II SA/Gl 385/09
PostanowienieWSA w Gliwicach2009-09-23
Skład orzekający: Ewa Krawczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, która wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego przyznania prawa pomocy, może liczyć na przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, jeśli jej gospodarstwo domowe obejmuje oprócz niej, małżonka i dziecka, również rodziców, których dochody zostały uwzględnione przy obliczaniu dochodu gospodarstwa?Ratio decidendi
Sąd nie przyznał prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że dochody gospodarstwa domowego, obejmującego oprócz skarżącego, jego małżonka i dziecka, również rodziców, są wystarczające do pokrycia kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Sąd podkreślił, że przy ocenie sytuacji majątkowej należy uwzględniać dochody wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, a prawo pomocy jest subsydium państwowe przyznawane tylko w uzasadnionych przypadkach obiektywnej niemożności poniesienia kosztów.Stan faktyczny
Skarżący J.B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu dotyczącym wywłaszczenia nieruchomości. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uwzględniając dochody całego gospodarstwa domowego, w tym emerytury rodziców skarżącego. Skarżący wniósł sprzeciw, argumentując, że dochody rodziców nie powinny być brane pod uwagę, a obowiązek ich utrzymania spoczywa na nim. Sąd rozpoznał wniosek po tym, jak postanowienie referendarza utraciło moc w związku ze sprzeciwem.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
1 P O S T A N O W I E N I E Dnia 23 września 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk po rozpoznaniu w dniu 23 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J.B. od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach z dnia 14 sierpnia 2009 r. sygn. akt II SA/Gl 385/09 w sprawie ze skargi J.B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości p o s t a n a w i a : oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy 1
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2009 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.
W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że uiszczenie przez J.B. pełnych kosztów postępowania nie powinno spowodować uszczerbku w koniecznym utrzymaniu jego rodziny, gdyż dochód jego gospodarstwa domowego wynosi ogółem [...] zł. W skład rodziny wnioskodawcy, poza jego małżonką i synem wchodzą również zamieszkujący z nim rodzice. Dochód w przeliczeniu na jedną osobę w gospodarstwie domowym skarżącego wynosi [...] zł, natomiast z oświadczeń złożonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wynika, aby rodzina ta była obciążona ponadprzeciętnymi kosztami utrzymania, bądź aby zachodziły w jej przypadku nadzwyczajne okoliczności powodujące szczególnie trudną sytuację życiową lub też okoliczności mogące skutkować obciążeniem i zwiększonymi wydatkami.
W ustawowym terminie J.B. wniósł sprzeciw od tego postanowienia, wskazując w uzasadnieniu, że obliczając dochód gospodarstwa domowego wzięto pod uwagę dochody jego rodziców - ich emerytury. Ponadto skarżący wskazał, że to na nim spoczywa obowiązek utrzymania rodziców pomimo, iż w zamian nie może liczyć na ich dochody. Skarżący wnosił o całkowite zwolnienie go z kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Wobec wniesienia w ustawowym terminie sprzeciwu wskazane wyżej postanowienie referendarza sądowego, stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) utraciło moc, a wobec tego wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony przez stronę skarżącą podlega rozpoznaniu przez Sąd.
Poddając ocenie sytuację majątkową J.B. Sąd nie dostrzegł przesłanek, które uzasadniałyby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stronie będącej osobą fizyczną można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście - obiektywnie niemożliwe.
Jednocześnie należy podkreślić, że treść powyższego przepisu wskazuje, że ewentualny uszczerbek utrzymania odnoszony jest nie tylko do wnioskodawcy, lecz również do jego rodziny. Sąd rozważając możliwość przyznania prawa pomocy kieruje się nie tylko aktualną sytuacją dochodową samego wnioskodawcy, lecz również ocenia majątek i dochody osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym. Zatem nie ma racji skarżący sugerując, że przy obliczaniu dochodów jego gospodarstwa domowego niesłusznie wzięto pod uwagę dochody zamieszkujących z nim, na mocy umowy o dożywocie, rodziców. Skarżący mieszka razem z żoną, małym dzieckiem oraz matką i ojcem, co pozwala domniemywać, że koszty utrzymania domu mieszkalnego, nie obciążają wyłącznie budżetu skarżącego i jego żony, lecz dzielą się pomiędzy cztery dorosłe osoby. Tymczasem biorąc pod uwagę sytuację finansową skarżącego, wynikającą z przedstawionych dokumentów i oświadczeń należy stwierdzić, że nie znajduje się on w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżącego nie można bowiem uznać za osobę, która rzeczywiście znalazła się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 200 zł, oraz ewentualnych dalszych kosztów postępowania. Z treści oświadczenia skarżącego o przyznanie prawa pomocy wynika, iż sytuacja dochodowa jego rodziny, pozwala na poniesienie przez niego kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Pozwalają na to dochody z jego gospodarstwa domowego, które kształtują się na poziomie [...] zł. miesięcznie.
W ocenie Sądu stan majątkowy skarżącego, uzasadnia przyjęcie, że stać go na koszty postępowania sądowego. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 260 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt. 2 tej ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło