II SA/Gl 384/08
PostanowienieWSA w Gliwicach2008-05-29
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który uiścił wpis od skargi i posiada dochody pozwalające na utrzymanie rodziny, może zostać zwolniony od dalszych kosztów postępowania sądowego i otrzymać adwokata z urzędu w ramach prawa pomocy?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został oddalony, ponieważ skarżący nie wykazał, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej. Posiada stałe źródło dochodu, które w przeliczeniu na członka rodziny nie odbiega znacząco od przeciętnej, a także niewykorzystywany składnik majątku, który mógłby zostać spieniężony na pokrycie kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje jedynie w sytuacji, gdy wnioskodawca nie jest w stanie ponieść *jakichkolwiek* kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący Z. J. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego odprowadzania wód opadowych. Po uiszczeniu wpisu od skargi, skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na niskie dochody rodziny. Wniosek został oddalony przez referendarza sądowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odprowadzania wód opadowych z obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Zarządzeniem z dnia 8 kwietnia 2008 r. Z. J. został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Skarżący w wyznaczonym terminie uiścił wymagany wpis od skargi, a następnie, na druku urzędowego formularza PPF zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Wniosek ten skarżący umotywował niskimi, w przeliczeniu na członka jego rodziny dochodami, które uniemożliwiają mu poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego oraz opłacenie usług fachowego pełnomocnika.
W oparciu o dane zawarte w formularzu oraz dokumenty nadesłane przez skarżącego na wezwanie referendarza sądowego ustalono, że Z. J. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z zoną oraz dwójką dzieci. Źródłem utrzymania się jego rodziny jest uzyskiwana przez wnioskodawcę emerytura w kwocie [...] zł netto miesięcznie oraz dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej ([...]) w kwocie około [...] zł netto miesięcznie. W skład majątku skarżącego wchodzi budynek mieszkalny o pow. [...] m2, nieruchomość o pow. [...] m2 oraz samochód osobowy marki [...] rocznik [...]. służący do prowadzenia działalności gospodarczej. Małżonka wnioskodawcy jest osobą niepracująca, nie uzyskującą żadnych świadczeń. Rodzina skarżącego nie dysponuje żadnymi środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunkach lub lokatach bankowych, nie posiada również żadnych przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro.
Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono co następuje:
Przepis art. 199 P.p.s.a. konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 §2 ustawy P.p.s.a.). Z przepisu art. 246 §1 pkt 1 tej ustawy wynika z kolei, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może nastąpić wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Przedstawione przez Z. J. okoliczności nie pozwalają przyjąć, iż jest on osobą znajdującą się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej, co uzasadniałoby ewentualne przychylenie się do złożonego przezeń wniosku.
Rodzina wnioskodawcy dysponuje bowiem stałym źródłem dochodu, który w przeliczeniu na jej członka nie pozwala stwierdzić aby jej sytuacja w sposób znaczący odbiegała od przeciętnej. W istocie bowiem dochód w wysokości [...] zł netto na osobę miesięcznie wyklucza możliwość uznania, iż skarżący i jego bliscy znajdują się w wyjątkowo ciężkiej sytuacji materialnej. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może zaś być przyznane tylko tym stronom, które wykażą, iż ich kondycja finansowa jest wyjątkowo trudna. Takiej konstatacji nie sposób uczynić w niniejszym przypadku. Skarżący uiścił bowiem cały wymagany wpis, co świadczy o tym, że był w stanie wygospodarować kwotę niezbędną do poniesienia tego wydatku z uzyskiwanego dochodu. Dysponuje on ponadto niewykorzystywanym składnikiem majątku (wskazana w rubryce nr 7.2.2. formularza nieruchomość), który nie jest wykorzystywany zgodnie ze swoim przeznaczeniem (nieużytek rolny). W takiej sytuacji, jeśli skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, należałoby oczekiwać, że najpierw podejmie on wszelkie kroki zmierzające do zdobycia środków pieniężnych i dopiero w razie fiaska w tym zakresie zwróci się do Sadu. Niepodobna bowiem oczekiwać, iż to Skarb państwa, a w efekcie pozostali podatnicy będą ponosić finansowe konsekwencje zainicjowanego przez skarżącego postępowania sądowego w sytuacji, gdy ten ma możliwość zdobycia środków z których sam poniósłby niezbędne w tym zakresie wydatki. Na marginesie jedynie można zauważyć, że uiszczony wpis od skargi był zasadniczym wydatkiem na tym etapie postępowania sądowego.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt. 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło