II SA/Gl 363/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2018 r. sprawy ze skargi H. B. (B.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Starosta [...] ustalił dla H. B., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "A" z siedzibą w R. przy ul. [...] , dopuszczalny poziom hałasu przenikającego do środowiska z terenu zakładu przy ul. [...] w R. na teren objęty ochroną akustyczną-tereny mieszkaniowo-usługowe: w porze dnia od godziny 6.00 do 22.00 LAeq D wynoszący 55 dB, w porze nocnej od godziny 22.00 do 6.00 L Aeq N wynoszący 45 dB. Podstawą prawną decyzji był przepis art. 115a ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. - Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którym przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych, pomiarów dokonanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu; za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu uważa się przekroczenie wskaźnika hałasu LAeq D lub LAeq N. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu, decyzja powyższa zapadła po wcześniejszym uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzji tego organu z dnia [...]r., ustalającej dopuszczalny poziom hałasu, ale tylko w porze dziennej. Kolegium uchylając to rozstrzygnięcie i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji zwróciło uwagę na brak odniesienia się do okoliczności przedstawionej przez stronę (kwestia hałasu emitowanego przez sprzęt wykorzystywany w prowadzonej działalności) oraz konieczność określenia wskaźnika hałasu zarówno dla pory dziennej, jak i nocnej, niezależnie od tego, w jakiej porze nastąpiło przekroczenie norm hałasu. Decyzją z dnia [...]r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy ww. decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podano, że organ I instancji wypełnił wcześniejsze zalecenia Kolegium i obecnie zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy przewidziane prawem. Organ I instancji w wydanej decyzji prawidłowo określił wskaźniki zarówno dla pory dziennej jak i nocnej. W skardze z dnia [...] r. H. B., działający przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi II instancji. W ocenie skarżącego, nie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 115a ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska, bowiem nie wykazano w postępowaniu, aby doszło do przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu, poza zakładem skarżącego, które to przekroczenia stanowiłyby wynik działalności tego zakładu. Poczynione ustalenia nie mają związku z działalnością zakładu. Zarzucił m.in. to, że pomiar wykonany został w warunkach nieadekwatnych do prowadzonej w zakładzie działalności. W szczególności, nie jest dla niego jasna kwestia lokalizacji punków pomiaru natężenia hałasu, emitowanego przez zakład. Natomiast, skoro chodziło o ustalenie natężenia hałasu poza zakładem, emitowanego w wyniku jego działalności, to punkty powinny być usytuowane wyraźnie poza zakładem. Poza tym, poziom hałasu był mierzony nieprawidłowo z tego względu, że pomiar nie dotyczył normalnej działalności zakładu (przeglądy, naprawy i testowanie maszyn, urządzeń rolniczych i budowlanych), ale przy najwyższym jego natężeniu, po uruchomieniu, na żądanie kontrolującego, naprawianego kombajnu (hałas emitowany przy pracy w trybie rolniczym). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o oddalenie skargi, uznając, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Strona dotychczas nie kwestionowała w jakikolwiek sposób prawidłowości prowadzonych pomiarów. Sprawa była dwukrotnie rozpatrywana przez organy pierwszej i drugiej instancji i za każdym razem zarzuty strony sprowadzały się do jakości używanego przez nią sprzętu. Podstawą wszczęcia postępowania było wykonanie przez organ pierwszej instancji pomiarów własnych. Zarzuty stawiane przez pełnomocnika strony dopiero na etapie skargi do sądu administracyjnego Kolegium oceniło jako strategię przyjętą przez pełnomocnika strony na poczet postępowania przed sądem, zwłaszcza, że zarzutów tych nie poparto żadnymi dowodami. Są to tylko twierdzenia pełnomocnika strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie znajduje uzasadnienia. Materialnoprawną podstawę przedmiotowego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 281, dalej: u.o.ś.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Środowisku z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 112, dalej: rozporządzenie). W myśl z art. 115a ust. 1 u.o.ś., w przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych, pomiarów dokonanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu. Przy czym za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu uważa się przekroczenie wskaźnika hałasu LAeqD lub LAeqN. Zgodnie z ust. 3 tego przepisu w decyzji tej określa się dopuszczalne poziomy hałasu poza zakładem przy zastosowaniu wskaźników hałasu LAeqD i LAeqN w odniesieniu do rodzajów terenów, na które oddziałuje zakład. Natomiast, jak stanowi art. 112a pkt 1 i 2 u.o.ś., przez wskaźniki hałasu rozumie się parametry hałasu określone poziomem dźwięku wyrażonym w decybelach (dB), w tym wskaźniki hałasu mające zastosowanie do ustalania i kontroli warunków korzystania ze środowiska w odniesieniu do jednej doby: a) LAeq D - równoważny poziom hałasu dla pory dnia (rozumianej jako przedział czasu od godz. 6:00 do godz. 22:00), b) LAeq N - równoważny poziom hałasu dla pory nocy (rozumianej jako przedział czasu od godz. 22:00 do godz. 6:00). Należy zauważyć, iż według art. 113 ust. 1 i ust. 2 u.o.