II SA/Gl 359/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg K. M., A. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego na skutek wniosku skarżącego A. Z. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w części p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w części. Zaskarżonym postanowieniem [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy O. z dnia [...] r., nr [...] ustalające koszty postępowania rozgraniczeniowego i obciążające jednocześnie kosztami przedmiotowego postępowania m.in. A. Z. w kwocie [...] zł. Pismem z dnia [...] r. skarżący A. Z. wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie wykonania nałożonego na niego powyższej powołanymi rozstrzygnięciami obowiązku poniesienia kosztów postępowania rozgraniczeniowego. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku powołał się na trudną sytuację materialną. Wnioskodawca oświadczył, że nałożona kwota stanowi dla niego bardzo duże obciążenie, zaś jej wyłożenie byłoby możliwe dopiero po uzyskaniu kredytu. Z kolei zaciągnięcie kredytu generuje dodatkowe koszty, które w przypadku uwzględnienia skargi są niemożliwe do odzyskania. Skarżący poinformował nadto, że niniejszy wniosek spowodowany jest wezwaniem organu pierwszej instancji od uregulowania spornej kwoty z zagrożeniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając przedmiotowy wniosek zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. : Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej zwanej p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności jeżeli zaistnieją szczególne okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uwzględnienie wniosku o udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zatem uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została co najmniej jedna z określonych powyżej przesłanek (okoliczności faktycznych o charakterze nadzwyczajnym). Jednakże wstrzymanie wykonania stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. i dotyczy jedynie okoliczności faktycznych. Akt bowiem lub czynność, których wykonanie ma być wstrzymane, powinny kwalifikować się do wykonania, zaś okoliczności winny mieć charakter wyjątkowy. Możliwość wstrzymania wykonania aktu administracyjnego wyłączono w stosunku do przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie oraz aktów, których wstrzymanie wykonania nie przewidują przepisy ustaw szczególnych. Rozpoznając przedmiotowy wniosek na wstępie zwrócić należy uwagę, iż wobec utrzymania przez Kolegium postanowienia pierwszej instancji w całości, przyjąć należało, iż wniosek ten dotyczy zaskarżonego aktu. Nadmienić także wypada, że wykonanie rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, a tym samym zaskarżonego aktu, polega na zapłacie określonej kwoty. W zawisłej sprawie Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się przesłanek wstrzymania wykonania w części zaskarżonego postanowienia, wyliczonych enumeratywnie w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przepisy prawa geodezyjnego i kartograficznego nie zawierają regulacji kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Poniesienie przez stronę obciążających ją kosztów postępowania rozgraniczeniowego następuje w trybie przewidzianym w art. 264 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej zwanej k.p.a. Organ dopiero wraz z wydaniem decyzji rozstrzygającej sprawę (bądź też po umorzeniu postępowania administracyjnego z uwagi na obiektywną niemożliwość ustalenia granicy w tym trybie), ustala w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osobę obowiązaną do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Skutki prawne aktu administracyjnego wiążą się co do zasady z jego ostatecznością albo prawomocnością. Wskazać przy tym trzeba, że przepisy k.p.a. wiążą wykonalność decyzji administracyjnej z uzyskaniem przez nią przymiotu ostateczności (art. 16 § 1 i art. 130 § 1). Ostatecznymi są decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji ani też wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Mogą to być więc decyzje organu drugiej instancji, a także te decyzje organu pierwszej instancji, od których minął termin wniesienia odwołania lub odwołanie czy wniosek nie przysługiwały na mocy przepisów szczególnych. Za prawomocne decyzje natomiast należy uznać te, które zostały utrzymane w mocy w postępowaniu sądowym (skarga została oddalona lub odrzucona, bądź umorzono postępowanie sądowe), a także takie, które nie zostały zaskarżone do sądu administracyjnego z powodu upływu terminu do wniesienia skargi. W orzecznictwie sądowym przymiot prawomocności przypisuje się tylko takim decyzjom, które zostały utrzymane w mocy przez sąd administracyjny albo nie zostały zaskarżone w ustawowym terminie (post. NSA z dnia 8 marca 2000 r., SA/Rz 2073/99, Pal. 2001, nr 5-6, s. 211). Powołane rozważania należy odpowiednio odnieść do postanowień rozstrzygających co do kosztów postępowania administracyjnego. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, odnotować należy, iż w pouczeniu postanowienia Wójta Gminy O. z dnia [...] r. zawarto m.in. informację, iż nałożona opłata winna być uiszczona na rachunek Urzędu Gminy w O. w terminie 14 dni od uprawomocnienia się postanowienia. Wniesienie przez A. Z. odwołania od ww. rozstrzygnięcia, a następnie skargi spowodowało, iż decyzja organu I instancji nie uprawomocniła się, więc powyższy termin nie rozpoczął swego biegu. W związku z określeniem przez organ pierwszej instancji terminu uiszczenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego, wykonalność (skuteczność) postanowienia z dnia [...] r. należy łączyć z tymże terminem, a zatem z jego prawomocnością. Mając na uwadze zaprezentowane wywody należy stwierdzić, że rozpoznawany wniosek strony skarżącej jawi się w ustalonym stanie faktycznym jako bezprzedmiotowy, albowiem wskazane zaskarżone postanowienie nie posiada i nie będzie posiadało atrybutu wykonalności do momentu prawomocnego zakończenia prowadzonego względem niego postępowania sądowoadministracyjnego. Jednocześnie, z uwagi na powyższe okoliczności, oczywistym jest, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie może – wbrew sugestiom skarżącego zawartym w uzasadnieniu wniosku – wywołać jakichkolwiek bezpośrednich następstw w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skoro zatem postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r . zostało zaskarżone do Sądu, a skarga nie została oddalona, ani odrzucona (ani też postępowanie sądowe nie umorzono), to przedmiotowe rozstrzygnięcie nie stało się prawomocne, a tym samym wykonalne. W świetle wskazanych okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.