II SA/Gl 375/21
WyrokWSA w Gliwicach2021-06-09
Skład orzekający: Artur Żurawik, Grzegorz Dobrowolski, Beata Kalaga-Gajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ rejestrujący może zarejestrować pojazd bez przedłożenia przez właściciela dokumentu potwierdzającego własność, takiego jak umowa sprzedaży, nawet jeśli właściciel twierdzi, że w kraju zakupu nie ma zwyczaju spisywania takich umów?Ratio decidendi
Organ rejestrujący nie może zarejestrować pojazdu bez przedłożenia dowodu własności, nawet jeśli skarżący twierdzi, że w kraju zakupu nie ma zwyczaju spisywania umów sprzedaży. Polskie prawo wymaga przedstawienia dokumentu potwierdzającego własność, a ustalenie stanu własnościowego należy do właściwości sądów powszechnych, jeśli nie można go ustalić na podstawie dostępnych dokumentów.Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o rejestrację pojazdu, dołączając oświadczenie o własności zamiast umowy sprzedaży, ponieważ pojazd został sprowadzony z kraju, gdzie nie ma zwyczaju spisywania takich umów. Prezydent Miasta odmówił rejestracji, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje argumenty.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r., nr: [...], Prezydent Miasta J., działając na podstawie art. 72, 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (obecnie: tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 450 z późn. zm. – dalej p.r.d.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735 – dalej k.p.a.), odmówił J. K. (dalej "skarżący", "strona") rejestracji pojazdu [...].
W uzasadnieniu wskazano m. in., że nie dołączył on wymaganego dowodu własności pojazdu.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła strona, zaskarżając ją w całości. Podano m. in., że odwołujący się pojazd sprowadził do Polski z [...], gdzie wcześniej go użytkował do celów prywatnych. W [...] nie ma obowiązku ani zwyczaju spisywania umowy sprzedaży w momencie dokonywania transakcji. Sprzedający i kupujący zawierają umowę ustną. Kupując auto w 2016 r. nie przewidział, że kilka lat później zabierze je do Polski. W przeciwnym razie poprosiłby sprzedającego o sporządzenie umowy na piśmie. W miejsce brakującej umowy złożył jednak oświadczenie o własności pojazdu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (zwane dalej SKO) decyzją z dnia [...] r., znak sprawy: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji w całości.
W uzasadnieniu swojej decyzji SKO wskazało m. in., że strona nie przedstawiła dowodu własności pojazdu, co było niezbędne. Bez znaczenia pozostaje, że pojazd ten został nabyty w państwie, w którym - jak twierdzi strona - nie ma obowiązku i praktyki spisywania umowy sprzedaży pojazdu. Polski prawodawca dla rejestracji pojazdu przewidział konieczność potwierdzenia jego własności w formie dokumentu.
Skargę na powyższą decyzję wniósł skarżący. Podał m. in., że kupując auto nie przewidział, iż kilka lat później zabierze je do Polski. Na początku roku 2020 osiągnął wiek emerytalny i zakończył pracę za granicą. Podtrzymał swoją argumentację z odwołania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.
Zgodnie z art. 73 ust. 1 p.r.d. rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem ust. 2-5.
Z kolei według art. 72 ust. 1 p.r.d. rejestracji dokonuje się na podstawie:
1) dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5;
2) karty pojazdu, jeżeli była wydana;
3) świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu - jeżeli są wymagane;
4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego, potwierdzającego wykonanie oraz termin ważności badania technicznego;
5) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany;
6) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy;
7) dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju albo dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju albo zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie od akcyzy (...).
Szczegółowa procedura rejestracji pojazdu uregulowana została w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2355 ze zm.).
W świetle §2 ust. 1 ww. rozporządzenia w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu składa do organu rejestrującego wniosek o rejestrację pojazdu na formularzu, do którego dołącza m. in. dowód własności pojazdu (pkt 1).
Z kolei według § 6 ust. 1 rozporządzenia dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów jest w szczególności jeden z następujących dokumentów: 1) umowa sprzedaży; 2) umowa zamiany; 3) umowa darowizny; 4) umowa o dożywocie; 5) faktura potwierdzająca nabycie pojazdu; 6) prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności.
Organ może dokonać rejestracji w oparciu o ustalony, niesporny stan własnościowy. Ustalenie tego stanu własnościowego może zatem być dokonane z wykorzystaniem różnych środków dowodowych, o czym świadczy powyższa regulacja. Wymaga ona jednak w każdym przypadku przedłożenia określonego dokumentu potwierdzającego własność. Z kolei ustalenia w przedmiocie istnienia, bądź nieistnienia określonego prawa lub stosunku prawnego należą do właściwości sądów powszechnych (por. np. wyrok WSA w Lublinie z dnia 15 lutego 2017 r., III SA/Lu 799/16). Skarżący może ewentualnie skorzystać z takiej możliwości.
Jest to o tyle istotne, że z przedłożonego poświadczonego tłumaczenia dowodu rejestracyjnego oraz z dokumentu oryginalnego wynika, że nie jest on potwierdzeniem własności.
Organy działają na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP). Organ nie mógł zatem uwzględnić wniosku skarżącego i zarejestrować pojazd wbrew przepisom.
Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, 77 §1, 80, 107 §1 i 3, 138 §1 pkt 1 k.p.a., ani też innych przepisów, uzasadniających uwzględnienie skargi.
Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sąd orzekał na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.).
Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło