II SA/Gl 385/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący - Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski ( spr. ) Sędziowie WSA Iwona Bogucka Stanisław Nitecki Protokolant st. sekr. Małgorzata Orman po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2005 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości o d d a l a s k a r g ę. Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 105 § 1 i art. 268a kpa, umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie z wniosku A.K. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości – działki nr [...], o powierzchni [...] m2, położonej w S. – Z., przy ulicy [...]. W uzasadnieniu tego orzeczenia organ podniósł, iż decyzją z dnia [...], nr [...], orzekł o wywłaszczeniu wskazanej nieruchomości, stanowiącej ówcześnie własność A.J., A.K., S.Z. i F.Z. Na mocy natomiast decyzji z dnia [...], nr [...], przedmiotowa działka przeznaczona została pod budowę osiedla mieszkaniowego w S. – Z., przy ulicy [...]. W wyniku przeprowadzonych w dniu [...] oględzin nieruchomości ustalono, że działka nr [...] zajęta jest częściowo pod pas drogowy ulicy [...], w części stanowi teren zielony zadrzewiony, a nadto zajęta jest również pod blok nr [...]. Powołując się na art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543, zwanej dalej ustawą o gospodarce nieruchomościami) organ I instancji uznał ostatecznie, że nie jest możliwym dokonanie zwrotu wskazanej działki, gdyż decyzja o jej wywłaszczeniu została uchylona na mocy decyzji Wojewody K. z dnia [...], nr [...]. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła A.K. wnosząc o jej zmianę przez zwrot części niezagospodarowanej działki względnie o przydzielenie działki zamiennej. Przy piśmie z dnia [...] odwołująca się przedłożyła jednocześnie odpis aktu notarialnego z [...], dwie mapy terenu, postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku wydane przez Sąd Rejonowy w B. (sygn. akt [...]) oraz odpis z księgi wieczystej [...]. Zarzuciła przy tym, że działka nr [...] została wpisana do księgi wieczystej [...] bez podstawy prawnej. Wojewoda Ś. odwołania tego nie uwzględnił i decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, utrzymał w mocy kwestionowaną decyzję Prezydenta Miasta S. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazał, iż wywłaszczenie nieruchomości nastąpiło na wniosek Kopalni A, celem budowy osiedla mieszkaniowego. W wyniku natomiast rozpatrzenia odwołania A.K. od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] Wojewoda K. decyzją z dnia [...], nr [...], orzekł o uchyleniu przedmiotowej decyzji wywłaszczeniowej. Decyzja ta została zatem wyeliminowana z obrotu prawnego. Postępowanie wywłaszczeniowe, nie zakończyło się zatem wydaniem decyzji o wywłaszczeniu i odszkodowaniu. W konsekwencji uznał zatem, że skoro objęta postępowaniem nieruchomość nie została wywłaszczona to zasadnym było orzeczenie o umorzeniu postępowania w sprawie jej zwrotu. Podzielając natomiast podniesiony przez odwołującą się zarzut dotyczący niewłaściwego wpisania działki nr [...] do księgi wieczystej nr [...] wskazał, że kwestia ta może zostać rozstrzygnięta jedynie w odrębnym postępowaniu. Na powyższą decyzję Wojewody skargę do sądu wniosła A.K. W skardze tej wskazała dodatkowo, iż na działce nr [...], stanowiącej własność jej rodziców – K.Z. i J.Z., został wybudowany dom wielorodzinny. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Na rozprawie w dniu 17 listopada 2005 r. skarżąca oświadczyła, że część objętej wnioskiem o zwrot działki nie została do tej pory zagospodarowana i dlatego ta część powinna jej zostać zwrócona, względnie należy jej przyznać działkę zamienną. Potwierdziła również, iż po wydaniu przez Wojewodę Ś. decyzji z dnia [...] nie doszło do ponownego wywłaszczenia nieruchomości objętej postępowaniem. Dodała przy tym, że poza aktem notarialnym z [...] nie dysponuje innym dokumentem potwierdzającym przysługujące jej prawo własności do wskazanej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, a tylko pod tym względem, decyzja ta podlega kontroli w postępowaniu sądowym zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269). Jak to wynika wyraźnie z wniosku z dnia [...] /karta [...] akt organu I instancji/ wszczynającego postępowanie administracyjne, skarżąca swoje żądanie o zwrot działki nr [...] oparła na treści art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W tym też zakresie żądanie to zostało przez organy orzekające rozpoznane. Przepis ten, jak to wynika w nie budzący wątpliwości sposób z jego brzmienia, odnosi się zaś do nieruchomości wywłaszczonych oraz nieruchomości nabytych lub przejętych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie przepisów wymienionych w art. 216 tej ustawy. W sprawie nie zostało zaś wykazane aby do wywłaszczenia czy też do nabycia lub przejęcia przedmiotowej działki w trybie tych przepisów doszło. W szczególności nie doszło do wywłaszczenia tej działki na mocy dołączonej do w/w wniosku decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...], skoro nie uzyskała ona przymiotu ostateczności. Została bowiem uchylona decyzją Wojewody K. z dnia [...] Nr [...]. W sprawie nie zostało również wykazane aby w toku dalszego postępowania administracyjnego doszło do wydania ostatecznej decyzji o wywłaszczeniu. Wprost przeciwnie z oświadczenia skarżącej złożonego do protokołu rozprawy sądowej w dniu 17 listopada 2005 r. wynika, iż nie otrzymała ona później nowej decyzji wywłaszczeniowej. Skoro zatem nie zostało wykazane aby w sprawie przedmiotowej nieruchomości miały zastosowanie przepisy Rozdziału 6 Działu III ustawy o gospodarce nieruchomościami, to bezprzedmiotowe stało się merytoryczne orzekanie co do wniosku o zwrot nieruchomości. Umorzenie postępowania administracyjnego było zatem uzasadnione w świetle treści art. 105 § 1 kpa. Umorzenie tego postępowania nie pozbawia przy tym skarżącej prawa ponownego sformułowania wniosku o zwrot nieruchomości gdyby wykazała ona, iż doszło do jej wywłaszczenia względnie nabycia lub przejęcia na rzecz Skarbu Państwa w trybie przepisów o jakich mowa w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponieważ ona żąda zwrotu, to na niej spoczywa obowiązek wykazania jego podstaw. Z dokumentów własnościowych zgromadzonych w aktach administracyjnych nie wynika przy tym w dostateczny sposób na jakiej podstawie prawnej własność objętej wnioskiem o zwrot działki została ujawniona w księdze wieczystej na rzecz Skarbu Państwa. Z akt wywłaszczeniowych wynika natomiast, że w chwili wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego stan prawny tej działki nie był uregulowany. Dlatego też, niezależnie od innych przesłanek zwrotu, skarżąca musiałaby wykazać wcześniej, że była właścicielem lub jest spadkobiercą poprzedniego właściciela tej nieruchomości. Zgodnie bowiem z treścią art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami z żądaniem zwrotu może wystąpić tylko poprzedni właściciel lub jego spadkobierca /jeżeli nieruchomość była przedmiotem współwłasności to z wnioskiem muszą wystąpić wszyscy współwłaściciele lub wszyscy następcy prawni/. Należy też stwierdzić, że tytułu własności przedmiotowej działki, w odniesieniu do rodziców skarżącej, nie stanowił powołany wcześniej akt notarialny sporządzony w dniu [...] przez Notariusza W.K., co wynika zresztą wprost z jego treści. O tym, że stan prawny tej działki nie był dostatecznie na rzecz poprzedników skarżącej uregulowany świadczy też pośrednio okoliczność, że bracia skarżącej S.Z. i F.Z. starali się o nabycie własności /współwłasności/ tej działki w trybie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (karta [...] akt organu I instancji). Również zatem z tego względu, nie wykazania przymiotu właściciela względnie spadkobiercy właściciela objętej wnioskiem o zwrot działki, jego merytoryczne rozpoznanie nie było celowe. Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na postawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). SJ/