ś. tylko określone tereny zostały objęte szczególną ochroną ustawodawcy i dla terenów tam wyszczególnionych dopuszczalne poziomy hałasu określają przepisy ww. rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Dopuszczalne wartości natężenia dźwięku uzależniono od sposobu zagospodarowania terenu. To, czy zmierzone wartości natężenia dźwięku można uznać za dopuszczalne lub przekroczone uzależnione jest od wartości dopuszczalnego poziomu hałasu. W przedmiotowej sprawie istotne znaczenie ma obszar, który należy uwzględnić ustalając faktyczne zagospodarowanie i wykorzystanie terenów sąsiednich o którym mowa w art. 115 u.o.ś. Zgodnie z art. 114 i 115 tej ustawy, sposób zagospodarowania terenu, a w ślad za tym dopuszczalne normy hałasu określa się w planach zagospodarowania przestrzennego. Tereny wyszczególnione w art. 113 ust. 2 pkt 1 posiadają różny dopuszczalny poziom hałasu dlatego też wymagane jest dokonanie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rozróżnienia terenów, aby móc je skutecznie chronić. Natomiast, gdy dla danego obszaru nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla oceny, czy teren należy do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 właściwy organ dokonuje kwalifikacji tegoż terenu z uwzględnieniem faktycznego jego zagospodarowania i wykorzystywania oraz wykorzystania terenów sąsiednich. Nadto, jak stanowi art. 114 ust. 2 ustawy, jeżeli teren może być zaliczony do kilku rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy uznaje się, że dopuszczalne poziomy hałasu powinny być ustalone dla przeważającego rodzaju terenu. Wracając do art. 115a u.o.ś. należy zauważyć, że decyzją wydaną w oparciu o ten przepis właściwy organ nie nakłada na zakład nowych obowiązków, lecz jedynie stwierdza, iż zakład w związku ze swoją działalnością emituje hałas, który poza terenem zakładu przekracza dopuszczalny poziom hałasu dla określonego terenu objętego prawną ochroną, o którym mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 u.o.ś. Organ stwierdza zatem pewien stan faktyczny i prawny, przyporządkowując konkretnemu zakładowi, określone w powołanym rozporządzeniu dopuszczalne normy hałasu, które muszą zostać spełnione poza zakładem. Wobec powyższego przesłanką podjęcia takiej decyzji jest ustalenie przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych, pomiarów dokonanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia faktu przekroczenia przez zakład dopuszczalnych poziomów hałasu. Przepis art. 115a ust. 1 u.o.ś. obliguje organ do wydania decyzji w przedmiocie dopuszczalnego poziomu hałasu w sytuacji przekroczenia określonych wskaźników bez względu na to czy przekroczenie miało charakter jednorazowy czy stały, a więc wystarczy jednorazowe przekroczenie norm, by mogła być wydana decyzja w przedmiocie określenia dopuszczalnego poziomu hałasu (zob. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2014 r., II OSK 370, 13, wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2011 r., II OSK 6/10, wyrok WSA z dnia 4 marca 2011 r., II SA/Łd 83/11, wyrok WSA z dnia 5 kwietnia 2011 r., II SA/Po 909/10). Zasada ta ma zastosowanie tylko wówczas, gdy pomiary zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy i w takich samych warunkach, a więc gdy ich wyniki są wiarygodne. Nie budzi wątpliwości, i tego nie kwestionuje także skarżący, że zmierzony w dniu [...]r. przez certyfikowaną firmę "C". hałas, emitowany przez zakład prowadzony przez skarżącego, znajdujący się na terenach oznaczonych w planie miejscowym symbolem M – tereny zabudowy mieszkaniowo-usługowej, przekraczał dopuszczalny poziom wyznaczony w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 30 października 2014 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku ( Dz. U. z 2013 r. poz. 1232, z późn. zm.). W punkcie pomiarowym P1 w porze dziennej o 3,9 dB, a w punkcie P2 o 21,7 dB, przy poziomie dopuszczalnym wynoszącym 55 dB. Sąd nie podziela zarzutów skargi tak co do niewłaściwego wyznaczenia punktów pomiaru hałasu, jak i pomiaru poziomu hałasu w nietypowej dla zakładu sytuacji. Jeśli chodzi o kwestię wyznaczenia punktów pomiaru, to trzeba zauważyć, że pomiaru natężenia hałasu dokonywała certyfikowana firma, jak należy przyjąć, zgodnie z obowiązującymi zasadami. Nie wykazano bowiem w żaden sposób, aby było inaczej, w szczególności co do owych punktów pomiaru. Pełnomocnik skarżącego podnosi jedynie to, że z uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej nie wynika "jednoznacznie" czy punkty zostały zlokalizowane na terenie nieruchomości sąsiedniej. Ponadto, na wcześniejszych etapach postępowania prowadzący zakład tego w ogóle nie kwestionował. Problem "rolniczego trybu" pracy kombajnu, którego efektem, zdaniem skarżącego był hałas przekraczający dopuszczalne normy, nie stanowi żadnego usprawiedliwienia, bowiem logicznie rzecz biorąc, remont i naprawa tego rodzaju maszyn rolniczych w zakładzie oraz związana z tym konieczność ich uruchamiania, czasami bez osłon czy zabezpieczeń ograniczających emisje hałasu w normalnym toku pracy, może skutkować właśnie wzmożonym hałasem. Nie ma przy tym znaczenia to, że mają one (maszyny, urządzenia) stosowne atesty i wymagane prawem dopuszczenia. Przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu może dotyczyć takich przypadków, które pozostają poza standardami do jakich się one odnoszą. Z tych względów Sąd skargę oddalił jako nieuzasadnioną na mocy art. 151 p.p.s.a.