II SA/Gl 364/17

WyrokWSA w Gliwicach2017-08-09

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Piotr Broda, Łucja Franiczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu wznowionym w celu uchylenia decyzji o rejestracji pojazdu, organ odwoławczy ma obowiązek rozpatrzyć dowód potwierdzający zapłatę akcyzy, który został wygenerowany po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji, ale dotyczy zapłaty dokonanej przed tą decyzją?
Ratio decidendi
W postępowaniu wznowionym organ ma obowiązek rozpatrzyć sprawę w jej całokształcie, uwzględniając dowody zgromadzone również w postępowaniu wznowieniowym, w tym te powstałe po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji, jeśli dotyczą zapłaty akcyzy dokonanej przed wydaniem tej decyzji. Nieprawidłowe rozpatrzenie takiego dowodu przez organ odwoławczy stanowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Starosta zarejestrował pojazd na podstawie dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy, który okazał się wadliwy. Po otrzymaniu informacji o nieprawidłowościach, Starosta wznowił postępowanie, uchylił decyzję o rejestracji i odmówił rejestracji pojazdu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty, uznając, że wadliwy dokument nie mógł stanowić podstawy rejestracji, a nowy dowód zapłaty akcyzy, wygenerowany po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji, nie mógł być uwzględniony w postępowaniu wznowieniowym. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda, Sędzia NSA Łucja Franiczek, Protokolant specjalista Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. Sp. k. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy, w wyniku wznowienia postępowania, rejestracji pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Starosta [...] dokonał rejestracji samochodu marki [...]o nr VIN: [...] na rzecz [A] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w S. Rejestracji tej dokonano m.in. w oparciu o dołączony do wniosku dokument potwierdzający zapłatę akcyzy – wygenerowany elektronicznie. W dniu 17 października 2016 r. do Starostwa Powiatowego w K. wpłynęło za pośrednictwem fax – u pismo nr [...] z dnia [...] r. Naczelnika Urzędu Celnego I w W. z którego wynika, że w systemie finansowym Zefir 2 nie zarejestrowano deklaracji złożonej z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotowego samochodu osobowego, oraz iż dokument przedstawiony do rejestracji przedmiotowego pojazdu zawiera kod jednostki organizacyjnej Służby Celnej, który nie istnieje. W oparciu o te informacje Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] r. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 Kpa. W dniu 21 listopada 2016 r. wystosowano wezwanie do Firmy [A] Sp. z o.o. Sp. k. w celu zapoznania się ze zgromadzonymi w sprawie materiałami stanowiącymi podstawę do odmowy rejestracji. W dniu 25 listopada 2016 r. M. S. w imieniu Firmy [A] Sp. z o.o. Sp. k. zapoznał się w organie pierwszej instancji z dokumentami w sprawie i nie wniósł do akt sprawy żadnych uwag. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną z powołaniem się na treść art. 145 § 1 pkt 1 i 5, art. 151 § 1 pkt 2 oraz art. 104 § 1 Kpa Starosta [...] uchylił swoją wcześniejszą w/w decyzję z dnia [...] r. o rejestracji objętego nią samochodu marki [...], unieważnił wydany w związku z tą rejestracją dowód rejestracyjny, kartę pojazdu, zalegalizowane tablice rejestracyjne oraz odmówił rejestracji przedmiotowego samochodu. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że została ona wydana w związku z ujawnieniem się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych, nie znanych organowi w dniu wydania decyzji o rejestracji. W odwołaniu od tej decyzji reprezentowana przez radcę prawnego [A] Sp. s o.o. Sp. k. zarzuciła organowi I instancji niedokładne wyjaśnienie wszelkich okoliczności spawy, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy poprzez przyjęcie, iż akcyza z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu nie została odprowadzona, podczas, gdy obowiązek ten został spełniony. Podniosła, iż dokument potwierdzający zapłatę akcyzy otrzymała od sprzedającego pojazd. Pełnomocnik poinformował, iż kontaktował się telefonicznie z Centrum Rozliczeń Izby Celnej w K., gdzie otrzymał informację, iż deklaracja z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego ww. pojazdu została złożona, należny podatek odprowadzony, jednak system finansowy omyłkowo nie rozliczył tej transakcji. W trakcie rozmowy telefonicznej pracownik Centrum Rozliczeń Izby Celnej w K. poinformował, iż płatność ta została rozliczona i możliwe jest pobranie stosownego potwierdzenia zapłaty akcyzy, co też pełnomocnik uczynił. Wygenerowany elektronicznie dokument załączył do odwołania, zwracając uwagę, iż dokument został pobrany w dniu 13 grudnia 2016 r., ale wynika z niego, iż akcyza została zapłacona w dniu 6 września 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. odwołania tego nie uwzględniło i zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 Kpa praz art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 1260, zwanej dalej Prawem o ruchu drogowym), decyzję organu pierwszej instancji utrzymało w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podkreśliło specyfikę postępowania wznowieniowego, uregulowanego szczegółowo w kpa. Podkreśliło, że zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 6a Prawa o ruchu drogowym rejestracji pojazdu dokonuje się m.in. na podstawie dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju, który powinien był dołączony do wniosku o rejestrację. Taki dokument przy rejestracji objętego postępowaniem samochodu nie został przedłożony, gdyż do wniosku o rejestrację został dołączony dokument potwierdzający zapłatę akcyzy na terytorium kraju (wygenerowany elektronicznie), wystawiony przez nieistniejącą jednostkę Służby Celnej. Nie jest przy tym zdaniem SKO istotne czy przedłożony przy wniosku o rejestrację dokument został wygenerowany przez wnioskującego czy też został mu przekazany przez sprzedającego pojazd, czy był wynikiem błędu systemu komputerowego, czy też został spreparowany. Okoliczności te będą badane i wyjaśniane przez inne organy, w innych postępowaniach. Dla potrzeb prowadzonego postępowania istotne jest, iż w dacie podejmowania decyzji o rejestracji ww. pojazdu przez organ I instancji, nie istniał prawidłowy dokument potwierdzający zapłatę akcyzy. O okoliczności tej organ I instancji dowiedział się już po dacie wydania decyzji. Oznacza to, iż postępowanie organu I instancji dotknięte było kwalifikowaną wadą, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego. W pełni uzasadnione było zatem wznowienie tego postępowania. Odnosząc się do zarzutów odwołania i załączonego przy nim nowego dokumentu, wygenerowanego w dniu 13 grudnia 2016 r. potwierdzającego uiszczenie akcyzy w dniu 6 września 2016 r., Kolegium podkreśliło, że w nadzwyczajnym postępowaniu jakim jest wznowienie postępowania, inaczej niż w zwykłym postępowaniu odwoławczym, nie uwzględnia się wszystkich dowodów, jakie pojawiły się w sprawie, nawet po podjęciu decyzji przez organ I instancji. W postępowaniu wznowieniowym badana jest prawidłowość postępowania, zakończonego wydaniem decyzji, w stosunku do której zaistniała przesłanka wznowieniowa. Nie negując faktu, iż akcyza z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu została odprowadzona w dniu 6 września 2016 r. i przedłożony przy odwołaniu dokument potwierdzający jej uiszczenie jest oryginalny, Kolegium podniosło, iż dokument wygenerowany został w dniu 13 grudnia 2016 r., zatem nie może być podstawą decyzji o rejestracji pojazdu w dniu [...] r. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję SKO reprezentowana przez radcę prawnego [A] Sp. z o.o. Sp.k. w S. wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji. Zarzuciła, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 7, art. 77 i art. 149 § 2 Kpa – m.in. poprzez uznanie, iż w postępowaniu dotyczącym wznowienia postępowania nie uwzględnia się wszystkich dowodów jakie pojawiły się w sprawie, nawet po podjęciu decyzji przez organ I instancji, pomimo iż z żadnego przepisu Kpa, w tym art. 7 i art. 77 Kpa nie wynika taki zakaz, tym bardziej, że organ musi przeprowadzić postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 Kpa). W uzasadnieniu skargi powołując się na powołane wyroki sądów administracyjnych pełnomocnik skarżącej podniósł, że wbrew stanowisku zajętemu w zaskarżonej decyzji organ II instancji rozpoznając odwołanie winien był uwzględnić potwierdzenie zapłaty akcyzy wygenerowane co prawda w dniu 13 grudnia 2016 r., ale dotyczące objętego postępowaniem pojazdu, tym bardziej, że akcyza została odprowadzona w dniu 6 września 2016 r. tj. przed decyzją o rejestracji pojazdu z dnia [...] r., a przedłożony wraz z odwołaniem dokument potwierdzający jej uiszczenie jest oryginalny, co potwierdziło SKO. W odpowiedzi na skargę SKO w C. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do treści skargi podniosło jedynie dodatkowo, iż w swojej decyzji wbrew stanowisku skarżącej nie potwierdziło, że dokument zapłaty akcyzy przedłożony przy odwołaniu jest oryginalny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem za zasadny należy uznać sformułowany w niej zarzut wydania zaskarżonej decyzji z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 149 § 2 Kpa. Zgodnie z treścią ostatniego z tych przepisów postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Trafnie powołując się na bogate orzecznictwo podniesiono w skardze, że treść tego przepisu zobowiązuje organy orzekające w postępowaniu wznowieniowym do rozpoznania sprawy (po wznowieniu postępowania) w jej całokształcie, to jest również przy uwzględnieniu dowodów zgromadzonych w postępowaniu wznowieniowym, w tym również na etapie postępowania odwoławczego (w związku z treścią art. 15 Kpa). W konsekwencji SKO miało nie tylko prawo ale obowiązek ustosunkowania się do dowodu uiszczenia akcyzy w postaci dokumentu dołączonego do odwołania. Konstatacja taka nie może budzić wątpliwości gdy zważy się dodatkowo na treść art. 151 § 2 w zw. z art. 146 Kpa. Wbrew stanowisku SKO z obowiązujących przepisów nie wynika aby po wznowieniu postępowania i po stwierdzeniu podstawy wznowienia organy orzekające mogły brać pod uwagę tylko stan faktyczny i prawny (poza nielicznymi przypadkami) sprawy istniejący w dacie wydania decyzji objętej postępowaniem wznowieniowym. W stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy SKO powinno zatem ocenić z punktu widzenia treści art. 72 ust. 1 pkt 6a Prawa o ruchu drogowym dołączony do odwołania, a wygenerowany elektronicznie dokument potwierdzający uiszczenie akcyzy. W tym celu powinno zając też stanowisko, co za taki dokument w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć. Było i jest to przy tym niezbędne również dla stwierdzenia czy istniała w ogóle podstawa wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, co ma istotne znaczenie m.in. z punktu widzenia treści art. 151 § 1 pkt 1 Kpa. Gdyby bowiem przyjąć, że przez dokument ten należy rozumieć każdy dowód potwierdzający w niewątpliwy sposób zapłatę akcyzy, to rzeczywiste jej zapłacenie przed wydaniem decyzji o rejestracji samochodu dawałoby podstawę do wydania decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 Kpa. Gdyby zaś chodziło o konkretny, znormalizowany dokument, którego wymogów poświadczenie zapłaty akcyzy dołączone do wniosku o rejestrację nie spełniło, a faktycznie akcyza została zapłacona, to w postępowaniu wznowieniowym powinna zapaść decyzja o jakiej mowa w art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 Kpa (gdyby taki znormalizowany dokument został przedłożony). To zaś oznacza, że wtedy nie byłoby podstaw do wydania orzeczenia na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 Kpa. Jak wynika z powyższych rozważań z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania sprawa nie została należycie wyjaśniona i rozważona przez organy orzekające. Skutkuje to uchyleniem decyzji organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy ocenią organy orzekające w pierwszej kolejności dołączony do odwołania dokument zapłaty akcyzy pod kątem spełnienia wymogów z art. 72 ust. 1 pkt 6a Prawa o ruchu drogowym w zw. z § 2 ust.6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów (Dz. U z 2016 r. poz. 1038). W razie potrzeby wezwą skarżącą do uzupełnienia konkretnie sprecyzowanych braków w tym zakresie, pod rygorem uchylenia decyzji o rejestracji i odmowy rejestracji objętego postępowaniem samochodu. Postępowanie rejestrowe toczy się bowiem na wniosek (§ 2 ust. 1 w/w rozporządzenia) i obowiązek dołączenia do niego wymaganych dokumentów obciąża wnioskodawcę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło