II SA/Gl 383/12

PostanowienieWSA w Gliwicach2012-05-08

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest zarejestrowana jako bezrobotna, pozostaje na utrzymaniu małżonka z dochodem 3600 zł, posiada dwie nieruchomości i nie posiada stałych obciążeń, może zostać zwolniona z kosztów sądowych i ustanowiony jej pełnomocnik z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego z urzędu został oddalony, ponieważ sytuacja materialna skarżącej nie jest na tyle ciężka, aby uzasadniać przyznanie pomocy. Skarżąca pozostaje na utrzymaniu męża z dochodem 3600 zł, posiada dwie nieruchomości, a także nie wykazała, aby aktywnie poszukiwała zatrudnienia lub miała inne stałe obciążenia finansowe.
Stan faktyczny
Skarżąca K. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu dotyczącym decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżąca wraz z mężonkiem prowadzi gospodarstwo domowe, posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, nieruchomość rolną oraz budynek z nieruchomością. Jej małżonek uzyskuje emeryturę w wysokości 3600 zł. Skarżąca zaznaczyła, że nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro. Na wezwanie sądu oświadczyła, że pozostaje na utrzymaniu męża i nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy K. B. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika (adwokata lub radcę prawnego) z urzędu. Z treści złożonego formularza wynika, że wraz z małżonkiem wspólnie prowadzi gospodarstwo domowe. W skład majątku skarżącej wchodzi spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o pow. 54 m2, nieruchomość rolna o pow. 25 arów, oraz budynek wraz z nieruchomością o pow. 13 arów. Skarżąca zaznaczyła, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Jej małżonek uzyskuje świadczenie emerytalne w wysokości 3.600 zł. Wnioskodawczyni dokonała zestawienia miesięcznych wydatków, z treści którego wynika, że na czynsz przeznacza 450 zł, na usługi telekomunikacyjne - 130 zł, zakup paliwa gazowego - 100 zł, zakup energii elektrycznej - 85 zł, zakup lekarstw 100 zł, zakup ubrań i środków czystości - 200 zł, na żywność zaś 1500 zł. Do druku formularza dołączone zostały kserokopie dokumentów potwierdzających w części wysokość wskazanych przez skarżącą stałych wydatków. Na wezwanie referendarza sądowego skarżąca oświadczyła, że nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna i pozostaje na utrzymaniu męża, co znalazło potwierdzenie w nadesłanym zaświadczeniu wystawionym przez Powiatowy Urząd Pracy w Z. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). W realiach rozpoznawanej sprawy nie można stwierdzić, że sytuacja materialna K. B. jest na tyle ciężka, że zasadnym jest uwzględnienie jej wniosku. Przypomnieć trzeba, że prawo pomocy, a zwłaszcza w zakresie całkowitym jest instytucją, która ma służyć zapewnieniu prawa do sądu osobom znajdującym się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Co do zasady chodzi więc o tych, którzy nie maja źródeł stałego dochodu, nie posiadają żadnego majątku, a także nie mogą liczyć na jakiekolwiek wsparcie osób najbliższych. K. B. pozostaje na utrzymaniu męża, który uzyskuje dochód ze stałego źródła (emeryturę) w wysokości 3600 zł. Już sam ten fakt przeczy tezie o szczególnie ciężkim położeniu strony. Co więcej, skarżąca jest właścicielką dwóch nieruchomości gruntowych, a więc dysponuje składnikami majątku, których zbycie lub obciążenie mogłoby przynieść dodatkowy dochód. Analiza danych zawartych we wniosku pozwoliła stwierdzić, że strona nie posiada jakichkolwiek stałych obciążeń względem osób trzecich, co niewątpliwie wpływałoby na jej sytuację materialną. Ani z treści złożonego formularza ani też z nadesłanego do Sądu pisma nie wynika również, z jakiego powodu skarżąca nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, jak również dlaczego aktywnie nie poszukuje zatrudnienia. Niepodobna zaakceptować sytuacji, w której osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy, zwłaszcza w zakresie całkowitym nie czyni nic, aby polepszyć swoją sytuację materialną. Przyznanie prawa pomocy stanowi wyjątek i jest przewidziane dla osób, których sytuacja materialna jest rzeczywiście ciężka, czego w realiach rozpoznawanej sprawy niepodobna stwierdzić. Z tych względów nie można było uznać, że wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługiwał na uwzględnienie. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło