II SA/Gl 385/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2008 r. sprawy ze skargi Z. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie warunków zabudowy terenu oddala skargę Wnioskiem z dnia [...] r. Z. P. zwróciła się o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pawilonu gospodarczego na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...] w B. przy ul. [...]. Dla terenu obowiązywał wówczas miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zaktualizowany uchwałą Rady Miejskiej B. z dnia [...] r., nr [...]. Zgodnie z tym planem działki położone były w strefie II/III – strefa zurbanizowana/mieszkaniowo usługowa z dominującą strefą II. Prowadząc postępowanie organ dokonał wymaganych uzgodnień. W szczególności Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w G. postanowieniem z dnia [...] r. [...] uzgodnił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. W postanowieniu tym stwierdził, że teren przeznaczony pod inwestycję jest terenem zaliczonym do III kategorii przewidywanych odkształceń terenu. W uzasadnieniu wyjaśniono, że sytuację geologiczno-górniczą rozpoznano na podstawie opinii nr [...] ZG "[...]" z dnia [...] r. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta B. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji określonej jako budynek mieszkalno-usługowy z przeznaczeniem w części usługowej na lecznicę dla zwierząt. Na skutek wniesionych odwołań Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. uchyliło rozstrzygnięcie organu I instancji, podając w uzasadnieniu, że wobec utraty z dniem [...] r. mocy obowiązującej przez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, wniosek powinien zostać rozpoznany w trybie i na zasadach uregulowanych w art. 59-64 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717). Zwrócono również na rozbieżność w określeniu rodzaju inwestycji we wniosku i w decyzji. Pismem z dnia [...] r. inwestorka zmodyfikowała określenie rodzaju planowanej inwestycji wskazując, że polega ona na budowie budynku mieszkalno-usługowego. Następnie w toku prowadzonego postępowania doszło do kilkukrotnego wydania przez organ I instancji decyzji odmawiających ustalenia warunków zabudowy (decyzje Prezydenta Miasta B. z dnia: [...] r., [...] r., [...] r.). Decyzje te były każdorazowo uchylane przez organ odwoławczy do ponownego rozpatrzenia (decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia: [...].,[...] r., [...] r.). W ostatniej z wydanych decyzji (z dnia [...] r.) Kolegium zwróciło uwagę, że w toku całego postępowania nie został wzięty pod uwagę fakt, że teren objęty inwestycją położony jest na obszarze górniczym, co zgodnie z obowiązującym planem uniemożliwia ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Postanowieniem z dnia [...] r. Prezydent Miasta B., na podstawie art. 62 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. W uzasadnieniu wyjaśniono, powołując się na znajdujące się w aktach pismo Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w G. z dnia [...] r., że teren inwestycji zlokalizowany jest na terenie górniczym "[...]" w B. Rada Miejska nie podjęła uchwały o odstąpieniu od obowiązku sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu, obowiązek jego uchwalenia wynika zatem z art. 53 ust. 1 ustawy z 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r., nr 228, poz. 1947 ze zm.). Zgodnie z art. 62 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym skutkuje to obligatoryjnym zawieszeniem postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. W złożonym zażaleniu pełnomocnik inwestorki wniósł o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do merytorycznego załatwienia, z uwzględnieniem dotychczasowych zaleceń organu odwoławczego. Zarzucił naruszenie art. 7, 10, 77§ 1, 79 i 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego niezbędnego do podjęcia decyzji, pozbawienie stron możliwości wypowiedzenia się w sprawie oraz powołanie opinii OUG w G., która nie odnosi się do sprawy. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu podano, że teren inwestycji, zgodnie z postanowieniem Dyrektora OUG w G. z dnia [...] r. znajduje się w granicach terenu górniczego ZG "[...]", objętego koncesją Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa nr [...] z [...] r. Okoliczność ta uzasadnia zawieszenie postępowania na podstawie art. 62 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Gmina nie podjęła uchwały o odstąpieniu od obowiązku uchwalenia planu dla tego terenu, obowiązek ten wynika z art. 53 prawa górniczego i geologicznego. W skardze do sądu administracyjnego pełnomocnik skarżącej zwrócił się o uchylenie postanowienia, stwierdzenie wydania orzeczenia z naruszeniem prawa, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II Instancji, zgłosił także szereg wniosków dowodowych z oględzin terenu i przesłuchania świadków. W uzasadnieniu obszernie został opisany dotychczasowy przebieg postępowania i wydane w jego toku rozstrzygnięcia. Zarzucono, że rozstrzygnięcie zostało oparte na niepełnym materiale dowodowym. Wadliwie powołano jako dowód postanowienie Dyrektora OUG w G. z roku [...] r., albowiem ma ono już jedynie walor historyczny. Twierdzenie, że teren położony jest w granicach obszaru górniczego "[...]" nie jest prawdziwe, albowiem w strukturze organizacyjnej Kompanii Węglowej zakład taki nie istnieje. ZG "[...]" stanowi obecnie, od [...] r., [...] KWK "[...]" w B. Zakład "[...]" przestał funkcjonować w związku z restrukturyzacją górnictwa i powoływanie się na przedmiotową koncesję nie jest uprawnione bez wskazania podstaw inkorporujących to prawo podmiotowe. Organy nie uwzględniły dynamicznej restrukturyzacji górnictwa, powodującej zmiany eksploatacji górniczej w tym obszarze. W końcu organ nie wykazał natężenia szkodliwych wpływów górniczych na środowisko w rejonie planowanej inwestycji. Przywołano przepisy art. 48 i 49 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wskazując, że inwestycja jest inwestycją celu publicznego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało twierdzenie, że teren inwestycji jest terenem górniczym "[...]", objętym koncesją nr [...] z dnia [...] r. Wskazano, że fakt ten potwierdza pismo Okręgowego Urzędu Górniczego w G. z dnia [...] r. Zmiany organizacyjne w strukturze górnictwa nie oznaczają likwidacji terenów górniczych objętych koncesją udzieloną na 25 lat. Zaś art. 48 i 49 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie mają zastosowania w sprawie. Na rozprawie w dniu 11 września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach dopuścił dowód z akt administracyjnych zawartych w aktach sądowych sprawy o sygn. II SA/GL 58/08, w tym pisma Okręgowego Urzędu Górniczego w G. z dnia [...] r. i decyzji Ministra Ochrony Środowiska z dnia [...] r. wraz z załącznikiem graficznym wykazującym lokalizację działek skarżącej. Przedmiotem sprawy o sygn. II SA/GL 58/08 była skarga na postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie garażu dwustanowiskowego przy ul. [...] w B. dla Z. P. W postępowaniu tym organ I instancji wystąpił do Okręgowego Urzędu Górniczego w G. o dokonanie uzgodnienia inwestycji. W odpowiedzi Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w G. postanowieniem z dnia [...] r. określił, że planowana inwestycja zlokalizowana jest na terenie górniczym "[...]" w B., w którym występuje trzecia kategoria terenu górniczego. Natomiast decyzją z dnia [...] r. Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa udzielił koncesji nr [...] Zakładowi [...] "[...]" Spółka z o.o. w B. na wydobywanie węgla ze złoża Zakładu [...] "[...]" położonego na terenie miasta B. Dla złoża tego ustanowiono obszar górniczy "[...]" o powierzchni [...] m2 o granicach wyznaczonych punktami o podanych w decyzji współrzędnych. Jednocześnie z obszarem górniczym ustanowiono teren górniczy "[...]" o pow. [...] m2 o granicach wyznaczonych punktami o podanych w decyzji współrzędnych. Lokalizację obszaru i terenu górniczego przedstawiono na mapie w skali 1:10 000, stanowiącej integralną część decyzji. Z mapy tej wynika, że działki skarżącej położone są w ramach wyznaczonego obszaru górniczego "[...]". Koncesji udzielono na 27 lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Przepis art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717) przewiduje obligatoryjne zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli wniosek dotyczy terenu, w odniesieniu do którego istnieje obowiązek sporządzenia planu miejscowego. Zawieszenie następuje do czasu uchwalenia planu. Przepis ten jest wyrazem stanowiska, że inwestowanie na terenach wymagających sporządzenia planu, może nastąpić tylko na podstawie planu, nawet kosztem zahamowania procesu inwestycyjnego (por. "Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz". Red. Z. Niewiadomski. Warszawa 2005, s. 510). Terenem, dla którego istnieje obowiązek uchwalenia planu miejscowego jest teren górniczy. Obowiązek ten wynika z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r., nr 228, poz. 1947 ze zm.). Obowiązek ten może być zniesiony, jeżeli właściwa rada gminy na podstawie art. 53 ust. 6 prawa geologicznego i górniczego podejmie uchwałę o odstąpieniu od sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu górniczego Przesłanką dopuszczalności takiej uchwały jest sytuacja, gdy przewidywane szkodliwe wpływy na środowisko będą nieznaczne. Przepis art. 62 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 53 ust. 1 ustawy prawo geologiczne i górnicze był badany z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich na okoliczność zgodności z Konstytucją RP. Wyrokiem z dnia 22 marca 2005 r. w sprawie o sygn. K 22/04 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że regulacja ta nie jest niezgodna z art. 2 oraz art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Definicję obszaru i terenu górniczego zawiera przepis art. 6 pkt 7 i 8 ustawy. Obszarem górniczym jest przestrzeń, w granicach której przedsiębiorca jest uprawniony do wydobywania kopaliny oraz prowadzenia robót górniczych związanych z wykonywaniem koncesji. Natomiast terenem górniczym jest przestrzeń objęta przewidywanymi szkodliwymi wpływami robót górniczych zakładu górniczego. Dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia podstawowe znaczenie posiada zatem odpowiedź na pytanie, czy teren inwestycji jest terenem górniczym. Zebrany w sprawie materiał pozwala na przyjęcie, że ma on taki status. Opisana wyżej koncesja na wydobywanie węgla ze złoża Zakładu [...] "[...]" położonego na terenie miasta B. potwierdza wyznaczenie terenu górniczego. Mapa obszaru i terenu górniczego poświadcza, że działki skarżącej znajdują się granicach terenu górniczego. Dodatkowym dowodem potwierdzającym istnienie terenu górniczego w tym obszarze jest treść postanowienia Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w G. z dnia [...] r. Zarówno obszar jak i teren górniczy są aktualne i figurują w rejestrze obszarów górniczych pod numerem [...], co wynika z powszechnie dostępnej wersji elektronicznej rejestru obszarów górniczych, dostępnego na stronie Państwowego Instytutu Geologicznego (www: pgi.gov.pl). Jednocześnie bezsporne jest w sprawie, że właściwa rada gminy nie podjęła uchwał o odstąpieniu od sporządzania planu miejscowego dla tego terenu górniczego. W tej sytuacji obowiązkiem organów było zawieszenie prowadzonego postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy do czasu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z art. 62 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Mając na względzie podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.