II SA/Gl 373/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant st. sekretarz sądowy Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Pismem z dnia 11 maja 2010 r. M. G. wystąpiła o wymeldowanie męża J. G. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w R., w którym nie przebywa od marca 2007 r. Do wniosku dołączono kserokopię odpisu z księgi wieczystej nr [...], z której wynika, że M. G. jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz R. orzekł o wymeldowaniu J. G. z pobytu stałego z przedmiotowego lokalu. Jednakże wskutek odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji celem zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu oraz ustalenia daty i charakteru opuszczenia lokalu przez J. G., a mianowicie, czy było ono dobrowolne, czy też wymuszone, a także wyjaśnienia, czy zamieszkuje on w innym pomieszczeniu na terenie posesji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...] r. nr [...] powtórnie orzekł o wymeldowaniu J. G. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w R. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ administracji wskazał przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.). W oparciu o wynik oględzin z dnia 14 stycznia 2011 r. Organ I instancji ustalił bowiem, że w budynku mieszkalnym stanowiącym własność M. G., zamieszkuje wielopokoleniowa rodzina, zaś J. G. w nim nie przebywa, nie mieszka, nie nocuje i nie stołuje się. Przesłuchany wówczas J. G. zeznał, że sporny lokal opuścił na przełomie 2009/2010 na jeden miesiąc, kiedy to przebywał za granicą u córki swojej koleżanki. Po powrocie okazało się, że pokój został pod jego nieobecność zajęty przez byłą żonę i jej konkubenta. W związku z brakiem miejsca w domu wyprowadził się do swojej koleżanki, gdzie nadal przebywa. Zamierza jednak zamieszkać w przybudówce nad garażem po jej wyremontowaniu. Obecnie nie nadaje się ona do zamieszkania. Podał też, że nie starał się w żadnych instytucjach o przywrócenie praw do lokalu. Natomiast M. G. i dorosłe dzieci stron zeznały, że J. G. opuścił lokal w 2007 r. i nie zamieszkuje w przybudówce nad garażem. W tym stanie rzeczy organ I instancji uznał, że co prawda J. G. miał utrudnione zamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu, lecz nie czynił starań o powrót do niego, co należy kwalifikować jako dobrowolne opuszczenie miejsca pobytu stałego. Obecnie zaś jego centrum życiowe znajduje się pod innym adresem. Stąd też spełnione zostały ustawowe przesłanki do wydania decyzji o wymeldowaniu. W odwołaniu od decyzji J. G. wniósł o jej uchylenie z powodu braku wszechstronnej analizy materiału dowodowego, uniemożliwieniu mu udziału w postępowaniu i dowolnego przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki do jego wymeldowania w sytuacji, gdy strony nadal są małżeństwem, codziennie przebywa w tym lokalu przeprowadza remonty pomieszczeń, wstawia okna i przystosowuje je do normalnego zamieszkania. W remontowanym pomieszczeniu znajdują się też jego rzeczy osobiste. Odwołujący się podtrzymał też zarzut, że został wyrzucony ze swojego pokoju, którego nigdy nie miał zamiaru opuścić, gdyż stanowi on dorobek małżeński, a poza tym nie ma innego lokalu, w którym mógłby zamieszkać. Zaskarżoną decyzją, podjętą z up. Wojewody [...], orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji jako zgodnej z prawem. Po omówieniu zebranego materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, że fakt opuszczenia przez J. G. lokalu przy ul. [...] jest bezsporny. Zdaniem organu, w sytuacji, gdy nie podjął on kroków prawnych celem powrotu do niego, należy też przyjąć, że opuszczenie spornego lokalu ma charakter trwały i dobrowolny. Za nieistotny w sprawie uznano zaś fakt, że odwołujący się deklaruje zamiar powrotu do lokalu oraz pozostawił tam rzeczy osobiste. Nadto, za bezpodstawne uznano zarzuty naruszenia art. 7, 77 i 10 kpa. Stąd też odwołania nie uwzględniono. W skardze do sądu administracyjnego J. G. wniósł o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzucając naruszenie art. 7, 77 § 1 kpa, art. 10 § 1 kpa i art. 107 § 3 kpa oraz błędne przyjęcie, że spełnione zostały przesłanki do wymeldowania w sytuacji, gdy na terenie nieruchomości nadal znajdują się jego rzeczy osobiste i nadal tam przebywa. Skarżący ponowił też twierdzenia zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji i wniósł o dopuszczenie dowodu z dołączonego wyroku rozwodowego, uznającego wyłączną winę M. G. w rozkładzie pożycia, co było przyczyną wyrzucenia jego rzeczy do garażu i zmuszenia go do czasowego opuszczenia mieszkania bez jego winy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. Uczestniczka M. J. ( poprzednio G. ) w piśmie z dnia 3 listopada 2011 r. wniosła o "podtrzymanie" decyzji o wymeldowaniu byłego męża z jej nieruchomości. Wyjaśniła, że wyrzuciła do garażu rzeczy osobiste skarżącego, których nie używał i pozostawił w domu. Podała też, że dopiero kiedy wystąpiła o wymeldowanie skarżącego, przystąpił do remontu budynku, ale nadal nie mieszka na terenie posesji. W toku rozprawy sądowej skarżący podał, że po zakończeniu pracy w systemie 8 – dniowym przebywa na spornej posesji w budynku gospodarczym i tam też nocuje. Nie ma bowiem innego miejsca zamieszkania. Oświadczył, że nie jest i nie był nigdzie zameldowany na pobyt czasowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, ani też w toku postępowania organy administracji nie naruszyły reguł procedury w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy bądź skutkującym wznowieniem postępowania ( art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). W pierwszym rzędzie wyjaśnić też przyjdzie, że sądowa kontrola decyzji sprawowana jest na podstawie akt sprawy ( art. 106 § 1 cyt. ustawy). Oznacza to, że ocena legalności aktu organu administracji odbywa się przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego z daty wydania zaskarżonego aktu. Stąd też zmiana okoliczności sprawy po wydaniu decyzji nie ma żadnego znaczenia dla wyniku sprawy administracyjnej. W niniejszej sprawie zasadnie zaś stwierdził organ odwoławczy, że fakt opuszczenia przez J. G. lokalu, w którym był zameldowany na pobyt stały, nie budzi żadnych wątpliwości. Sporna jest jedynie data, kiedy skarżący opuścił dom przy ul. [...] w R. Jednak nawet przy przyjęciu wiarygodności zeznań skarżącego, złożonych w dniu 14 stycznia 2011 r. ( k. 74 akt adm.), że opuścił on zajmowany przez siebie pokój na przełomie 2009/2010 roku i już do niego nie powrócił, gdyż pokój został zajęty przez M. G. ( obecnie J. ) i jej konkubenta, podzielić należy stanowisko organów administracji, że spełnione zostały przesłanki z art. 15 ust. 2 powołanej wyżej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Nie zmienia postaci rzeczy fakt pozostawienia na terenie posesji ubrań i deklaracja skarżącego co do zamiaru zamieszkania w remontowanym budynku gospodarczym. Skarżący sam podał, że dopiero od dwóch dni prowadzi prace budowlane w tym budynku, gdyż obecnie nie nadaje się do zamieszkania z powodu braku ogrzewania. Taki stan rzeczy potwierdził też skarżący w odwołaniu od decyzji organu I instancji ( k. 86 akt adm.). Z treści odwołania wynika jednoznacznie, że pobyty skarżącego na terenie posesji związane są z prowadzonymi przez niego pracami remontowymi. Jest też poza sporem, że skarżący nie poczynił żadnych kroków prawnych w celu zamieszkania w budynku mieszkalnym na terenie posesji, w której był zameldowany na pobyt stały. Prawidłowo organy obydwu instancji uznały, że zaniechanie skarżącego należy kwalifikować jako rezygnację z zamiaru powrotu do lokalu, którego opuszczenie zostało wymuszone przez działania innych osób. Co więcej, potwierdza to wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] r. sygn. akt [...], mocą którego orzekając rozwód, nie określono sposobu korzystania z mieszkania ( k. 17 akt sądowych). Wyrok ten został zamieniony wskutek apelacji J. G. wyrokiem Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] r. sygn. akt [...] jedynie w zakresie orzeczenia o winie w ten sposób, że uznano wyłączną winę M. G. Oznacza to, że w toku sprawy rozwodowej, prowadzonej równolegle ze sprawą o wymeldowanie, skarżący nie dochodził ochrony prawnej w celu przywrócenia utraconego posiadania lokalu, w którym był zameldowany na pobyt stały. Po uprawomocnieniu się wyroku rozwodowego, co nastąpiło jeszcze przed wydaniem zaskarżonej decyzji, roszczenie skarżącego wygasło. Przepis art. 344 § 2 kodeksu cywilnego, stanowi bowiem o rocznym przedawnieniu roszczeń z tego tytułu. Okres ten upłynął zaś niewątpliwie na początku 2011 r. nawet przy przyjęciu daty opuszczenia lokalu, wskazanej przez skarżącego ( przełom 2009/2010 r.). Mając na uwadze tak długi okres niezamieszkiwania skarżącego w przedmiotowym lokalu i brak jego zameldowania na pobyt czasowy pod innym adresem, przyjąć należało, że skarżący nie dopełnił obowiązku meldunkowego, określonego ustawą z dnia 10 kwietnia 1974 r. Obowiązek ten polega w szczególności na zameldowaniu się pod oznaczonym adresem przed upływem czwartej doby ( art. 10 ust. 1 ustawy ) oraz wymeldowaniu się z pobytu stałego rozumianego jako zamieszkiwanie pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania ( art. 6 ust. 1 i art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy ). Regulacja ustawy jednoznacznie stanowi też, że zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu ( art. 9 ust. 2b ustawy – w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 maja 2004 r., nadanym ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r., Dz. U. Nr 93, poz. 887). Wyjaśnić też przyjdzie, że zmiana stanu prawnego jest konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01 ( OTK-A 2002/3/34). Trybunał wskazał bowiem, że ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Wprowadzony ustawą obowiązek meldunkowy ma na celu prawidłowe wykonywanie przez organy władzy publicznej ich funkcji i należy go uznać za instytucję wynikającą z klauzuli ochrony porządku publicznego, mającą także związek z ochroną praw i interesów jednostki. Sąd administracyjny mając na uwadze stanowisko Trybunału Konstytucyjnego i aktualny stan prawny uznał, że w istocie skarżący zmierza do wykazania swoich uprawnień do przebywania na terenie posesji w związku z poczynionymi nakładami. Jednak kwestia ta nie ma znaczenia dla oceny zgodności z prawem decyzji o jego wymeldowaniu z pobytu stałego. Podobnie należy ocenić fakt podjęcia działań w celu przystosowania do zamieszkania lokalu w innym budynku na terenie posesji. W dacie orzekania przez organy administracji skarżący tam nie zamieszkiwał, co wynika jednoznacznie z jego zeznań i późniejszego odwołania od decyzji organu I instancji. Stąd też w istocie stan faktyczny sprawy był bezsporny, a zatem chybiony jest zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa. Bezpodstawnie też skarżący wskazał na naruszenie art. 10 § 1 kpa. Protokół z dnia 21 stycznia 2011 r. ( k. 80 akt adm.) dokumentuje fakt zapoznania się skarżącego z aktami sprawy, zaś w postępowaniu przed organem odwoławczym nie zostały przeprowadzone żadne czynności dowodowe i nie było potrzeby uzupełnienia materiału dowodowego, ani też nie wnioskowała o to żadna ze stron. Organy administracji nie naruszyły też prawa materialnego i dokonały prawidłowej wykładni art. 15 ust. 2 ustawy. Pozostawienie na terenie posesji rzeczy osobistych i deklaracja zamieszkania na terenie posesji w przyszłości, nie mają znaczenia prawnego w sytuacji, gdy skarżący co najmniej od początku 2010 r. zamieszkuje w innym lokalu bez dopełnienia obowiązku meldunkowego, co wskazuje na fikcyjność zameldowania pod spornym adresem. Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. su.