II SA/Gl 375/10
WyrokWSA w Gliwicach2010-12-15
Skład orzekający: Iwona Bogucka, Elżbieta Kaznowska, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa stacji bazowej telefonii komórkowej może być uznana za inwestycję celu publicznego w rozumieniu przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a tym samym czy organ może odmówić jej ustalenia lokalizacji ze względu na walory krajobrazowe, protesty mieszkańców lub brak uzgodnienia obsługi komunikacyjnej?Ratio decidendi
Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej jest inwestycją celu publicznego, ponieważ służy łączności publicznej, co jest jednym z celów publicznych wymienionych w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Organ nie może odmówić ustalenia lokalizacji takiej inwestycji, jeżeli jest ona zgodna z przepisami odrębnymi. Walory krajobrazowe, protesty mieszkańców czy brak uzgodnienia obsługi komunikacyjnej nie stanowią wystarczającej podstawy do odmowy, chyba że inwestycja jest wprost sprzeczna z przepisami prawa. Przepisy dotyczące warunków techniczno-budowlanych mają zastosowanie na etapie pozwolenia na budowę, a nie ustalania lokalizacji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. odmawiającą ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla stacji bazowej telefonii komórkowej. Inwestor (A Sp. z o.o.) wnioskował o lokalizację stacji na działce w C. Prezydent odmówił, wskazując na brak decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, braki we wniosku oraz brak uzgodnienia obsługi komunikacyjnej. Po uchyleniu tej decyzji przez SKO i ponownym rozpoznaniu, Prezydent wydał decyzję ustalającą lokalizację. SKO utrzymało ją w mocy. Skargę do WSA w Gliwicach złożyło osiemnaście osób, zarzucając m.in. błędne uznanie inwestycji za cel publiczny oraz naruszenie przepisów dotyczących ochrony środowiska i ładu przestrzennego. WSA oddaliło skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę.
Wnioskiem złożonym w dniu [...] r. w Wydziale Planowania Przestrzennego Urzędu Miejskiego w C., pełnomocnik działający z upoważnienia "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W., wystąpił o wydanie decyzji o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego w postaci stacji bazowej telefonii komórkowej [...], zlokalizowanej na działce nr [...] przy ulicy [...] w C.
W wyniku postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r., zobowiązującego Prezydenta Miasta C. do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego do dnia [...]r., po rozpatrzeniu wymienionego wniosku, decyzją z dnia [...]. nr [...], Prezydent Miasta C., przywołując w podstawie prawnej art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), odmówił ustalenia warunków lokalizacji inwestycji celu publicznego, tj. zamierzenia inwestycyjnego przewidzianego do realizacji na terenie oznaczonym jako działka ew. [...] k.m. [...] położonym w C. przy ulicy [...]. W uzasadnieniu Prezydent wskazał, że wnioskowane zamierzenie inwestycyjne określone zostało jako "stopa kielichowa, wieża kratowa o podstawie trójkąta o wysokości całkowitej [...] m n.p.t., kontener technologiczny żelbetowy o płaskim dachu o wymiarach [...] z urządzeniami technicznymi oraz system anten zwieszonych na wieży". Następnie dodał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco czy potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko niezbędne jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, poprzedzone przestawieniem raportu o oddziaływaniu na środowisko. Zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...). następuje to przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (której formą jest decyzja o ustaleniu lokalizacji celu publicznego). Po kontroli złożonych w sprawie dokumentów organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie przedłożono takiej decyzji, a także złożony wniosek wykazywał, w jego ocenie, braki, których pomimo wezwania nie usunięto. Dlatego też organ pozostawił złożony wniosek bez rozpoznania. Jednakże wskutek złożonego zażalenia przez wnioskodawcę oraz postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. zobowiązującego do rozpoznania sprawy, organ po ponownej analizie sprawy i przeprowadzeniu stosownego postępowania orzekł jak w sentencji. Stwierdził, że zgodnie art. 53 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przed wydaniem wnioskowanej decyzji niezbędne jest przeprowadzenie analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy oraz stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji. W jej wyniku ustalono, że określony wnioskiem teren znajduje się w obszarze – Strefa III- gdzie zakładana jest budowa szlaku turystyczno-krajobrazowego [...]. W związku ze złożonym wnioskiem wpłynęły liczne protesty mieszkańców, podnoszące negatywną ingerencję planowanej inwestycji (zwłaszcza wieży kratowej) w istniejący krajobraz dzielnicy, a wobec braku przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ nie mógł zająć stanowiska odnośnie zastrzeżeń dotyczących ewentualnego szkodliwego oddziaływania planowanej stacji na otaczające tereny. Organ wskazał, że na mocy art. 50 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wydaje się po uzgodnieniu z organami, o których mowa w ary. 53 ust. 4 tej ustawy. W odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego wymagane jest nadto uzyskanie uzgodnienia właściwego zarządcy drogi. W rozpatrywanym przypadku Miejski Zarząd Dróg nie uzgodnił obsługi komunikacyjnej wnioskowanej inwestycji.
Reasumując organ stwierdził, iż zgodnie z dyspozycją art. 56 cytowanej ustawy nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie zgodne jest z przepisami odrębnymi. Biorąc jednak pod uwagę powyższe ustalenia – postanowiono odmówić lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył pełnomocnik inwestora – "A" Sp. z o.o. w W. wnosząc o uchylenie kwestionowanej decyzji i wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wskazał, iż zaskarżonej decyzji zarzucić należy niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie bowiem z art. 56 przywołanej ustawy nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z odrębnymi przepisami. Organ orzekający jest zobowiązany jedynie do oceny, czy wniosek inwestora spełnia wszystkie wymogi prawne w zakresie jego kompletności oraz projektowane zamierzenie inwestycyjne pozostaje w zgodności z przepisami prawa. Pełnomocnik wskazał, że kwalifikacja przedsięwzięcia zgodnie z przepisami rozporządzania Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko prowadzi do wniosku, że w analizowanej sprawie nie jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co oznacza, że organ powinien samodzielnie dokonać ustaleń w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Prowadzenie postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest bezprzedmiotowe. Dodatkowo pełnomocnik inwestora wyjaśnił, iż w zakresie zarzutu braku uzgodnienia obsługi komunikacyjnej dla projektowanego zamierzenia, wymóg posiadania dostępu do drogi publicznej nie jest konieczny na etapie wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Zarzucając, iż przedmiotowa decyzja nie została doręczona pełnomocnikowi inwestora, dodał, że wydana została bez wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie, czyli z naruszeniem art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie warunków zagospodarowania terenu następuje w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu a dla inwestycji celu publicznego w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. W omawianej sprawie organ właściwy – Prezydent Miasta C. odmówił wydania tej ostatniej decyzji, wskazując m.in. na braki przedłożonego wniosku. W ocenie organu odwoławczego, w myśl obowiązujących przepisów, zawartość przedmiotowego wniosku określa art. 52 ust. 2 cytowanej ustawy, a organ nie może żądać od wnioskodawcy więcej niż wymaga tego ustawa. Nie można zatem w analizowanej sprawie zgodzić się by złożony przez inwestora wniosek nie odpowiadał wskazanym przepisom. Pełnomocnik inwestora wskazał działkę, na której posadowiona będzie stacja telefonii komórkowej, nie był zaś zobowiązany do przedkładania innych, wskazanych przez organ pierwszej instancji, informacji. Odnosząc się do zarzutu braku przedłożenia w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, to w myśl art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1127 ze zm.) uzyskanie takiej decyzji wymagane jest dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Decydujące znaczenie dla zakwalifikowania przedsięwzięcia do jednej z tych grup ma rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. Według zawartych w tym rozporządzeniu uregulowań, stacje bazowe telefonii komórkowej – jako instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne z wyłączeniem radiolinii mogą być zaliczone do przedsięwzięć zawsze znacząco (w dotychczasowych przepisach – wymagających sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko) lub potencjalnie znacząco (dotychczas – gdy obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko może być wymagany) oddziaływujących na środowisko, w zależności od częstotliwości emitowanego pola elektromagnetycznego, mocy promieniowania wyznaczonej dla pojedynczej anteny oraz odległości terenów dostępnych dla ludzi. Jeżeli planowana inwestycja nie mieści się w zakresie przepisu § 2 ust. 1 pkt 7 lub § 3 ust. 1 pkt 8 wymienionego rozporządzenia to brak jest podstaw do wszczynania postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ odwoławczy nadto dodał, że organem właściwym do wydania takiej decyzji jest ten sam organ, który jest właściwy do rozpoznania sprawy w przedmiocie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Dlatego też, w ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji winien w pierwszej kolejności dokonać oceny, czy planowana inwestycja wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach czy też nie. Dopiero bowiem jednoznaczne wykazanie, że wniosek dotyczy przedsięwzięcia, dla którego wymagane jest wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach daje podstawę do żądania jej przedstawienia. Dodatkowo organ ten dodał, że podstawą odmowy wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego może być jedynie sprzeczność tej inwestycji z przepisami odrębnymi. Dlatego też wykazanie, że teren inwestycji zlokalizowany jest w obszarze o wysokich walorach krajobrazowych i turystycznych nie może być podstawą do negatywnego rozstrzygnięcia, chyba, że są to obszary chronione prawem. Podobne stanowisko należy przyjąć w stosunku do podnoszonego braku zgody stron postępowania na realizację tego przedsięwzięcia. W rezultacie organ pierwszej instancji powinien w ponownym postępowaniu dokładnie przeanalizować sprawę uwzględniając powyższe uwagi, a w sytuacji potwierdzenia zgodności planowanej inwestycji z odrębnymi przepisami – wydać wnioskowaną decyzję.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Prezydent Miasta C. decyzją nr [...] z dnia [...]r. ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego – realizacja urządzeń infrastruktury technicznej –tj. budowa stacji bazowej telefonii komórkowej oznaczonej [...] na terenie nieruchomości nr [...] przy ulicy [...] w C., w skład której wejdzie system anten (sektorowych i radiolinii) zainstalowanych na projektowanej wolnostojącej wieży kratowej (na podstawie trójkąta) o wysokości nie mniej niż [...] m oraz żelbetonowy kontener technologiczny posadowiony u podnóża wieży zawierający urządzenia techniczne stacji. W decyzji organ określił warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu w zakresie wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, ochrony środowiska, zdrowia ludzi, przyrody i krajobrazu, wymagania dotyczące obsługi w zakresie komunikacji i infrastruktury technicznej oraz ochrony interesów osób trzecich. W obszernym uzasadnieniu, po przedstawieniu etapów toczącego się postępowania, Prezydent Miasta C. stwierdził, iż po ponownym przeanalizowaniu złożonych w sprawie dokumentów, a przede wszystkim po jednoznacznej ocenie braku konieczności uzyskania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i przeprowadzenia postępowania w zakresie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz informacji o możliwości obsługi wnioskowanej inwestycji w zakresie komunikacji od strony ulicy [...], nie znalazł podstaw do odmowy wydania wnioskowanej decyzji. Zgodnie z art. 56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z odrębnymi przepisami. Dodał, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego to typowy przykład aktu związanego, czyli takiego, w którym organ badając jakiś stan faktyczny pod kątem zgodności z przepisami prawa i nie stwierdzając niezgodności z przepisami ma obowiązek wydać decyzję zgodną z żądaniem wnioskodawcy. Biorąc pod uwagę powyższe oraz stanowisko zaprezentowane przez organ odwoławczy, Prezydent orzekł jak w sentencji decyzji.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli mieszkańcy sąsiednich nieruchomości m.in. J. G., M. J., R. T. K. i inni. W piśmie skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. stwierdzili, iż nie zgadzają się na budowę przedmiotowej stacji telefonii komórkowej, wskazując na znajdującą się w sąsiedztwie zabudowę mieszkaniową domków jednorodzinnych, a inwestycja wpływać będzie szkodliwie na zdrowie ludzi i zwierząt. Dodali, iż dojazd do inwestycji od strony ulicy [...] jest niemożliwy, z uwagi na zbyt małą szerokość tej drogi, nie dostosowaną dla sprzętu ciężkiego.
Dodatkowo w odrębnym piśmie wypowiedział się J. G., reprezentowany przez kuratora sądowego T. G. W piśmie tym stwierdzono, że Prezydent Miasta wydając przedmiotową decyzję, mimo sprzeciwu J. G., (wyrażając tym samym lekceważenie dla jego prywatnej własności) naruszył przepis art. 7 § 2 Kodeksu karnego, a inwestycja jest zagrożeniem dla zdrowia mieszkańców poprzez szkodliwe działanie pola elektromagnetycznego. Z kolei lokalizacja inwestycji nie spełnia norm prawa budowlanego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...]r. utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w całości w mocy. W uzasadnieniu w pierwszej kolejności Kolegium stwierdziło, iż na mocy art. 50 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym inwestycja celu publicznego lokalizowana jest na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a w przypadku jego braku na podstawie decyzji o lokalizacji celu publicznego. Zaliczenie inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej do inwestycji celu publicznego zostało w orzecznictwie sądów administracyjnych przesądzone. Podnoszone przez odwołujących się zarzuty co do negatywnego wpływu planowanej inwestycji na zdrowie ludzi i zwierząt oraz obniżenie wartości nieruchomości, na etapie decyzji lokalizacyjnej nie są uzasadnione. Przedmiotowa decyzja nie zezwala bowiem na budowę, lecz stwierdza tylko czy budowa taka jest możliwa do zrealizowania. Kolegium dodało, że podnoszone zarzuty nie odpowiadają wymogom odwołania wskazanym w przepisie art. 53 ust. 6 powoływanej ustawy. Reasumując organ stwierdził, iż zarzuty naruszenia przepisów prawa karnego czy prawa budowlanego nie mogą być wzięte pod uwagę, gdyż te ostatnie przepisy zastrzeżone są dla organów administracji architektoniczno-budowlanych, czyli na kolejnym etapie postępowania. W przypadku decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego organ dokonuje ustaleń w oparciu o przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia wykonawczego Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy (Dz.U. Nr 164, poz. 1589). Analiza warunków planowanej inwestycji na podstawie wymienionych przepisów musi prowadzić do stwierdzenia, iż w zaistniałej sytuacji brak jest podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyło osiemnaście osób – mieszkańców ulicy [...] w C., sąsiadujących z przedmiotową inwestycją, a mianowicie J. G., R. T., E. T., M. J., A. J., M. J., A. W., A. M., B. A., Z. W., G. W., R. C., J. C., J. A., D. J.-C.., K. D. oraz Ł. K. Zarzucając decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. naruszenie art. 50 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie, że inwestycja polegająca na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej, realizowana przez podmiot komercyjny jest realizacją celu publicznego oraz naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie poprzez przyjęcie, że mają one zastosowanie dopiero na etapie ubiegania się przez inwestora o pozwolenie na budowę, wnieśli o jej uchylenie, wstrzymanie jej wykonania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargi R. T., E. T., M. J., A. J., M. J., A. W., A. M., B. A., Z. W., G. W., R. C., J. C., J. A., D. J.-C., K. D. oraz Ł. K.
W piśmie z dnia [...]r. pełnomocnik skarżącego J. G. podtrzymując dotychczasowe zarzuty i wnioski skargi, dodatkowo podniósł, iż organy rozpatrując sprawę dopuściły się naruszenia art. 7, art. 8 oraz art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 96 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji no środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. Wyjaśnił, iż nie ulega wątpliwości, że planowana inwestycja ma mieć swe miejsce w bliskiej odległości od obszarów objętych specjalną ochroną siedlisk przyrodniczych i dzikiej fauny i flory – obszar [...]. Zatem nie może być kwestionowane, że może ona potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar [...] w rozumieniu cytowanego powyżej art. 96 ust. 3 ustawy, a jeśli tak, to organ powinien wydać postanowienie w sprawie nałożenia obowiązku przedłożenia właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska wymienionych w przywołanym przepisie dokumentów. Brak przeprowadzenia wskazanego postępowania czyni wydaną decyzję co najmniej przedwczesną. Dodatkowo pełnomocnik skarżącego podał, że w dniu [...] r. Rada Miasta C. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzania zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta C., a nadto Rada ta uchwałą Nr [...] z dnia [...] r. uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w C. - dzielnicy [...]. W planie tym w § 8 ustalono, że nadrzędną zasadą użytkowania i zagospodarowania terenów w całym obszarze objętym planem jest zachowanie istniejących wartości środowiska, przyrody i krajobrazu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. Podkreślił, że kwestia zaliczenia budowy stacji bazowej telefonii komórkowej do inwestycji celu publicznego została przesądzona w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Z kolei nieuwzględnienie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w tej sprawie wynikło z faktu, iż nie są to przepisy odrębne w rozumieniu art. 56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a zarzuty ewentualnego szkodliwego wpływu projektowanej inwestycji na zdrowie ludzi mogą być przedmiotem odrębnego postępowania.
W piśmie z dnia [...]r. swoje stanowisko w sprawie przedstawił pełnomocnik inwestora "A" Sp. z o.o. w W., wnosząc o oddalenie skargi oraz oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu stwierdził, iż skarga jest nieuzasadniona. Podkreślił, że przedmiotowa inwestycja, wbrew zarzutom skargi, jest inwestycją celu publicznego. Nie stanowi ona zagrożenia dla życia i zdrowia ludzkiego, a kwalifikacja przedsięwzięcia według obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. prowadzi do wniosku, iż w sprawie nie jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Dodał, że w dniu [...]r. uchwalona została ustawa o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, w świetle postawień której dopuszczalna jest modernizacja i lokalizacja nowych instalacji telekomunikacyjnych telefonii komórkowej.
Pismem z dnia [...]r. przedstawiciel skarżącego – kurator T. G. wniósł o zmianę terminu rozprawy, uzasadniając to koniecznością obecności w tym samym czasie na innej rozprawie w Sądzie Rejonowym w C.
Na rozprawie w dniu 15 grudnia 2010 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i argumenty w niej zawarte. Podtrzymał także wniosek o odroczenie terminu rozprawy. Wskazał na konieczność uwzględnienia przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy treści art. 96 ustawy o informacji o środowisku (...)
Pełnomocnik organu odwoławczego wnosząc o oddalenie skargi, wskazał, iż wymieniony art. 96 ustawy nie ma w sprawie zastosowania, gdyż charakter inwestycji wskazuje, iż nie została ona zaliczona do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Podkreśliła także, że lokalizacja przedmiotowej stacji telefonii komórkowej ma miejsce poza obszarem, którego dotyczy uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (wskazana przez pełnomocnika skarżącego uchwała Rady Miasta C. Nr [...] z dnia [...]r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiąc, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy badają również, czy organ administracji publicznej nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji (art. 145 § 1 cytowanej ustawy). W myśl art. 134 § 1 tej ustawy sądy te rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu.
Kierując się tym zapisem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa w sposób mogący spowodować ich uchylenie.
Odnosząc się jednak w pierwszej kolejności do wniosku o odroczenie terminu rozprawy Sąd nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Podkreślić w tym miejscu wypada, iż skarżący na rozprawie był reprezentowany przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika z urzędu.
Przechodząc do merytorycznego rozstrzygnięcia, wskazać przejdzie, iż kontrolowane w niniejszym postępowaniu decyzje wydane zostały w oparciu o przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Decyzje organów obydwu instancji zapadły z uwzględnieniem art. 56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z mocy tegoż przepisu, nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Trafnie wskazał organ odwoławczy, iż decyzja w tym przedmiocie ma charakter związany. Wniosek taki wypływa też z treści art. 53 ust. 3 oraz art. 54 pkt 2 tej ustawy.
Jak wyjaśniono w literaturze (zob: Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Komentarz pod red. prof. Z. Niewiadomskiego, Wyd. 2, Wyd. C.H. Beck, W-wa 2005, str. 451 – 455), stosownie do art. 56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie można odmówić żądaniu składającego wniosek, wówczas gdy jest ono zgodne z przepisami prawa. Taka sytuacja tworzy po stronie wnioskującego publiczne prawo podmiotowe. Wiąże się to z zasadą legalizmu. Organy administracyjne w swoich działaniach związane są prawem (art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego), a w szczególności istotne jest to wtedy, gdy organy korzystają z władczych form działania. Zasadę działania przez organy władzy publicznej w granicach i na podstawie prawa potwierdza Konstytucja.
Skoro zatem regulacja prawna – tu art. 56 ustawy – przewiduje wydawanie w określonych przypadkach decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego, to wnioskujący w razie spełnienia ustawowych warunków ma prawo skutecznie domagać się wydania decyzji o określonej treści.
Odnosząc się do zarzutu skargi, iż przedmiotowa inwestycja nie może być uznana za inwestycję celu publicznego, trzeba zgodzić się ze stanowiskiem zaprezentowanym przez orzekające w sprawie organy. Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Inwestycję celu publicznego definiuje art. 2 ust. 5 tej ustawy, zgodnie z którym przez inwestycję taką należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Z kolei art. 6 tej ostatniej ustawy przedstawia katalog celów publicznych. Za cel ten uznał ustawodawca m.in. w pkt 1 wydzielanie gruntów pod drogi publiczne i drogi wodne, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że budowa stacji bazowej telefonii komórkowej jest budową obiektu służącego łączności publicznej, i choć termin "łączność publiczna" nie został w sposób bezpośredni zdefiniowany w systemie prawa, to niespornym pozostaje to, że pojęcie "łączność" odnosi się w szczególności do spraw związanych ze świadczeniem szeroko rozumianych usług telekomunikacyjnych. Świadczenie usług w zakresie telefonii komórkowej mieściłoby się w szeroko rozumianym pojęciu świadczenia usług telekomunikacyjnych, a te w świetle ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. Nr 73, poz. 852 ze z.) posiadają, w istotnym ich zakresie, charakter publiczny. Stosownie zatem do powyższego należy uznać, iż sieć telefonii komórkowej spełnia kryteria "publicznej sieci telefonicznej", eksploatowanej przez "operatora publicznego". Publiczny charakter wskazanej wyżej działalności telekomunikacyjnej wiąże się niewątpliwie z powszechnością świadczonych usług, tj. masowym, nieograniczonym kręgiem usługobiorców.
Powyższe przesłanki, w ocenie Sądu, są wystarczające do uznania, iż budowa stacji bazowej telefonii komórkowej, jako obiektu służącego łączności publicznej, spełnia warunki do uznania jej za inwestycję celu publicznego.
Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest decyzją uznaniową organu, lecz jej ustalenia są zależne od regulacji prawnych dotyczących projektowanego zamierzenia inwestycyjnego i obszaru, na którym takie zamierzenie ma być zrealizowane. Decyzja taka stanowi zatem prawnie określoną formę oceny dopuszczalności inwestycji w danym miejscu, w świetle powszechnie obowiązującego prawa. Organy ustalające lokalizację inwestycji, aby odmówić jej lokalizacji w sposób wnioskowany przez inwestora, muszą wykazać niezgodność wnioskowanej lokalizacji z przepisami prawa.
Przez "niezgodność z przepisami prawa" należy przy tym rozumieć "sprzeczność" z tymi przepisami. Normy są wtedy sprzeczne, jeżeli nie można pogodzić ze sobą wynikających z nich praw i obowiązków. Natomiast zgodność oznacza spójność rozpatrywanych norm. Ochrona własności (lub innego prawa do terenu, którym dysponuje wnioskodawca) i wynikającego z niego prawa zabudowy jest jednym z obowiązków organu stosującego prawa (art. 1, art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy).
Stwierdzenie, że organ ma prawo do oceny projektowanej inwestycji z normami ogólnymi (art. 1 ust. 2 pkt 1) i ta ocena mogłaby być podstawą do odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jest niedopuszczalne. Organ prowadzący postępowanie powinien oprzeć odmowę ustalenia lokalizacji na wyrażonej sprzeczności z przepisami nakładającymi expressis verbis jakieś ograniczenia. Nie można więc odmówić wydania decyzji, jeżeli zamierzenie nie jest sprzeczne z przepisami odrębnymi. Taki też pogląd wyrażono w wyroku tut. Sądu z dnia 20 sierpnia 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 414/08. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni przychylił się do powyższego poglądu, nie aprobując odmiennego stanowiska.
Tymczasem w niniejszej sprawie żaden z przywołanych przez skarżących przepisów nie może być uznany za przepis odrębny w rozumieniu art. 56 ustawy. Aczkolwiek w rachubę może wchodzić także sprzeczność z unormowaniami samej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, to jednak musi to być wyraźna sprzeczność z przepisem nakładającym expressis verbis jakieś ograniczenie. Normy ogólne, chroniące ład przestrzenny i zrównoważony rozwój (art. 1 ust. 1 ustawy), nie mogą zaś oddziaływać na rozstrzygnięcie organu administracji. Są to bowiem reguły, które mają zastosowanie do wszelkich działań jednostek samorządu terytorialnego i organów administracji rządowej. Z treści tego przepisu nie można jednak wyprowadzać ograniczeń w zagospodarowaniu i zabudowie danego terenu. Nie może być tym samym uznany lokowania przedmiotowej inwestycji w obszarze o wysokich walorach krajobrazowych i turystycznych.
Nie może być także uwzględniony zarzut naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie, gdyż przepisów tych nie można rozumieć jako przepisy odrębne w rozumieniu przywołanego powyżej art. 56 ustawy. Przepisy te jako wydane na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane będą miały zastosowanie na kolejnym etapie postępowania – w sprawie pozwolenia na budowę.
Na tym etapie postępowania nie podlega badaniu kwestia usytuowania inwestycji względem granic działek sąsiednich w aspekcie spełnienia wymogów techniczno-budowlanych. Zgodność inwestycji z przepisami prawa budowlanego jest bowiem przedmiotem oceny organów administracji architektoniczno-budowlanej.
Kwestie w zakresie ochrony zdrowia i środowiska ze względu na dopuszczalne normy zanieczyszczeń oraz wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich w zakresie wynikającym z art. 5 Prawa budowlanego, stanowią zaś istotną treść decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (art. 54 pkt 2 lit. b i d ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 96 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji no środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, trzeba podkreślić, że wprawdzie planowana inwestycja ma mieć swe miejsce w bliskiej odległości od obszarów objętych specjalną ochroną siedlisk przyrodniczych i dzikiej fauny i flory – obszar [...], ale w sprawie przeprowadzone zostało postępowanie w zakresie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z przepisami wskazanej powyżej ustawy. Przeprowadzona kwalifikacja planowanego przedsięwzięcia według obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. doprowadziła do wniosku, iż w sprawie nie jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W myśl art. 71 ust. 2 cytowanej uzyskanie takiej decyzji wymagane jest dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Decydujące znaczenie dla zakwalifikowania przedsięwzięcia do jednej z tych grup ma rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r., według którego stacje bazowe telefonii komórkowej – jako instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne z wyłączeniem radiolinii mogą być zaliczone do przedsięwzięć zawsze znacząco (w dotychczasowych przepisach – wymagających sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko) lub potencjalnie znacząco (dotychczas – gdy obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko może być wymagany) oddziaływujących na środowisko, w zależności od częstotliwości emitowanego pola elektromagnetycznego, mocy promieniowania wyznaczonej dla pojedynczej anteny oraz odległości terenów dostępnych dla ludzi. W przypadku planowanej inwestycji, to nie mieści się ona w zakresie przepisu § 2 ust. 1 pkt 7 lub § 3 ust. 1 pkt 8 wymienionego rozporządzenia, a zatem brak podstaw do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a także zastosowania w sprawie wzmiankowanego powyżej art. 96 ustawy.
Dodatkowo wskazać przyjdzie, iż zarzut pełnomocnik skarżącego, iż według uchwalonego przez Radę Miasta C. uchwałą Nr [...] z dnia [...]r. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w C.- dzielnicy [...], którego nadrzędną zasadą jest użytkowanie i zagospodarowanie terenów w całym obszarze objętym planem przy zachowaniu istniejących wartości środowiska, przyrody i krajobrazu, nie może zmienić stanowiska w sprawie, gdyż jak wynika z przedłożonego do akt sprawy wyrysu z tego planu, działka objęta przedmiotową inwestycją znajduje się poza ternem objętym tym planem.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa przez organ odwoławczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło