II SA/Gl 360/14

PostanowienieWSA w Gliwicach2014-04-08

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada oszczędności w kwocie 20.000 zł, ale jednocześnie samotnie wychowuje trójkę dzieci, z których jedno wymaga leczenia i rehabilitacji, a miesięczne dochody rodziny wynoszą 950 zł, a koszty utrzymania lokalu mieszkalnego 1.300 zł, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych, ponieważ wpis od skargi stanowiłby istotne obciążenie dla jej budżetu domowego, który opiera się głównie na świadczeniach alimentacyjnych i niskim dochodzie z pracy, służąc zaspokojeniu podstawowych potrzeb rodziny. Jednakże, wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu został oddalony, ponieważ posiadane przez skarżącą oszczędności w kwocie 20.000 zł wykluczają uznanie jej za osobę znajdującą się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym, co stanowiłoby nieuzasadnione uprzywilejowanie w porównaniu do innych podmiotów ubiegających się o prawo pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca B. J. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, uzasadniając to samotnym wychowywaniem trójki dzieci, z których jedno wymaga leczenia, niskimi dochodami (950 zł miesięcznie) i wysokimi kosztami najmu lokalu (1.300 zł miesięcznie), przy jednoczesnym posiadaniu oszczędności w kwocie 20.000 zł pochodzących z podziału majątku po rozwodzie. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącą od kosztów sądowych, 2) oddalono wniosek w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata z urzędu).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy B. J. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Uzasadniając swój wniosek wskazała, że samotnie wychowuje trójkę dzieci, z których jedno uległo wypadkowi, w związku z czym czeka je leczenie oraz rehabilitacja. Skarżąca zamieszkuje wraz z dziećmi w wynajmowanym lokalu mieszkalnym, a poza oszczędnościami w wysokości 20.000 zł nie posiada żadnego majątku w tym papierów wartościowych lub też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Źródłem utrzymania się jej rodziny są świadczenia alimentacyjne przysługujące jej dzieciom i na samej skarżącej, uzyskiwane w łącznej wysokości 950 zł miesięcznie. Strona podniosła, że wspomniane oszczędności pochodzą z podziału majątku po rozwodzie z byłym mężem i służą zaspokajaniu potrzeb jej rodziny – przede wszystkim na opłaty za najem lokalu mieszkalnego, które wynoszą 1.300 zł miesięcznie. Do druku formularza dołączyła kopię umowy najmu lokalu mieszkalnego, zaświadczenia dotyczące stanu zdrowia jej syna oraz edukacji pozostałych dzieci, kopie orzeczeń sądowych dotyczących rozwodu oraz wysokości świadczeń alimentacyjnych a także zaświadczenia wystawione przez jej pracodawcę. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Uwzględniając przywołane wyżej przepisy i biorąc pod uwagę informacje uzyskane od skarżącej uznano, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej kosztów sądowych. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że na obecnym etapie postępowania koszty sądowe sprowadzają się zasadniczo do wpisu od skargi, który ze względu na wartość przedmiotu sporu wynosi 534 zł - § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Tak kwota, w zestawieniu w miesięcznymi dochodami strony stanowiłaby istotne obciążenie dla jej budżetu domowego, który, o czym należy pamiętać składa się głownie ze środków uzyskiwanych z tytułów alimentacyjnych. Dochód ze stosunku pracy jest bowiem bardzo niski (w lutym była to kwota 551 zł netto) i stanowi jedynie uzupełnienie pozostałych źródeł dochodu. W sumie środki pozostające do dyspozycji rodziny B. J. służą przede wszystkim zaspokojeniu potrzeb egzystencjalnych jej rodziny. W tej sytuacji niepodobna oczekiwać, że strona będzie wstanie ponieść nieplanowany wydatek jakim są koszty sądowe. Stąd też uznano, że zasadnym będzie całkowite zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych. Oddalając wniosek w pozostałym zakresie pod uwagę wzięto przede wszystkim fakt, że pomimo stosunkowo niewielkich środków, jakimi dysponuje rodzina B. J., do jej dyspozycji pozostają oszczędności w kwocie 20.000 zł. Ta okoliczność wyklucza uznanie, że strona znajduje się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym. Mając bowiem na względzie równe traktowanie wszystkich podmiotów ubiegających się o przyznanie prawa pomocy, uwzględnienie w tych okolicznościach wniosku B. J. stanowiłoby jej nieuzasadnione uprzywilejowanie. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło