II SA/Gl 369/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] r. M. H. i J. H. powiadomili Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...], że przy ul. [...] w S. wybudowano nielegalny obiekt budowlany. Z przeprowadzonych [...] r. oględzin wynika, że na działce o numerze ewidencyjnym [...] w S. wybudowano wiatę drewnianą stanowiącą miejsce postojowe na samochody wraz z pomieszczeniem gospodarczym. Wymiary wiaty wynoszą [...] m. Pismem z [...]r. Starosta Powiatu [...] wskazał, iż w latach [...] do Starostwa nie wpłynął żaden wniosek o pozwolenie na budowę, ani zgłoszenie budowy wiaty na ww. działce. Decyzją numer [...] z [...] r. PINB nakazał J. D. rozbiórkę przedmiotowej wiaty. Jednak rozstrzygnięciem z dnia [...] r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił powyższą decyzję jako przedwczesną i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W dniu [...] r. organ pierwszej instancji przesłuchał w charakterze świadka M. H., który zeznał, że w [...]r. widział wylane stopy fundamentowe pod słupy wiaty, a w [...] r. wybudowano wiatę. Poprzednio w tym miejscu była szopka na materiały budowlane. Z pisma z [...] r. Burmistrza Miasta S. wynika, że działka o numerze ewidencyjnym [...] , zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą numer [...] z dnia [...] r. Rady Miejskiej w S., znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem [...]-, oraz [...] . Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie t.j.: Dz. U. 2017, poz. 1332) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] nakazał J. D. rozbiórkę ww. wiaty drewnianej wraz z wydzieloną częścią gospodarczą usytuowanej na działce nr [...] w S.. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał m.in., że w celu sprawdzenia zgodności lokalizacji wiaty z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wystąpiono do Urzędu Miejskiego w S. o przesłanie wyrysu i wypisu z planu dla działki nr [...] . Ustalono, że działka, na której zlokalizowana jest wiata w połowie przeznaczona jest pod drogę publiczną dojazdową o symbolu [...] . Z rysunku planu miejscowego wynika, że południowa granica terenu przeznaczonego pod drogę przebiega przez środek wybudowanej wiaty, oznacza to, że naruszone zostały przepisy prawa miejscowego. Poczynione ustalenia dowodzą, że nie ma technicznych możliwości doprowadzenia samowolnie wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem. W ustawowo przewidzianym terminie odwołanie w imieniu J. D. złożył pełnomocnik M.Z., podnosząc, iż poprzedni właściciel, W.R., oświadczył, że przedmiotowa wiata istniała w [...] r. i służyła do składowania materiałów budowlanych. Z powyższego wynika, że to nie J. D. wybudowała przedmiotową wiatę. Do odwołania M.Z. załączył zgodę zarządcy na lokalizację miejsc postojowych. Po rozpoznaniu wniesionego odwołania decyzją z dnia [...] r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu [...]WINB zrelacjonował przebieg postępowania wskazując następnie, iż bezsporny w niniejszej sprawie jest fakt, że na działce o numerze ewidencyjnym [...]w S. wybudowano wiatę z wydzieloną częścią zamkniętą, wykorzystywaną aktualnie jako zadaszone miejsce postojowe dla samochodów, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Głównym przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest data budowy przedmiotowej wiaty. Skarżąca stoi na stanowisku, iż przedmiotowa wiata została wybudowana przez poprzedniego właściciela nieruchomości na potrzeby budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działkach o numerach ewidencyjnych [...] w S., realizowanej na podstawie decyzji z dnia [...]r. Kierownika Urzędu Rejonowego w B.. Na tę okoliczność M.Z. dołączył do akt sprawy pisemne oświadczenie z dnia [...] r. W.R., który wskazał, iż jako poprzedni właściciel działki numer [...]w S. sprzedał nieruchomość J. D.. Na działce trwała budowa domu jednorodzinnego oraz była już wiata służąca do składowania materiałów budowlanych. Organ pierwszej instancji natomiast stanął na stanowisku, iż przedmiotowa wiata została wybudowana w roku [...], gdyż takie zeznania odebrał od M. H.. Zdaniem [...]WINB żadne z powyższych twierdzeń nie znajduje poparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Zeznania M. H. nie mają mocy dowodu w niniejszej sprawie, ponieważ organ pierwszej instancji naruszył art. 79 k.p.a., przeprowadzając dowód z przesłuchania świadka bez powiadomienia o powyższym fakcie na siedem dni przed przyjęciem zeznań stron postępowania. Pisemne oświadczenie W.R. również nie może zostać potraktowane jako dowód w sprawie z powodu naruszenia art. 79 k.p.a., a także z uwagi na fakt, iż powyższe oświadczenie dotyczy budowy wiaty na przedmiotowej działce w sensie ogólnym, czyli jakiejkolwiek wiaty, a nie wiaty w przedmiotowej lokalizacji. Niezależnie od powyższego organ pierwszej instancji przeprowadził dowód z ortofotomapy zamieszczonej w witrynie www.orsip.pl., na podstawie której ustalił, że w roku [...], w miejscu istniejącej obecnie wiaty, teren był niezabudowany, a ortofotomapa przedstawia wolnostojący samochód osobowy. W związku z powyższym uznać należy, iż przedmiotowa wiata powstała po [...]roku i przed [...] rokiem (powyższa ortofotomapa w [...] r. przedstawia przedmiotową wiatę). Kolejno [...]WINB wskazał, że w okresie od [...]. Prawo budowlane przewidywało, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do [...] m2. Przedmiotowa wiata ma powierzchnię zabudowy przekraczającą powyższą wartość. Nawet gdyby przyjąć, że przedmiotem postępowania jest wiata oraz budynek gospodarczy, to i tak powyższe zwolnienie od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dotyczy obiektów wolnostojących, a nie zabudowy zwartej. Podkreślić zaś należy, że przedmiotowa wiata wraz z wydzielonym pomieszczeniem gospodarczym tworzy jeden obiekt budowalny stanowiący całość techniczno-użytkową. Po ustaleniu, że przedmiotowa budowa wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, organ obowiązany był do zastosowania art. 48 ustawy i trybu postępowania w nim przewidzianego. W okolicznościach niniejszej sprawy organ pierwszej instancji nie wszczął procedury legalizacyjnej, ponieważ przedmiotowa inwestycja narusza obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem organu odwoławczego stanowisko organu pierwszej instancji jest prawidłowe, gdyż część przedmiotowej wiaty znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem [...]- tereny dróg. Zgodnie z paragrafem 80 ust. 2 planu miejscowego na obszarze oznaczonym symbolem [...] obowiązuje zakaz nowej zabudowy wewnątrz linii rozgraniczających dróg. Zakaz ten nie dotyczy obiektów budowlanych dopuszczonych na mocy przepisów odrębnych, w tym wiat, zadaszeń i kiosków lokalizowanych w miejscach przystanków komunikacji zbiorowej. Wskazać należy, że ustawa z dnia 21 marca 1985 r. w art. 35 ust. 4 dopuszcza budowę w liniach rozgraniczających dróg wyłącznie obiektów tymczasowych, natomiast przedmiotowa wiata nie jest obiektem tymczasowym, nie jest również zlokalizowana w miejscu przystanku komunikacji zbiorowej. Organ odwoławczy stoi ponadto na stanowisku, iż przedmiotowa wiata, jako miejsce postojowe dla samochodów osobowych narusza również przepisy techniczno-budowlane w stopniu uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Za takie naruszenie [...]WINB uznał sprzeczne z § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wykonanie miejsca postojowego o wymiarach [...] m, podczas gdy przepis ten dopuszcza budowę miejsca postojowego wzdłuż jezdni wyłącznie o wymiarach co najmniej [...]m. Pismem z dnia [...]r. J. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji, wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 24 Prawa budowlanego podnosząc, iż w skarżonej decyzji organ II instancji skupił się na wykazaniu sprzeczności przedmiotowej inwestycji z planem miejscowym, nie weryfikując w żaden sposób jej charakteru oraz przechodząc obok wątpliwej daty powstania obiektu. W zeznaniach świadka M. H., pojawiają się informacje, "że widział wylane stopy fundamentowe pod słupy wiaty w [...]roku (...) a w końcu [...]roku wiata już była wybudowana". Z tego zeznania organ I instancji wywnioskował datę budowy obiektu. Pominął jednakże istotną część zeznania świadka, stwierdzającego, że "Poprzednio była tam szopka na materiały budowlane". W Prawie budowlanym nie występuje pojęcie "szopka" więc należy przyjąć, że chodzi tu o obiekt przeznaczony do składowania materiałów budowlanych w trakcie budowy. Jednakże organ I instancji nie wyjaśnił konkretnie, jaki to był obiekt. Istotne zaś znaczenie dla określenia charakteru tego obiektu ma fakt, iż nieruchomość skarżącej, na której prowadzona jest, zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę nr [...] budowa domu mieszkalnego jednorodzinnego, składa się faktycznie z dwóch działek rozdzielonych potokiem górskim o stromych zboczach. Budowa domu odbywa się po drugiej stronie potoku i dla prowadzenia prac budowlanych niezbędne jest posiadanie miejsca do składowania materiałów oraz rozładunku samochodów po stronie drogi. Zwłaszcza w okresie zimowym, gdy nieodśnieżana droga i zwały śniegu na poboczu uniemożliwiają korzystanie z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem. Z tego powodu "szopka" (jak nazywa ją świadek M. H.) będąca faktycznie magazynem materiałów budowlanych na potrzeby prowadzonej inwestycji została przez J. D. zmodernizowana. Zadaszenie pozwala na całoroczny dostęp do nieruchomości samochodów, a w części wydzielonej ścianami możliwe jest bezpieczne składowanie materiałów budowlanych. Art. 29 ust. 1 pkt 24 pozwala zaś na budowę tego typu obiektów bez pozwolenia na budowę. Nakaz rozbiórki nałożony przez organ I instancji, podtrzymany przez organ II instancji jest zatem nieuzasadniony a w przypadku dokonania tejże rozbiórki zmusi skarżącą do wzniesienia kolejnego obiektu, służącego temu samem celowi, na budowę którego nadal nie będzie potrzebowała pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 29 ust.1 pkt 24 Prawa budowlanego. Skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 50 Prawa budowlanego, jak również wybiórcze używanie zapisów planu miejscowego, bowiem akt ten nie odnosi się do lokalizacji obiektów tymczasowych. Przedmiotowy obiekt znajduje się w większości na terenie posiadającym w [...] oznaczenie [...], gdzie nakazem planu jest lokalizacja miejsc parkingowych i garaży, a taką rolę można temu obiektowi przypisać. Na terenie oznaczonym [...], na którym znajduje się mniejsza część obiektu, nie występuje zakaz lokalizacji obiektów budowlanych, takich jak m.in. "wiat, zadaszeń i kiosków", nie ma również zakazu lokalizacji garaży wolnostojących bezpośrednio w linii rozgraniczającej tereny o takim oznaczeniu. Skarżąca zarzuciła nadto naruszenie art. 7, 9, 11, 77, 78, 80 k.p.a. ponieważ nie określono terminu powstania wiaty oraz pominięto najistotniejsze dla sprawy aspekty, tj. tymczasowość obiektu. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, musiała zostać uwzględniona. Zdaniem tut. Sądu decyzja wydana została bowiem z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7, 77 k.p.a.), której realizacja wymaga by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W konsekwencji rozstrzygnięcie to było co najmniej przedwczesne. Wskazać w tym miejscu należy, że bezspornym w sprawie jest, że na działce o numerze ewidencyjnym [...] w S. wybudowano wiatę z wydzieloną częścią gospodarczą, bez pozwolenia na budowę. Bezspornym jest także, iż stosownie do zapisów planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą numer [...] z dnia [...]r. Rady Miejskiej w S., część przedmiotowej wiaty znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem [...]- tereny dróg. Zgodnie z paragrafem 80 ust. 2 powyższej uchwały na obszarze oznaczonym symbolem [...] obowiązuje zakaz nowej zabudowy wewnątrz linii rozgraniczających dróg. Zakaz ten nie dotyczy obiektów budowlanych dopuszczonych na mocy przepisów odrębnych. Gdyby zatem uznać, jak to uczyniły orzekające w sprawie organy, iż przedmiotowa wiata, niewątpliwie wybudowana bez pozwolenia na budowę, w rzeczywistości pozwolenia takiego wymagała, to wnioski z faktu tego wypływające, a sformułowane przez organy uznać należałoby za poprawne. Poprawny tym samym byłby także co do zasady nakaz rozbiórki wiaty (choć rozważenia wymagałoby, czego organy nie uczyniły, czy nie mógłby on, o ile względy techniczne na to zezwalałyby, zostać ograniczony jedynie do części usytuowanej na obszarze [...] znaczna bowiem część wiaty usytuowana jest na terenie [...]). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera jednak żadnych tez i twierdzeń wskazujących na to, że organ wśród innych aspektów sprawy rozważył także ewentualny związek wiaty z prowadzoną przez skarżącą budową budynku mieszkalnego. Zdaniem bowiem skarżącej wiata wraz częścią gospodarczą służy jako zaplecze budowlane i mieści się w zakresie art. 29 ust. 1 pkt 24 Prawa budowlanego, a tym samym jej budowa nie wymagała pozwolenia na budowę. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie świadczy o tym by organ, pomimo iż charakter obiektu jako związanego z budową skarżąca podniosła już w odwołaniu od decyzji pierwszonstancyjnej, okoliczność tę rozważał i w efekcie prowadzonych rozważań wykluczył możliwość uznania, że wiata mieści się w przywołanej normie. W konsekwencji, uwzględniając powyższe uwagi, organ winien ponownie rozpoznać wniesione doń odwołanie, rozpatrzyć wszechstronnie okoliczności faktyczne i prawne sprawy, a podjęte rozstrzygnięcie należycie uzasadnić, w tym odnosząc się do kwestii podniesionych w skardze. Jednocześnie Sąd podkreśla, że nie przesądza w tym miejscu o trafności bądź bezzasadności utrzymania przez organ II instancji w mocy zaskarżonej doń decyzji pierwszoinstancyjnej. Wobec niewyjaśnienia w sposób należyty wszystkich okoliczności sprawy, a także braków w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które to wadliwości w konsekwencji uniemożliwiają kontrolę prawidłowości osnowy podjętego rozstrzygnięcia, jakiekolwiek jednoznaczne w tej mierze oceny byłyby bowiem przedwczesne i nieuprawnione. Sąd nie może zaś dokonać stosownych ustaleń i ocen samodzielnie albowiem w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego zadaniem Sądu jest ocena zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie zaś badanie we własnym zakresie i wyjaśnianie kluczowych dla postępowania administracyjnego kwestii, przez organ nie rozważonych. W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania obejmujących wpis od skargi (500,00 zł), orzeczono na wniosek strony skarżącej na podstawie art. 200, 205 i 209 p.p.s.a.