II SA/Gl 377/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. T. oraz G. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego na skutek wniosku skarżącego K. T. o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 8 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę K. i G. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]nr [...]w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego. Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2012 r. Sąd oddalił wniosek skarżącego K. T. o przyznanie prawa pomocy. Odpis postanowienia z dnia 3 grudnia 2012 r. oraz odpis wyroku wraz z uzasadnieniem sporządzonym na wniosek skarżącego K. T. został doręczony temu skarżącemu w dniu 17 grudnia 2012 r. ( przesyłkę odebrała żona skarżącego G. T.). Postanowieniem z dnia 25 lutego 2013 r. Sąd odrzucił osobistą skargę kasacyjną K. T. z dnia 10 stycznia 2013 r., wskazując w uzasadnieniu, że nie sporządził jej profesjonalny pełnomocnik. Odpis postanowienia został doręczony skarżącemu w dniu 8 marca 2013 r. Pismem z dnia 11 marca 2013 r. skarżący K. T. wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. W jego uzasadnieniu wskazał, że przyczyną uchybienia terminowi były problemy finansowe skarżącego, który nie dysponował środkami finansowymi na pokrycie kosztów fachowego pełnomocnika. W piśmie z dnia 9 kwietnia 2013 r. pełnomocnik skarżącego, odpowiadając na wezwanie Sądu wskazał, że przyczyna uchybienia terminowi ustała w dniu 7 marca 2013 r. tj. w dniu, w którym skarżący otrzymał postanowienie z dnia 25 lutego 2013 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej i w związku z tym zwrócił się do Stowarzyszenia "A" w K. o pomoc prawną w sporządzeniu skargi kasacyjnej, w tym samym też dniu otrzymał deklarację Stowarzyszenia o udzieleniu pomocy. Wskazano, że niezwłocznie po otrzymaniu powyższego zapewnienia skarżący w dniu 11 marca 2013 r. wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Podniesiono także, że skarżący w okresie pomiędzy otrzymaniem wyroku z dnia 8 października 2012 r. wraz z uzasadnieniem tj. od dnia 17 grudnia 2012 r. do dnia 10 stycznia 2013 r., gdy wystąpił z osobistą skargą kasacyjną zwracał się o pomoc prawną w sporządzeniu skargi kasacyjnej do trzech różnych prawników. Dwóch z nich odmówiło zajęcia się sprawą, a względy finansowe nie pozwoliły skarżącemu na skorzystanie z usług trzeciego prawnika. W dniu 10 stycznia 2013 r. skarżący z taką prośbą wystąpił również do wskazanego Stowarzyszenia. Ponadto z uwagi na złą sytuację finansową wystąpił do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, który to wniosek postanowieniem z dnia 3 grudnia 2012 r. został załatwiony odmownie. Skarżący nie złożył zażalenia od wskazanego postanowienia obawiając się, że termin rozpoznania zażalenia przekroczy ustawowy termin na złożenia skargi kasacyjnej. Podniesiono także, że skarżący posiada zadłużenie wobec Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, którego spłata w dniu 31 stycznia 2012 r. została rozłożona na raty. Inne długi i zobowiązania skarżącego opiewają na kwotę w wysokości ok. 50.000 zł. Wreszcie wskazano, że odmowa przywrócenia terminu uniemożliwi skarżącemu obronę swych praw, podczas gdy skarżącemu nie można zarzucić nawet lekkiego zaniedbania swoich obowiązków. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w okresie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie też z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z powołanych wyżej przepisów wynika, iż instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może być zastosowana jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie. Samo wniesienie wniosku przez zainteresowanego we wskazanym terminie oraz dokonanie czynności, dla której zakreślony był termin, nie jest wystarczającą przesłanką przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej. Konieczne jest bowiem uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. O braku winy można mówić wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody przezwyciężyć nawet przy użyciu największego wysiłku (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). To na stronie ciąży obowiązek wykazania należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu. Nie chodzi tu o przeprowadzenie szczegółowego postępowania dowodowego, jednakże strona ubiegająca się o przywrócenie terminu winna dołożyć staranności i wysiłku w wyjaśnieniu przyczyn swojego uchybienia (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2009 r. , sygn. akt II GZ 66/09). W rozpoznawanej sprawie uznać należy, iż wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., bowiem z oświadczenia pełnomocnika wynika, że o treści postanowienia z dnia 25 lutego 2013 r. odrzucającego skargę kasacyjną dowiedział się w dniu 7 marca 2013 r. i w dniu 12 marca 2013 r. nadał na poczcie przesyłkę zawierającą wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Na marginesie należy wskazać, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki adresowanej do skarżącego zawierającej wskazane postanowienie, widnieje data 8 marca 2013 r., nie można jednak wykluczyć, że o treści tego postanowienia skarżący dowiedział się w inny sposób np. telefonicznie. Jednocześnie dokonano uchybionej czynności, czyli wniesiono skargę kasacyjną sporządzoną przez profesjonalnego pełnomocnika . Zdaniem Sądu wniosek pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie. Okoliczności przedstawione we wniosku nie uprawdopodabniają dostatecznie, iż do uchybienia terminu do dokonania powyższej czynności doszło bez winy skarżącego w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a. Wyrok z dnia 8 października 2012 r. wraz z uzasadnieniem ( oraz postanowienie z dnia 3 grudnia 2012 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy ) został doręczony skarżącemu w dniu 17 grudnia 2012 r., a zatem termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał dla tego skarżącego w dniu 16 stycznia 2013 r. Zasadniczą przyczyną na którą wskazywał pełnomocnik skarżącego, uniemożliwiającą skarżącemu wniesienie w terminie skargi kasacyjnej była jego zła sytuacja finansowa, która nie pozwoliła skarżącemu na skorzystanie z usług fachowego pełnomocnika. W ocenie Sądu tego rodzaju okoliczność uzasadnia złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, z której to możliwości skarżący zresztą skorzystał, a nie wniosku o przywrócenie terminu. Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2012 r. Sąd oddalił wniosek K. T. o przyznanie prawa pomocy uznając, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Skarżący nie podzielając stanowiska Sądu, mógł zaskarżyć je w drodze zażalenia, o czym został poinformowany w stosownym pouczeniu. Podnoszona w piśmie z dnia 9 kwietnia 2013 r. okoliczność, że skarżący otrzymując w dniu 17 grudnia 2012 r. wskazane postanowienie nie zdecydował się na jego zażalenie w obawie, że termin jego rozpatrzenia przekroczy ustawowy termin na złożenie skargi kasacyjnej, nie jest zdaniem Sądu przekonywująca. To prawda, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie przerywa biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jednak zawsze może być to okoliczność podnoszona we wniosku o przywrócenie terminu do jej złożenia. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zawierać uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Tymczasem w złożonym wniosku o przywrócenie terminu brakuje argumentów przemawiających za rozstrzygnięciem korzystnym dla strony. Twierdzenie pełnomocnika o złej sytuacji finansowej skarżącego i podejmowanych przez niego, bezskutecznych staraniach zmierzających do znalezienia fachowego pełnomocnika, nie mogą stanowić samodzielnej podstawy do jego uwzględnienia. W niniejszym przypadku skarżący mając przekonanie, że jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w postaci przyznania pełnomocnika z urzędu, nie wniósł zażalenia na postanowienie oddalające jego wniosek o przyznanie prawa pomocy. Brak środków finansowych nie usprawiedliwia opóźnienia w złożeniu skargi kasacyjnej, ponieważ ustawodawca przewidział możliwość ubiegania się przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem Sądu trudności finansowe skarżącego i brak środków na skorzystanie z usług fachowego pełnomocnika nie mogą być przesłanką uzasadniającą przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji postanowienia, stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy.