II SA/Gl 379/12
PostanowienieWSA w Gliwicach2012-07-05
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, polegająca na uzyskiwaniu niskiego dochodu netto oraz posiadaniu udziału we współwłasności budynku mieszkalnego, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącego, charakteryzująca się niskim dochodem netto (673 zł miesięcznie) i koniecznością zaspokojenia potrzeb egzystencjalnych dwóch osób, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie. Odmowa przyznania prawa pomocy mogłaby zamknąć drogę do sądu, zwłaszcza w sytuacji, gdy środek zaskarżenia wymaga profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący S. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką, posiada udział w prawie własności budynku mieszkalnego, nie posiada oszczędności, a jego miesięczny dochód netto wynosi 673 zł, podczas gdy jego małżonka otrzymuje zasiłek socjalny w wysokości 150 zł. Wcześniejsza skarga skarżącego została odrzucona.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy S. M. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Z treści formularza wynika, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z małżonką, w skład ich majątku wchodzi udział (1/2) w prawie własności budynku mieszkalnego o pow. 110 m2. Wedle złożonej deklaracji S. M. nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Skarżący uzyskuje świadczenie emerytalne w wysokości 1088 zł brutto miesięcznie, natomiast jego małżonka zasiłek socjalny w wysokości 150 zł. Do druku formularza dołączony został odcinek emerytury, z którego wynika, że S. M. otrzymuje netto 673 zł.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz.270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Należy również podkreślić, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, o co ubiega się wnioskodawca, opiera się na surowych kryteriach, które sprowadzają się do odpowiedzi na pytanie, czy strona nawet przy najdalej idących staraniach jest w stanie zdobyć środki na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym.
Mając na uwadze powyższe uznano, że sytuacja materialna skarżącego uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w całym wnioskowanym zakresie, albowiem uzyskane informacje wskazują na to, że strona rzeczywiście jest osobą, której stan majątkowy wyklucza samodzielne poniesienie wydatków związanych z postępowaniem sądowym.
Powyższą konstatację oparto przede wszystkim na ocenie wysokości dochodu wnioskodawcy. Uzyskiwana przezeń kwota, tj. 673 zł netto miesięcznie, powiększona o zasiłek socjalny jego małżonki jest na tyle niska, że niepodobna oczekiwać, że skarżący będzie wstanie samodzielnie ponieść koszty sądowe oraz skorzystać z usług fachowego pełnomocnika. Wspomniany wyżej dochód musi wystarczać na zaspokojenie potrzeb egzystencjalnych dwojga osób, a wobec tego, mając na względzie przeciętne koszty utrzymania, do dyspozycji strony pozostaje bardzo niewielka kwota. W tej sytuacji odmowa przyznania prawa pomocy mogłaby w rezultacie oznacza zamknięcie skarżącemu drogi do Sądu, zwłaszcza że postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2012 r. jego skarga została odrzucona. Zważywszy na przymus sporządzenia środka zaskarżenia przez profesjonalnego pełnomocnika, niewątpliwie w realiach niniejszej sprawy zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie wniosku. .
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło