II SA/Gl 366/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 lipca 2009 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozbudowy budynku 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta C. z dnia [...] r., nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. W związku z zarzutami samowoli budowlanej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. wszczął i przeprowadził postępowanie w sprawie budynku określonego jako Bar "[...]", użytkowanego przez A. Ł. i położonego w C. przy AL. [...]. Budynek został zlokalizowany na działce oznaczonej nr [...], bezsporne jest w sprawie, że tytuł prawny do działki posiada "A" S.A., jakkolwiek organ faktu tego nie udokumentował. W postępowaniu brał udział pełnomocnik, reprezentujący "A" S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. umorzył postępowanie w sprawie rozbudowy budynku z lokalem użytkowym o funkcji gastronomicznej, znajdującego się w zachodniej części działki przy [...] w C. Po rozpoznaniu odwołania "A" S.A. (którego brak w aktach sprawy), [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu podano, że obiekt w swym pierwotnym kształcie powstał na podstawie pozwolenia na budowę, a wykonana samowolnie rozbudowa została zalegalizowana decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z dnia [...] r. nr [...]. W skardze do sądu administracyjnego "A" S.A. w W. podała, że domaga się rozbiórki obiektu, albowiem z założenia miał on charakter tymczasowy, co zastrzeżono w pierwotnym pozwoleniu na budowę z roku [...]. Nadto skarżąca zgłosiła zarzut nieważności wydanych decyzji, związany z naruszeniem przepisów o właściwości organów. Wskazano, że przez działkę nr [...] przechodzą pod ziemią łącza i kable teletechniczne, służące prowadzeniu ruchu kolejowego i stanowiące urządzenia przeznaczone do zarządzania, eksploatacji i utrzymania linii kolejowych. W związku z tym, że na działce znajdują się urządzenia do prowadzenia ruchu kolejowego, to zgodnie z ustawą o transporcie kolejowym, działka ta stanowi obszar kolejowy. Do wydawania decyzji w stosunku do obiektów położonych w obszarze kolejowym nie jest właściwy organ stopnia powiatowego, co przewiduje przepis art. 83 pkt 3 w związku z art. 82 ust. 3 pkt 3a ustawy Prawo budowlane. Do skargi dołączono mapy: zasadniczą i sytuacyjno-wysokościową, ilustrujące przebieg przedmiotowych kabli. Mapy te potwierdzają, że kable te biegną przez działkę nr [...], pod naniesionymi na mapach budynkami stanowiącymi przedmiot postępowania administracyjnego. Dołączono także odpisy pism "B" Spółka z o.o. w W. z dnia [...] r. nr [...] i z dnia [...] r., nr [...], potwierdzające, że kable są własnością spółki "B", przebiegają w nich łącza związane z bezpieczeństwem ruchu pociągów: łącza łączności pociągowej, strażnicowej, blokady liniowej srk, sterowania odłącznikami trakcyjnymi, dyspozytorskie oraz ogólnoeksploatacyjne, mające bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu i drożność kanalizacji teletechnicznej w rejonie. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi, zasądzenie kosztów postępowania i lakonicznie stwierdził, że podtrzymuje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W związku z pismem uczestniczki postępowania o odroczenie rozprawy, postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 15 lipca 2009 r. Sąd odroczył rozprawę i skierował sprawę na posiedzenie niejawne celem rozstrzygnięcia sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji lub postanowienia, jeśli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego. Przesłanką nieważności wymienioną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. jest wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości. Organy administracji publicznej mają bowiem obowiązek z urzędu przestrzegać swojej właściwości. Właściwość rzeczową ustala się według przepisów o zakresie działania organu. Właściwość organów nadzoru budowlanego wyznaczają przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006., nr 156, poz. 1118 ze zm). Do organów tych w szczególności należy rozstrzyganie w sprawach dotyczących zarzutów samowoli budowlanej, regulowanych w art. 48-51 ustawy. W strukturze organów nadzoru budowlanego, w pierwszej instancji właściwym do rozpoznania spraw jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, a organem wyższego stopnia jest wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego. Modyfikację od tej zasady wprowadza jednak przepis art. 85 ust. 3 prawa budowlanego, zgodnie z którym, do właściwości wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego jako organu I instancji należą zadania i kompetencje ustalone dla organów nadzoru, lecz dotyczące spraw, wymienionych w art. 82 ust. 3 i 4 ustawy. Do spraw tych należą m. in. dotyczące obiektów i robót usytuowanych na obszarze kolejowym (art. 82 ust. 3 pkt 3a prawa budowlanego). Definicję legalną obszaru kolejowego zawiera art. 4 pkt 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. O transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r., nr 16, poz. 94 ze zm.). Obszarem kolejowym jest określony działkami ewidencyjnymi obszar, na którym usytuowane są linie kolejowe, inne budynki i budowle i urządzenia przeznaczone do zarządzania, eksploatacji i utrzymania linii kolejowych, a także służące do obsługi przewozu osób i rzeczy. Ponieważ w aktach brak jest odwołania od decyzji I instancji, nie jest możliwe stwierdzenie, czy zarzut braku właściwości był podnoszony na tym etapie postępowania i czy był znany organowi. Organ odwoławczy nie ustosunkował się natomiast do tego zarzutu na etapie odpowiedzi na skargę, także pomimo wezwania Sądu do jej uzupełnienia (wezwanie z dnia 15 maja 2009 r.). W szczególności organ nie zaprzeczył prawdziwości twierdzeń strony skarżącej, że przez działkę przebiegają kable należące do obsługi sieci kolejowej, jak też nie zanegował ich charakteru. Opierając się wobec tego na materiale dostarczonym przez stronę skarżącą, Sąd stwierdził, że zarzut naruszenia przepisów o właściwości jest uzasadniony. Na podstawie przedstawionej charakterystyki biegnących kablami przyłączy oraz zobrazowanej na mapie trasy ich przebiegu Sąd uznał, że działka nr [...] stanowi obszar kolejowy, biegnące przez nią kable stanowią fragment sieci teletechnicznej, którą należy zakwalifikować jako budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 prawa budowlanego. Dla ustalenia przez Sąd naruszenia przepisów o właściwości nie może mieć znaczenia, czy w dacie prowadzenia postępowania, organowi znane były okoliczności, które wpływają na jego właściwość. Przesłankę nieważności Sąd bowiem zobowiązany jest uwzględnić także z urzędu, jeśli zostanie ujawniona w postępowaniu sądowym. Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przepis art. 119 pkt 1 tej ustawy przewiduje, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli decyzja lub postanowienie dotknięte są wadą nieważności, o jakiej mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym następuje na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego. Wobec potwierdzonego zarzutu nieważności, Sąd był uprawniony do skierowania sprawy na posiedzenie niejawne i rozpoznania w trybie uproszczonym. Mając na względzie podane okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 135 i art. 119 pkt 1 oraz art. 120 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. Ze względu na okoliczność, że strona jest reprezentowana przez radcę prawnego, nie miał w sprawie zastosowania przepis art. 210 § 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym wydając wyrok w trybie uproszczonym Sąd orzeka z urzędu o kosztach należnych stronie.