II SA/Gl 373/10

PostanowienieWSA w Gliwicach2010-09-29

Skład orzekający: Sędzia NSA Łucja Franiczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez jedną ze stron postępowania, który został błędnie potraktowany przez referendarza sądowego jako wniosek złożony przez obie strony, powinien zostać rozpoznany w stosunku do strony, która faktycznie go złożyła?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez K. C. powinien zostać rozpoznany, mimo że referendarz sądowy błędnie potraktował go jako wniosek złożony przez obie skarżące. Sąd podkreślił, że tylko K. C. złożyła wniosek na urzędowym formularzu, a jej sytuacja finansowa, obejmująca niski dochód i brak oszczędności, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, w tym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku K. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w postępowaniu o wymeldowanie. Wnioskodawczyni wskazała na niski, stały dochód z emerytury oraz zmienny, niski dochód córki. Referendarz sądowy błędnie uznał, że wniosek dotyczy obu skarżących i częściowo go uwzględnił. Po wniesieniu sprzeciwu przez obie strony, wyjaśniono, że wniosek złożyła tylko K. C., a wniosek A. C. został pozostawiony bez rozpoznania z powodu niezłożenia go na urzędowym formularzu. Sąd rozpoznał wniosek K. C.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić K. C. od kosztów sądowych w całości i ustanowić dla niej adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodnicząca - Sędzia NSA Łucja Franiczek po rozpoznaniu w dniu 29 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg K. C. i A. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania na skutek wniosku K. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata p o s t a n a w i a: 1. zwolnić K. C. od kosztów sądowych w całości; 2. ustanowić adwokata. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata K. C. wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z córką, a ich jedynym stałym dochodem jest emerytura w wysokości 680, 25 zł. Wynagrodzenie córki A. C. nie ma natomiast charakteru stałego i jak wynika z załączonych do wniosku dokumentów wynosiło ono w styczniu 2010 r. - 221, 37 zł, zaś w marcu 2010 r. - 679 zł. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych oszczędności pieniężnych, wartościowego majątku ruchomego ani nieruchomości. Stosownie do akt administracyjnych sprawy zamieszkuje ona w Ośrodku Interwencji Kryzysowej w S. Postanowieniem z dnia [...]r. referendarz sądowy błędnie uznając, że przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony przez K. C. i A. C. zwolnił obie skarżące od kosztów sądowych, oddalił natomiast wniosek w pozostałym zakresie. W ustawowym terminie K. C. i A. C. wniosły od powyższego postanowienia sprzeciw. W jego uzasadnieniu zwróciły uwagę, że dochód A. C. ma charakter zmienny i nadal utrzymuje się na niskim poziomie. Na podstawie zarządzenia z dnia 27 czerwca 2010 r. poinformowano A. C., że wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu złożyła jedynie K. C. Natomiast referendarz sądowy omyłkowo wskazał w postanowieniu z dnia 9 czerwca 2010 r., że wniosek złożony został przez obie skarżące. Jednocześnie poinformowano A.C., że wniosek o przyznanie prawa pomocy może być składany przez stronę na każdym etapie postępowania sądowego. W świetle tych wyjaśnień uznano, że A. C. wnosząc sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego w istocie inicjuje postępowanie wpadkowe w tym przedmiocie. Na tej podstawie przesłano A. C. urzędowy formularz wniosku celem jego wypełnienia w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Zarządzeniem z dnia [...]r. referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek A. C. o przyznanie prawa pomocy, albowiem skarżąca nie dopełniła wymogu formalnego tego wniosku i nie złożyła go na urzędowym formularzu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przechodząc zatem do oceny wniosku K. C. o przyznanie prawa pomocy, albowiem jak wyjaśniono na wstępie jedynie K.C. złożyła wniosek ten na urzędowym formularzu, wskazać wymaga, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym, czyli w świetle art. 245 § 2 ustawy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Przenosząc powyższą regulację na grunt rozpoznawanej sprawy, należy zauważyć, że powyższa przesłanka przyznania prawa pomocy została w stosunku do wnioskodawczyni spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego przez nią wniosku. Osiągany przez K. C. dochód choć ma charakter stały stanowi kwotę zaledwie 680 zł, zaś dochód córki również oscyluje w granicach tej kwoty, dodatkowo ma on charakter zmienny i jak wynika z załączonego zaświadczenia w styczniu br. stanowił kwotę jedynie 221 zł. Choć nie znane są Sądowi koszty, jakie wnioskodawczyni ponosi w związku z utrzymaniem przebywając w Ośrodku Interwencji Kryzysowej w S., uznać należy, że obecna sytuacja finansowa K. C. (osiągany przez nią miesięczny dochód) nie pozwala jej na poniesienie kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie, które oprócz wpisu od skargi mogą obejmować także opłaty kancelaryjne oraz wpisy od ewentualnych środków odwoławczych. Wskazane okoliczności przemawiały jednocześnie za przyznaniem stronie fachowego pełnomocnika. Nadto, zauważyć należy, że zgodnie z art. 249 ustawy przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Mając na uwadze przytoczoną argumentację, działając w trybie art. 260 ustawy oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy, Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło