II SA/Gl 38/17
WyrokWSA w Gliwicach2017-05-17
Skład orzekający: Grzegorz Dobrowolski, Łucja Franiczek, Andrzej Matan
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która ustala strefę techniczną gazociągu wysokoprężnego z zakazem zabudowy i wyłączeniem z zainwestowania w odległości 35 metrów od osi gazociągu, jest zgodna z prawem, w szczególności z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała rady gminy w części dotyczącej § 17 ust. 1 pkt 2 nie narusza w sposób istotny prawa. Stwierdził, że zarówno rozporządzenie z 1995 r., jak i z 2013 r. przewidują strefę kontrolowaną o szerokości 70 m dla budynków mieszkalnych, a ustalenie zakazu zabudowy i wyłączenia z zainwestowania w odległości 35 m od osi gazociągu jest zgodne z tymi przepisami. Brak istotnego naruszenia prawa wyklucza podstawy do stwierdzenia nieważności uchwały.Stan faktyczny
Skarżący H. G. wezwał Radę Gminy Tworóg do uchylenia części uchwały z 2000 r. dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wskazując na naruszenie jego interesu prawnego jako właściciela działki nr [...] w Nowej Wsi, objętej strefą techniczną gazociągu. Zarzucił sprzeczność planu z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki z 2013 r. w sprawie warunków technicznych dla sieci gazowych oraz niejasność i wieloznaczność postanowień planu. Rada Gminy odmówiła uchylenia uchwały, argumentując m.in. brakiem legitymacji skarżącego i zgodnością planu z przepisami obowiązującymi w dacie jego podjęcia. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się stwierdzenia nieważności uchwały.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2017 r. sprawy ze skargi H. G. na uchwałę Gminy Tworóg z dnia 30 listopada 2000 r. nr XXI/313/2000 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.
Rada Gminy Tworóg (dalej: Rada Gminy) w dniu 30 listopada 2000 r. podjęła uchwałę nr XXI/313/2000 (Dz. U. Województwa Śląskiego z 2001 r., nr 12 poz. 259) w sprawie zmian fragmentu miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy Tworóg, w sołectwie Tworóg oraz zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy Tworóg, w sołectwie Nowa Wieś Tworoska (dalej: Uchwała, plan miejscowy).
Wezwaniem a 26 września 2016 r. H. G. zwrócił się do Rady Gminy o uchylenie powyższej Uchwały w części określonej w § 17 ust 1 pkt 2. W uzasadnieniu wskazał na swój interes prawny, wywodzony z uprawnień właścicielskich wobec działki nr [...] w Nowej Wsi, objętej postanowieniami §17 oraz na kolizję tych regulacji z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie - Dz. U. z 2013 r. poz. 640 (dalej: rozporządzenie z 2013 r.).
Uchwałą z dnia 28 listopada 2016 r. Rada odmówiła realizacji wezwania do usunięcia naruszenia prawa, odnosząc się szczegółowo do zarzutów skarżącego.
Jak wyjaśniono w uzasadnieniu tego aktu, zgodnie z ogólnymi postanowieniami planu miejscowego działka nr [...] przeznaczona została pod terenu upraw rolniczych. Wobec tego samo uchylenie §17 Uchwały nie spowoduje zmiany przeznaczenia działki tak, aby można było prowadzić na niej prace budowlane. W chwili podejmowania Uchwały z dnia 30 listopada 2000 r. obowiązywały przepisy rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe ( Dz. U. nr 139, poz. 686, dalej: rozporządzenie z 1995 r.), a nie regulacje zawarte w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie, na co powołuje się wnioskodawca. W tej sytuacji przedmiotowa Uchwała nie naruszyła prawa skarżącego w tym zakresie, gdyż Rada Gminy Tworóg w dniu jej podjęcia nie mogła znać przepisów obowiązujących w 2013 r. Zgodnie zresztą z załącznikiem nr 2 do cytowanego przez skarżącego rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. dla średnicy gazociągów 0500 CN 6,4 MPa odległość gazociągu od budynków mieszkalnych zabudowy jedno i wielorodzinnej wynosi obecnie, dla gazociągu wybudowanego przed dniem 12 grudnia 2001 r., 70 m strefy kontrolowanej, podczas gdy § 17 Uchwały przewiduje odległość 35 m od osi w obie strony i ta odległość zgodna jest z załącznikiem 2 do poprzedniego aktu prawnego tj. rozporządzenia z 1995 r.
W ocenie Rady Gminy, przepis §17 powołanej Uchwały nr XXI/313/2000 nie może naruszać interesu prawnego wnioskodawcy, gdyż obowiązywał już w chwili, w której H. G. zakupił działkę nr [...].Nabywca powinien dostosować się do obowiązującego prawa. Ponadto, uprawnienia lub interes prawny zainteresowanego muszą istnieć zanim zostanie podjęty akt prawny naruszający te wartości. Skoro zatem w dniu podjęcia Uchwały skarżący nie był właścicielem działki nr [...], ani też nie wykazał innych praw do tej działki, nie ma on legitymacji prawnej do działania w trybie art. 101 u.s.g.
W skardze z dnia 12 grudnia 2016 r. H. G. (skarżący) wnosi o stwierdzenie nieważności Uchwały w części określonej w § 17 ust 1 pkt 2 oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W tymże piśmie procesowym podnosi zarzuty:
1/ naruszenie art. 2 Konstytucji RP - wskazany przepis w sposób sprzeczny z regulacjami prawnymi wyższego rzędu ustanawia strefę techniczną gazociągu wysokoprężnego obejmującą działkę nr [...] w Nowej Wsi Tarnowskiej, stanowiącą jego własność. Ponadto, niejasne i wieloznaczne sformułowania, powodujące rozbieżności w interpretacji, godzą w porządek prawny, a także mogą narażać skarżącego na bezpodstawne ograniczenie przysługujących mu uprawnień wynikających z prawa własności. A to, jak wynika z treści skargi, prowadzi do naruszenia zasady demokratycznego państwa prawa określonej w art. 2 Konstytucji RP.
2/ naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie - Dz. U. z 2013 r. poz. 640 w związku z art. 7, 87 ust. 1 i 94 Konstytucji RP poprzez pominięcie powyższych unormowań przy ocenie zgodności z prawem regulacji planu miejscowego;
3/ art. 140 k.c., art. 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej u.p.z.p.) w związku z art. 64 ust. 1 i 3 a także art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i art. 64 ust 2 Konstytucji RP poprzez błędną ich wykładnię w kwestii zakresu przysługującego Radzie Gminy władztwa planistycznego.
W uzasadnieniu skargi przytacza treść § 17 ust 1 pkt 2 Uchwały:
Ustala się strefę techniczną gazociągu wysokoprężnego 3 x O 500 wyznaczoną liniami rozgraniczającymi na rysunku zmiany planu B, w granicach której, obowiązuje zakaz zabudowy w celu umożliwienia właściwej eksploatacji oraz zapewnienia warunków bezpieczeństwa stosownie do odrębnych przepisów:
a) wyłączenie z zainwestowania w strefie technicznej gazociągu - po 35 m od osi w obie strony,
b) w zagospodarowaniu terenów w strefie technicznej obowiązują ustalenia dotyczące terenów wyznaczonych liniami rozgraniczającymi z zastrzeżeniem ust. 1, pkt. 2) lit. a).
W ocenie skarżącego, podnoszona przez niego niejasność i wieloznaczność postanowień planu miejscowego prowadzi w konsekwencji do naruszenia dyrektywy prawidłowej legislacji w stopniu uzasadniającym zarzut naruszenia zasady demokratycznego państwa prawnego a tym samym obrazy art. 2 Konstytucji RP. Nie jest jasne pojęcie "zakaz zabudowy", które nie zostało zdefiniowany w skarżonej Uchwale, jak też w akcie rangi ustawowej. Zgodnie z powszechnie przyjętym rozumieniem zabudowę utożsamia się jedynie z budynkami, które należy z kolei definiować wg kryteriów ustalonych w art. 3 pkt 2 pr. bud. Możliwa jest jednakże szersza wykładnia, która pojęcie zabudowy odnosi także do budowli a nawet innych obiektów budowlanych w rozumieniu pr. bud. Trudno także określić "teren o zakazie zabudowy" (§ 6 pkt 16) jest równoznaczne z pojęciem "strefa techniczna, w której obowiązuje zakaz zabudowy" (skarżony § 17 ust. 1 pkt
2j. Synonimiczna wykładnia tych sformułowań jest raczej niedopuszczalna, gdyż założenie racjonalności prawodawcy wyklucza możliwość użycia dwóch różnych pojęć na oznaczenie tej samej treści zakazu. Należy jednak zaznaczyć, że nawet w wypadku uznania powyższych wyrażeń za synonimy, definicja "terenu o zakazie zabudowy" nie jest wystarczająco ścisła, jako że używa niedookreślonego pojęcia "obiektów kubaturowych", nie znajdującego właściwego odniesienia w pr. bud..
Podobnie sformułowanie "wyłączenie z zainwestowania" należy uznać za rażąco nieostre. Z tekstu uchwały nie wynika, czy zainwestowanie odnosi się jedynie do budownictwa mieszkaniowego (co pozwalałoby uniknąć sprzeczności z nadrzędnymi regulacjami prawnymi), czy dotyczy także innych obiektów lub nawet prowadzenia jakiejkolwiek działalności wytwórczej (przy czym zakaz taki godziłby w elementarne reguły zdrowego rozsądku, a także stanowiłby niewątpliwie nieuzasadnione i rażące naruszenie praw obywatelskich).
Ponadto istotne wątpliwości wzbudza konstrukcja składniowa skarżonej regulacji. Niejasną pozostaje relacja zakazu zabudowy wynikającego z odrębnych przepisów (ust. 2 in fine) do zakazu zainwestowania określonego w strefie 35 m od gazociągu, ustanowionego w lit. a ust. 2. Niejasność obu zakazów pozwala interpretować je jako synonimy lub uznać wyłączenie z zainwestowania za podporządkowane treściowo zakazowi zabudowy. W takim wypadku powstaje jednak pytanie, jaką dodatkową, wykraczającą poza wyłączenie z zainwestowania, treść należy przypisać zakazowi zabudowy. Wątpliwość ta może stanowić pole do poważnych nadużyć dokonywanych poprzez w zasadzie dowolną i istotnie rozszerzającą wykładnię skarżonego przepisu.
Opisana rozbieżność i niejasność wykładni przepisu planu miejscowego jest niedopuszczalna, zwłaszcza jeśli dotyczy ograniczenia praw podmiotowych poprzez wprowadzenie bezwzględnego zakazu. Brak możliwości jednoznacznego ustalenia znaczenia skarżonej regulacji pozwala uznać ją za niezgodną z art. 2 Konstytucji RP.
Odnośnie zarzutu sformułowanego w pkt. 2 skarżący wskazuje, że rozporządzenie Ministra Gospodarki określa szerokość stref kontrolowanych gazociągów. Dla gazociągu, którego dotyczy zaskarżony przepis planu miejscowego, szerokość ta została określona w tabeli 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia (z uwagi na datę wybudowania gazociągu zastosowanie znajdzie § 110 pkt 1 rozporządzenia). Tabela 1 załącznika nr 2 różnicuje szerokość strefy kontrolowanej gazociągu dla różnych rodzajowo obiektów terenowych, wskazując 15 kategorii obiektów, dla których szerokość stref istotnie się różni. Dodatkowo różnicuje szerokość stref w zależności od ciśnienia nominalnego i średnicy gazociągu. Gazociąg wysokoprężny, o którym mowa w skarżonym planie miejscowym, ma średnicę 500 mm, a jego ciśnienie nominalne wynosi 6,4 MPa. W związku z tym szerokość stref kontrolowanych wynosi, w zależności od rodzaju obiektu terenowego, którego usytuowanie w sąsiedztwie gazociągu jest rozważane, od 4 do 130 m.
W kontekście postanowień rozporządzenia skarżący prezentuje stanowisko, zgodnie z którym ustanowienie zakazu zabudowy i zakazu zainwestowania w odległości 35 m od osi gazociągu w każdą stronę daje się obronić tylko w odniesieniu do budynków mieszkalnych, dla których szerokość strefy kontrolowanej została ustalona w rozporządzeniu na 70 m. (zgodnie z § 2 pkt 30 rozporządzenia, określone w nim strefy kontrolowane obejmują obszar po obu stronach gazociągu, w ramach ustalonej szerokości). W pozostałym zakresie § 17 ust. 1 pkt. 2 skarżonej Uchwały jest sprzeczny z rozporządzeniem, co uzasadnia stwierdzenie jego nieważności. Akt prawa miejscowego, który narusza ustalenia rozporządzenia jako aktu hierarchicznie wyższego, jest także wydany z obrazą art. 7 w związku z art 87 ust. 1 Konstytucji RP, który zalicza rozporządzenia do źródeł prawa powszechnie obowiązującego.
Dodatkowe wprowadzenie ograniczeń, bardziej rygorystycznych niż przewidziane w rozporządzeniu, w użytkowaniu terenów sąsiadujących z gazociągiem nie jest niczym uzasadnione. Gazociąg spełnia obowiązujące normy, technologia jego wykonania jest nowoczesna i nie może budzić zastrzeżeń. O braku konieczności dodatkowej ochrony gazociągu świadczy okoliczność, że operator gazociągu ("A" S.A.), z którym - zgodnie z § 10 ust. 4 in fine rozporządzenia, skarżący uzgadnia sposób wykonywania władztwa nad nieruchomością, nie widzi potrzeby ochrony gazociągu w zakresie wykraczającym poza przepisy rozporządzenia. Operator gazociągu pozytywnie zaopiniował zamiar wykonania na działce [...] w Nowej Wsi Tworoskiej urządzenia rekreacyjnego stanowiącego budowlę przy zachowaniu warunków wynikających z tabeli 1 załącznika 2 do rozporządzenia (usytuowanie tej budowli na przedmiotowej działce może jednak kreować zarzut naruszenia ustaleń planu miejscowego). Wskazuje to na brak potrzeby i racji obowiązywania ograniczeń wynikających ze skarżonej regulacji planu miejscowego.
Powyższe rozważania uzasadniają, zdaniem skarżącego, sformułowanie zarzutu naruszenia art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, ustanawiającego równą dla wszystkich obywateli ochronę własności. Równość ochrony zostaje naruszona; gdy Rada Gminy na terenie różnych sołectw wprowadza odmienne regulacje w zakresie ochrony stref kontrolowanych gazociągów. W Uchwale nr XLIX/525/2010 z dnia 25 stycznia 2010 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Tworóg w sołectwie Brynek i Tworóg Rada, Gminy określiła szerokość strefy technicznej tego samego gazociągu w zgodzie regulacją rozporządzenia, bez dodatkowej ingerencji w prawa właścicieli działek, z którymi sąsiaduje gazociąg.
W dacie podjęcia Uchwały obowiązywała inna regulacja prawna, niż powoływane wyżej rozporządzenie (obowiązywało wówczas rozporządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe - Dz. U. z 1995 r. nr 139 poz. 686), co nie ma znaczenia dla oceny zgodności z prawem a tym samym ważności skarżonego planu miejscowego. Nieobowiązujące już rozporządzenie Ministra Przemysłu i Handlu przewidywało w załączniku nr 2 tabelę ustalającą szerokość stref kontrolowanych gazociągów, która co do istoty niczym nie różni się od obecnie obowiązującej regulacji. Rozporządzenie z 1995 r., w odróżnieniu od aktualnego, przewidywało szerokość stref kontrolowanych po obu stronach gazociągu, a nie łączną szerokość (dlatego szerokość ta jest o połowę mniejsza od obecnie obowiązującej). Różnic normatywnych natomiast nie sposób stwierdzić. Rada Gminy podejmując skarżoną Uchwałę znała treść rozporządzenia i naruszyła je, przyjmując szerokość strefy technicznej gazociągu, której nie da się pogodzić z warunkami wynikającymi z rozporządzenia. Poza tym, zdaniem skarżącego, do oceny aktu prawa miejscowego, należy stosować przepisy obowiązujące w dacie rozpatrywania wezwania do usunięcia naruszenia prawa lub wyrokowania o nieważności uchwały. Niedopuszczalna byłaby sytuacja, w której w systemie źródeł prawa utrzymywałby się akt wydany w granicach wyznaczonych przez nieobowiązujące od wielu lat przepisy. Akt normatywny, którym jest plan miejscowy, powinien być zgodny z obecnie obowiązującym prawem. W przeciwnym razie narusza art. 94 Konstytucji RP. Możliwość uaktualnienia planu miejscowego, jeśli zachodzi taka konieczność, zapewnia art. 33 ustawy o p.z.p. Obowiązek dokonania odpowiednich zmian powstaje zwłaszcza, gdy organ uchwałodawczy gminy zostaje wezwany do usunięcia naruszenia prawa.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Rady Gminy Tworóg wniósł o jej oddalenie, wskazując w pierwszym rzędzie na brak legitymacji po stronie skarżącego. Z treści art. 101 u.s.g., w jego ocenie wyraźnie wynika, że interes prawny o jakim mowa w tym przepisie powinien istnieć w chwili podjęcia uchwały. Akt taki nie może bowiem naruszać nieistniejącego interesu prawnego lub uprawnienia. Tymczasem skarżący dopiero w dniu [...] r, a więc po upływie półtora roku od podjęcia uchwały nr XXI/313/2000 z dnia 30.11.2000, nabył działki nr [...] i nr [...] w chwili podjęcia uchwały nr XXI/313/2000r. Zgodnie z treścią aktu notarialnego skarżący został poinformowany, że działka nr [...] kml [...] obręb Nowa Wieś Tworoska stanowi teren upraw potowych - symbol planu RP . Ponadto, że działka ta znajduje się w strefie technicznej gazociągu wysokoprężnego 3 x0 500, w granicach której obowiązuje zakaz zabudowy w celu umożliwienia właściwej eksploatacji oraz zapewnienia warunków bezpieczeństwa stosownie do odrębnych przepisów. Pomimo to działkę zakupił skarżący.
Zaskarżona uchwała nie naruszała obowiązujących wówczas przepisów rozporządzania Ministra Przemysłu I Handlu z dnia 14 listopada 1995r w sprawia warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe. Także Wojewoda, działając w ramach nadzoru, nie stwierdził naruszeń prawa przez zaskarżoną uchwałą.
Pełnomocnik zwraca uwagę na to, że do planu miejscowego, jako aktu prawa lokalnego zastosowanie mają ogólne zasady interpretacyjne prawa. Oznacza to, le w razie zmiany przepisów prawa np. wprowadzenia innych niż przyjęte w planie miejscowym stref gazociągów technicznych, zastosowanie będą miały nowe przepisy w myśl zasady lex posteriori derogat legi priori.
Gmina, jak wyjaśnia, podjęła działania zmierzające do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla Nowej Wsi Tworoskiej, której celem jest m. in. dostosowanie tego aktu do nowego stanu prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Badając formalną dopuszczalność wniesionej skargi wskazać należy, iż z mocy art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 446, dalej: u.s.g.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W myśl z kolei art. 53 § 2 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (por. też uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007r., sygn. akt II OPS 2/07).
W pierwszej kolejności tut. Sąd rozważył zatem czy skargi poprzedzone zostały wniesieniem do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa oraz czy skargi wniesione zostały przez skarżących w przewidzianym prawem terminie. Zdaniem składu orzekającego wymogi te zostały w niniejszej sprawie dochowane, skarga była bowiem poprzedzona stosownym wezwaniem i wniesiona została z zachowaniem ustawowego terminu.
Analiza postanowień art. 101 ust. 1 u.s.g. prowadzi do wniosku, iż skuteczne złożenie skargi wymaga spełnienia dwu zasadniczych przesłanek: po pierwsze – skarżący musi wykazać naruszenie interesu prawnego uchwałą (zarządzeniem); po drugie – uchwała (zarządzenie) powinna pozostawać "w zakresie władzy publicznej". Niespełnienie tych przesłanek (jednej bądź obu) wyklucza możliwość merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez sąd administracyjny, przy czym nie jest do końca jasne czy sąd skargę obarczoną taką wadę powinien oddalić czy też ją odrzucić.
Uchwała planistyczna, co nie budzi wątpliwości, ma charakter aktu prawa miejscowego, a więc z natury rzeczy pozostaje aktem z zakresu administracji publicznej.
Przedmiotowa uchwała narusza interes prawny skarżącego, bowiem ogranicza możliwość zlokalizowania na działce nr [...] budowli – urządzenia rekreacyjnego ze względu na ustalenie strefy technicznej gazociągu, biegnącego m.in. przez tą działkę. W ocenie Sądu, nie ma większego znaczenia to, że skarżący nie był właścicielem działki w dacie podjęcia uchwały planistycznej. Najogólniej rzecz ujmując przyjąć trzeba, iż wszedł on w sytuację prawną swojego poprzednika, a więc ówczesnego właściciela nieruchomości.
Przystępując do kontroli uchwały planistycznej w zaskarżonym zakresie poczynić trzeba dwie wstępne uwagi:
Po pierwsze - naruszenie interesu prawnego nie oznacza zasadności skargi na uchwałę dotyczącą planu zagospodarowania przestrzennego. Naruszenie interesu prawnego może bowiem nastąpić w granicach przysługującego gminie władztwa planistycznego (art. 4 ust. 1 u.z.p.), w ramach którego rada gminy ustala w miejscowym planie przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu i jest to wtedy zgodne z prawem. Wykazanie, że przewidziane w planie rozwiązania naruszają interes prawny skarżącego nie jest więc wystarczającą przesłanką do uwzględnienia skargi, gdyż uwzględnienie jej wymaga ponadto wykazania, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem prawa. Nie można w świetle powołanych postanowień ustawy kwestionować prawa rady gminy do wprowadzania na jej obszarze określonych ograniczeń w wykonywaniu prawa własności poprzez ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu.
Po wtóre – stosownie do art. 28 ust. 1 u.p.z.p., tylko istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Przepis art. 28 ust. 1 u.p.z.p. stanowi lex specialis w stosunku do art. 91 ust. 1 u.s.g., zawężając zakres przypadków stwierdzenia nieważności uchwał rady gminy. Nie każda zatem sprzeczność z prawem niebędąca nieistotnym naruszeniem prawa, w rozumieniu 91 ust. 4 u.s.g., będzie wyczerpywać przesłanki nieważności wymienione w art. 28 ust. 1 u.p.z.p.
Jak wynika ze skargi oraz jej uzupełnienia, charakter podnoszonych tam zarzutów wskazuje na naruszenia prawa materialnego, a więc na istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego. Polegać one mają na przyjęciu w planie, w sposób sprzeczny z przepisami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz.U. z 2013 r., poz. 640), strefy technicznej gazociągu.
Ta "strefa techniczna gazociągu" to strefa kontrolowana w rozumieniu ww. rozporządzenia, a więc obszar wyznaczony po obu stronach osi gazociągu, którego linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu, w którym przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się transportem gazu ziemnego podejmuje czynności w celu zapobieżenia działalności mogącej mieć negatywny wpływ na trwałość i prawidłowe użytkowanie gazociągu (§ 2 pkt. 30 rozporządzenia z 2013 r.). Ustanowienie strefy kontrolowanej rodzi określone obowiązki i ograniczenia po stronie przedsiębiorcy eksploatującego sieć oraz właścicieli nieruchomości (także podmiotów dysponujących innych tytułem prawnym do nieruchomości). Ograniczenia, jakie wiążą się z ustanowieniem strefy kontrolowanej, zostały określone w § 10 rozporządzenia z 2013 r., z którego wynika, że w strefach kontrolowanych nie należy wznosić obiektów budowlanych, urządzać stałych składów i magazynów oraz podejmować działań mogących spowodować uszkodzenia gazociągu podczas jego użytkowania. Nie mogą w nich rosnąć drzewa w odległości mniejszej niż 2,0 m i 3,0 m od gazociągów, a wszelkie prace w strefach kontrolowanych mogą być prowadzone tylko po wcześniejszym uzgodnieniu sposobu ich wykonania z właściwym operatorem sieci gazowej. Jak zauważył SN w uzasadnieniu uchwały III CZP 88/15 z dnia 11 grudnia 2015 (OSNC 2016/12/144 ): "Istnienie tej strefy musi być respektowane przez organy administracji przy wykonywaniu zadań z zakresu planowania przestrzennego, budownictwa, ochrony środowiska i innych, w tym także wtedy, gdy orzekają w sprawach indywidualnych z tego zakresu stosunków. Z istnienia strefy kontrolowanej wynikają także liczne ograniczenia dla właścicieli nieruchomości nią objętych, gdy chodzi o sposób korzystania z tych nieruchomości."
W szczególności obowiązkiem rady gminy, podejmującej uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jest uwzględnienie istniejącej bądź planowanej strefy kontrolowanej, tak jak uczyniła to Rada Gminy Tworóg w kwestionowanej Uchwale. Zgodzić się przyjdzie ze skarżącym, że postanowienia § 17 ust. 1 pkt. 2 tejże Uchwały nie są do końca jasne i precyzyjne, przy czym odczytane łącznie z § 9 rozporządzenia z 1995 r. nie budzą wątpliwości, zwłaszcza co do zakresu zakazu zabudowy. W § 9 ust. 4 rozporządzenia mowa jest o zakazie wznoszenia w strefie kontrolowanej "budynków", przez co, stosownie do art. 3 pkt. 2 pr. bud., należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. W wyniku uchylenia rozporządzenia z 1995 r. i zastąpienia go rozporządzeniem z 2013 r. zakaz zabudowy, stosowanie do § 10 ust. 3 nowego aktu trzeba wykładać inaczej (szerzej) ze względu na użycie przez prawodawcę terminu "obiekt budowlany", co oznacza budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych (art. 3 pkt. 1 pr. bud.).
Sąd nie dostrzega tu jednak sprzeczności z prawem § 17 ust. 1 pkt. 2 Uchwały, tak na etapie przyjęcia planu miejscowego, jak i po wejściu w życie rozporządzenia z 2013 r. W "zakazie zabudowy" mieści się tak zakaz wznoszenia budynków, jak i zakaz wznoszenia obiektów budowlanych. Nie było zatem konieczności dokonywania w tym zakresie zmiany planu.
Nie zachodzi w związku z tym sprzeczność postanowienia planu z rozporządzeniem, a w szczególności taka, która miałaby znamiona istotnego naruszenia prawa.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego szerokości strefy technicznej (kontrolowanej) przyjdzie zauważyć, że pozostaje ona zgodna tak z rozporządzeniem z 1995 r., jak i z rozporządzeniem z roku 2013. W obu bowiem aktach wynosi ona 70 m, przy czym w przypadku pierwszego z nich strefę kontrolowaną zdefiniowano jako obszar wyznaczony po obu stronach osi gazociągu, w którym operator sieci gazowej podejmuje czynności w celu zapobieżenia działalności mogącej mieć negatywny wpływ na trwałość i prawidłową eksploatację gazociągu (§ 2 pkt. 5), zaś w drugim obszar wyznaczony po obu stronach osi gazociągu, którego linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu, w którym przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się transportem gazu ziemnego podejmuje czynności w celu zapobieżenia działalności mogącej mieć negatywny wpływ na trwałość i prawidłowe użytkowanie gazociągu (§ 2 pkt. 30). W konsekwencji w rozporządzeniu z 1995 r. w odniesieniu do budynków mieszkalnych szerokość strefy , liczona po obu stronach gazociągu, została ustalona na 35 m (co daje razem 70 m), zaś w rozporządzeniu z 2013 r. na 70m.
W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona Uchwała w części dotyczącej § 17 ust. 1 pkt. 2 nie narusza w sposób istotny prawa brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności.
Uwzględniając powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło