II SA/Gl 357/21
WyrokWSA w Gliwicach2021-07-16
Skład orzekający: Andrzej Matan, Edyta Kędzierska, Artur Żurawik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie posiada własnych dochodów i zamieszkuje z matką, otrzymując od niej nocleg, wyżywienie i możliwość korzystania ze sprzętów domowych w zamian za pomoc w pracach domowych, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką na potrzeby ustalenia prawa do zasiłku okresowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba nieposiadająca własnych dochodów, która mieszka z matką, otrzymuje od niej świadczenia (nocleg, wyżywienie, możliwość korzystania ze sprzętów) w zamian za pomoc w pracach domowych, a matka ponosi koszty utrzymania mieszkania, prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe. W związku z tym dochód matki, uwzględniony w obliczeniu kryterium dochodowego, skutkował przekroczeniem ustawowego progu, co uzasadniało odmowę przyznania zasiłku okresowego.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie zasiłku okresowego, który został odmówiony przez organ I instancji, a następnie utrzymany w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach. Organy uznały, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, a jej dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe. Skarżący kwestionował ustalenie wspólnego gospodarstwa domowego, twierdząc, że jedynie otrzymuje nocleg w zamian za pomoc. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję SKO.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Zemlińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2021 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...]r. o odmowie przyznania skarżącemu zasiłku okresowego ze względu na przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego, albowiem dochód w jego dwuosobowej rodzinie wyniósł 1.939,32 zł. Na dochód ten składało się świadczenie emerytalne wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym matki skarżącego. Organ I instancji - wbrew oświadczeniu skarżącego - stwierdził, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z matką. Natomiast wskazywana wyjątkowa okoliczność powodująca konieczność wspólnego zamieszkiwania, tj. fakt, że jego matka jest osobą starszą, schorowaną, a strona udziela jej pomocy w pracach domowych i zakupach przemawia za prowadzeniem przez nich wspólnego gospodarstwa domowego. Skarżący od listopada 2020 r. ponownie wprowadził się do swojej matki, która pokrywa wszystkie opłaty mieszkaniowe, a strona korzysta ze wszystkich sprzętów w mieszkaniu wspólnie z matką. Z oświadczenia strony wynika, że w zamian za udzielanie matce pomocy w sprzątaniu, zakupach i wynoszeniu śmieci uzyskuje od niej możliwość zamieszkania, karty do telefonu oraz żywność. Organ I instancji stwierdził, że o prowadzeniu przez wyżej wymienionych odrębnych gospodarstw domowych nie świadczy również fakt, że strona złożyła wniosek w Urzędzie Miasta K. o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego,
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podniósł, że podzielił stanowisko organu I instancji odnośnie prowadzenia przez skarżącego wspólnego gospodarstwa domowego z matką. Organ stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy przemawia za uznaniem w/w jako prowadzących wspólne gospodarstwo domowe. W szczególności podkreślił, że zamieszkują oni razem, wszelkie koszty związane z utrzymaniem mieszkania ponosi matka skarżącego, co oboje potwierdzili w swoich oświadczeniach. Organ podniósł, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do potraktowania strony jako prowadzącej odrębne gospodarstwo domowe również z tego powodu, że strona nie posiada żadnego dochodu własnego i nie może partycypować w kosztach utrzymania mieszkania oraz w innych kosztach, a wobec tego nie może być uznana za osobę samodzielną, nie może z braku środków prowadzić odrębnego gospodarstwa domowego.
W skardze wniesionej od powyższej decyzji, skarżący podniósł, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z matką, która jedynie udziela mu noclegu w zamian za codzienną pomoc dotyczącą zakupów, sprzątania, wizyt lekarskich.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącego wnosił i wywodził jak w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie przyznania skarżącemu zasiłku okresowego ze względu na przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego.
Podstawę kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 1876), zwanej dalej również "ustawą", regulujące rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania.
W przedmiotowej sprawie, ustaleniem o znaczeniu kluczowym było stwierdzenie przez organy obydwu instancji, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką i uwzględnienie wysokości jej dochodu skutkowało przekroczeniem kryterium dochodowego będącego warunkiem przyznania wnioskowanego zasiłku okresowego.
Okoliczność prowadzenia przez skarżącego wspólnego gospodarstwa domowego z matką została ustalona na podstawie prawidłowo zebranych w sprawie dowodów, z których wynika, że skarżący mieszka wraz z matką, która ponosi wszystkie koszty utrzymania mieszkania, skarżący korzysta ze wszystkich sprzętów w mieszkaniu wspólnie z matką. Z jego oświadczenia (k.12) wynika, że nie ma żadnych własnych dochodów i w zamian za udzielanie matce pomocy w sprzątaniu, zakupach i wynoszeniu śmieci uzyskuje od niej możliwość zamieszkania, karty do telefonu oraz żywność.
Na podstawie powyższych ustaleń prawidłowe było zatem stwierdzenie organu odwoławczego, że w okolicznościach niniejszej sprawy, uznać należy skarżącego za osobę pozostającą w rodzinie, w rozumieniu art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej.
Podkreślenia wymagało, że zgodnie z art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej, rodzina oznacza osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące.
W świetle zgromadzonych w sprawie dowodów, zasadnie organ odwoławczy podniósł, że nie dał wiary oświadczeniu strony zawartemu w odwołaniu, iż prowadzi odrębne względem matki gospodarstwo domowe, gdyż – jak podkreślił organ - zebrany w sprawie materiał dowodowy przemawia za potraktowaniem strony oraz jego matki za rodzinę w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. Przede wszystkim z uwagi na to, że skarżący mieszka z osobą bardzo blisko spokrewnioną, która jako jedyna dysponuje w rodzinie dochodem, należy uznać ich za prowadzących wspólne gospodarstwo domowe.
Natomiast wskazywana przez skarżącego okoliczność, że złożył w Urzędzie Miasta w K. wniosek o przyznanie mieszkania, nie ma wpływu na stwierdzenie, że aktualnie prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką. Organy uwzględniają bowiem stan faktyczny istniejący w dniu wydania decyzji, a zatem działania skarżącego dotyczące uzyskania w przyszłości mieszkania, nie miały żadnego wpływu na rozstrzygnięcie wydane w sprawie.
W związku z tym - prawidłowo organ odwoławczy wskazał, że nie ma podstaw do uwzględnienia odwołania.
Uwzględnienie wysokości dochodu matki skarżącego skutkowało przekroczeniem kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, będącego warunkiem przyznania wnioskowanego zasiłku okresowego.
W wyniku kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, uznać należało, że brak jest podstaw do stwierdzenia jakichkolwiek uchybień w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym zarówno przez organ odwoławczy, jak i przez organ pierwszej instancji.
Ustalenia będące podstawą rozstrzygnięcia, zostały bowiem dokonane na podstawie trafnej analizy dowodów. Ponadto prawidłowa była ocena prawna odniesiona do stwierdzonego w sprawie stanu faktycznego.
W konsekwencji przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie zgodności z prawem, stwierdzić należało, że skarga jest bezzasadna, gdyż decyzja organu odwoławczego i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego.
W świetle całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego i wyżej wskazanych okoliczności, podjęte w sprawie rozstrzygnięcie uznać należało za prawidłowe.
Wobec tego, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło