II SA/Gl 377/12
PostanowienieWSA w Gliwicach2012-12-03
Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który posiada znaczący majątek (nieruchomość mieszkalną, nieruchomość rolną, budynki gospodarcze i handlowe) oraz generuje wysokie przychody z działalności gospodarczej, mimo deklarowania trudnej sytuacji materialnej i zadłużeń, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy, uznając, że sytuacja materialna wnioskodawcy nie uzasadnia zwolnienia od kosztów sądowych ani ustanowienia adwokata z urzędu. Mimo deklarowanych trudności, wnioskodawca posiada znaczący majątek, generuje wysokie przychody z działalności gospodarczej, a także regulował dotychczas opłaty sądowe. Brak było również informacji o dochodach małżonki oraz przyczynach braku aktywności zawodowej syna.Stan faktyczny
Skarżący K. T. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, uzasadniając go trudną sytuacją materialną wynikającą ze spadku koniunktury na rynku materiałów budowlanych, zadłużeniem oraz niskimi dochodami z działalności gospodarczej. W skład jego majątku wchodzi budynek mieszkalny, nieruchomość rolna oraz budynki gospodarcze i handlowe. Sąd analizował jego sytuację finansową, dochody, zadłużenia oraz posiadany majątek.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Kaznowska po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. T. i K. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w . z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącego K. T. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Swój wniosek umotywował trudną sytuacją materialną, spowodowaną obniżeniem koniunktury na rynku materiałów budowlanych, którymi handluje. W treści formularza wskazał również, że posiada zadłużenie względem ZUS, kontrahentów oraz Gminy. Wraz ze skarżącym, we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje jego małżonka oraz pełnoletni syn. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi budynek mieszkalny o pow. 270 m2, nieruchomość rolna o pow. 2,1 ha oraz budynek obory i sklepu. Skarżący zadeklarował, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Jedynym źródłem utrzymania się rodziny wnioskodawcy jest dochód uzyskiwany przezeń z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości około 1800 zł miesięcznie. Do wniosku dołączony został materiał dowodowy dotyczący sytuacji materialnej strony w tym deklaracje VAT 7 za miesiące lipiec, sierpień i wrzesień , kopia zeznania podatkowego za 2011 r., kopie zestawień podatkowej księgi przychodów i rozchodów za okres od lipca do końca września br., wyciągi z księgi wieczystej, oraz porozumienie w sprawie zastosowania ulgi w spłacie wierzytelności Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Prawo pomocy stanowi przywilej dla osób, których sytuacja materialna wyklucza samodzielne poniesienie kosztów w postępowaniu sądowym. W tego rodzaju przypadkach możliwe jest albo zwolnienie ich od kosztów sądowych (w całości lub w części) lub ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu (art. 245 § 3 P.p.s.a.) albo też zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu (art. 245 § 2 P.p.s.a.).
Warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym jest wykazanie przez stronę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Jest to więc instytucja przewidziana dla tych, którzy przy jak najdalej idącym wysiłku nie są w stanie zdobyć środków na ten cel.
Oceniając z tej perspektywy wniosek K. T. Sąd nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia.
Skarżący w druku wniosku podkreślił, że trwająca recesja na rynku usług budowlanych spowodowała spadek przychodów a w konsekwencji dochodów. Tezie tej przeczy jednak treść nadesłanego do Sądu zestawienia przychodów w roku 2012 z którego bezspornie wynika, że przychód wnioskodawcy, przynajmniej w okresie od maja do września 2012 r. systematycznie rósł, a co za tym idzie rósł również dochód, osiągając poziom 66.990,15 zł w miesiącu wrześniu br. Przedstawiając dokumenty księgowe wnioskodawca nie udzielił jakichkolwiek wyjaśnień odnośnie tego, co kryje się pod niektórymi pozycjami – np. pod pozycją "pozostałe wydatki" obejmującą w miesiącach lipiec – wrzesień kwotę 91.121,98 zł. Co więcej, podkreślenia wymaga, że trudnej sytuacji materialnej wnioskodawcy przeczy to, że regulował on dotychczas wszelkie opłaty sądowe (wpis od skargi, opłatę kancelaryjną za sporządzenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem). Oceny tej nie zmienia fakt ustanowienia na nieruchomości strony hipotek przymusowych, albowiem hipoteka w żaden sposób nie ogranicza możliwości władania nieruchomością. Dalej podkreślić trzeba, że ocena wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmuje całokształt okoliczności związanych ze stanem rodzinnym i majątkowym strony. W tym kontekście zwraca uwagę brak jakichkolwiek informacji na temat dochodów małżonki skarżącego z tytułu prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, a także powodów, dla których jego potomek nie uzyskuje wynagrodzenia z tytułu stosunku pracy (umów cywilnoprawnych) bądź też nie korzysta ze świadczeń przysługujących osobom bezrobotnym.
Wobec powyższego, na podstawie art. 245 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. ustawy orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło