II SA/Gl 386/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Andrzej Matan, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 lipca 2018 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oddala skargę. Wójt Gminy C. postanowieniem z dnia [...] roku, znak [...], wydanym na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 124 § 1, art. 147, art. 148 oraz art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. – dalej k.p.a.) odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wójta Gminy C. z dnia [...] r., znak [...], w przedmiocie ustalenia "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w łącznej wysokości 242.478,50 zł w związku ze zbyciem prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, z wniosku z dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji podano m. in., że wnioskodawca podał, iż nie doręczono Spółce decyzji Wójta Gminy nakładającej ww. opłatę, przez co Spółka nie brała udziału w dotychczasowym postępowaniu na etapie wydania decyzji, a dowiedziała się o niej dopiero dnia 19 października 2017 r. Decyzja ostateczna w sprawie została wydana w dniu [...] r., a doręczona została stronie w dniu 12 czerwca 2017 r. Wnioskodawca - jak sam przyznał w piśmie przesłanym drogą elektroniczną - dowiedział się o niej najpóźniej dnia 17 lipca 2017 r. Stąd żądanie wznowienia postępowania złożone przez Spółkę w dniu 21 listopada 2017 r. należy uznać za złożone po upływie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Cała korespondencja związana z przedmiotowym postępowaniem administracyjnym była kierowana pisemnie za potwierdzeniem odbioru na adres strony zgodny z siedzibą Spółki, wskazaną w Krajowym Rejestrze Sądowym, tj. [...] G., ul. [...]. Adres ten jest nadal aktualny, co potwierdza odpis z Krajowego Rejestru Sądowego dołączony do wniosku o wznowienie postępowania, a Strona na żadnym etapie postępowania nie zgłosiła zmiany adresu, ani nie wyznaczyła innego adresu do korespondencji. Odnosząc się do zarzutu niedoręczenia korespondencji stronie organ podnosi, że jest on bezzasadny. Zgodnie z art. 45 k.p.a. jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła przez pełnomocnika "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G., zaskarżając je w całości. Zarzucono naruszenie: - art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 40 § 1 i art. 45 k.p.a., art. 147 k.p.a., poprzez ich błędne zastosowanie, - art. 7, 10 i 77 § 1 k.p.a., poprzez wydanie postanowienia bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz przeprowadzenia postępowania dowodowego, - art. 2, art. 7, art. 87 ust. 1 i art. 91 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim ustanawiają one zasadę zaufania do organów władzy publicznej oraz zasadę praworządności, przez błędne ich stosowanie, to jest pominięcie ich normatywnej treści. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku – Białej (dalej SKO), postanowieniem z dnia [...] r., znak [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podano m. in., że z akt rozpoznawanej sprawy wynika, iż decyzja Wójta Gminy C. z dnia [...] r. została doręczona Spółce w dniu 12 czerwca 2017 r. , o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru. Decyzja ta skierowana była na adres spółki jaki jest wskazany w Krajowym Rejestrze Sądowym, tj. G., ul. [...] , który jest nadal aktualny. Decyzja nie została odebrana przypadkowo przez nieupoważnioną osobę, jak to twierdzi pełnomocnik Spółki. To obowiązkiem jednostki organizacyjnej jest zapewnienie takiej organizacji odbioru pism, aby przebieg korespondencji odbywał się w sposób niezakłócony i wyłącznie przez osoby uprawnione. Jeśli taka osoba przebywa w miejscu wskazanym jako siedziba podmiotu i nie oświadcza doręczającemu, iż przyjmowanie przesyłek nie mieści się w jej zakresie obowiązków, nie można twierdzić, że doręczyciel doręczył przesyłkę do rąk osoby nieuprawnionej. Jak wynika z akt sprawy w dniu 19 lipca 2017 r. członek zarządu N. R. pocztą elektroniczną zwrócił się do Urzędu Gminy w C. o wydanie kserokopii potwierdzenia odbioru listu poleconego potwierdzającego datę odbioru oraz dane osobowe osoby odbierającej pismo dotyczące opłaty nałożonej z tytułu renty planistycznej na spółkę "A". Trafnie zatem organ I instancji ustalił datę upływu terminu z art. 148 § 2 k.p.a. Skargę na postanowienie SKO złożyła przez pełnomocnika "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G., zaskarżając je w całości. Zarzucono naruszenie: 1) art. 10 § 1 k.p.a., poprzez uniemożliwienie wnioskodawcy dokonanie czynności procesowej - zapoznanie się z e-mailem, na który powołuje się organ, a który rzekomo ma pochodzić od wnioskodawcy, pomijając już fakt, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej nie wskazało numeru karty w aktach sprawy identyfikujący ten znany jedynie organowi dokument, 2) art. 7, art. 10, art. 77 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie niezbędnych faktów istotnych w sprawie, podjęcie rozstrzygnięcia bez uwzględnienia całokształtu zebranego materiału dowodowego, sprzeczne i niezgodne z wymogami zupełności uzasadnienie zaskarżonego postanowienia przy odmowie dopuszczenia i przeprowadzenia zawnioskowanych dowodów, przy zaniechaniu poinformowania strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, 3) art. 2, art. 7, art. 87 ust 1 i art. 91 Konstytucji RP w związku z art. 10 § 1 k.p.a., przez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, w zakresie, w jakim ustanawiają one zasadę zaufania do organów władzy publicznej oraz zasadę praworządności, przez błędne ich stosowanie, to jest pominięcie ich normatywnej treści w procesie stosowania prawa, przy zaniechaniu poinformowania strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, 4) art. 145 § 1 pkt 4 w związku z art. 40 § 1 i art. 45 k.p.a., art. 147 k.p.a., poprzez ich błędne zastosowanie, przy braku skontrolowania prawidłowości ustaleń faktycznych dokonanych przez organ administracji I instancji i w konsekwencji przyjęcie stanu faktycznego, który organ ustalił bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, bez jego właściwej oceny i niezgodnie ze stanem rzeczywistym, przy braku wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego. W uzasadnieniu podano m. in., że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób nieprawidłowy i nie wyjaśniono wszystkich kwestii spornych. W niniejszym postępowaniu uniemożliwiono wnioskodawcy dokonanie czynności procesowej zapoznania się z e-mailem, na który powołuje się organ. Faktycznie "A" Sp. z o.o. w G. dopiero w dniu 19 października 2017 roku dowiedziała się o wszczęciu postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. w oparciu o administracyjny tytuł wykonawczy nr [...]. Spółka nie zatrudnia pracowników, nie udzieliła żadnym osobom pełnomocnictw pocztowych, upoważnień ani pełnomocnictw, poza pełnomocnictwem dla działającego w sprawie radcy prawnego. Spółka jest reprezentowana jednoosobowo przez członka zarządu N. R., zgodnie z zasadą reprezentacji ujawnioną w KRS. Spółka nie brała udziału w dotychczasowym postępowaniu na etapie wydania ww. decyzji, zatem istnieje konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania co do istoty sprawy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 45 k.p.a. "Jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis art. 44 stosuje się odpowiednio." Z akt sprawy wynika, że decyzja Wójta z dnia [...] r. została doręczona Spółce w dniu 12 czerwca 2017 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru. Decyzja ta skierowana była na adres Spółki wskazany w Krajowym Rejestrze Sądowym, tj. G., ul. [...]. Decyzja nie została odebrana przypadkowo przez nieupoważnioną osobę. W orzecznictwie przyjmuje się, że powinnością każdej jednostki organizacyjnej jest zapewnienie takiej organizacji odbioru pism, aby przebieg korespondencji odbywał się w sposób niezakłócony i wyłącznie przez osoby uprawnione. Jeśli osoba taka przebywa w miejscu wskazanym jako siedziba podmiotu i nie oświadcza doręczającemu, iż przyjmowanie przesyłek nie mieści się w zakresie jej obowiązków, nie można twierdzić, że doręczyciel doręczył przesyłkę do rąk osoby nieuprawnionej. Doręczający nie musi znać zakresu obowiązków i uprawnień osób znajdujących się w firmie, do której przesyłka jest adresowana, skoro zobowiązują się one do jej odbioru, składając własnoręczny podpis (por. np. wyrok WSA w Kielcach z 12 października 2017 r., sygn. I SA/Ke 432/17; wyrok NSA z 7 listopada 2017 r., sygn. II GSK 520/16). Potwierdzenie odbioru stanowi dokument urzędowy, który jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Przedmiotowe domniemanie może być obalone, jednakże podejmując próbę obalenia tego domniemania należy mieć na względzie, że dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi (wyrok WSA w Krakowie z 9 listopada 2017 r., sygn. I SA/Kr 890/17). Przy tym, nie do przyjęcia jest nałożenie na doręczającego przesyłkę obowiązku sprawdzania "za każdym razem", czy kwitujący odbiór przesyłki ma formalne uprawnienia do odbioru pisma (wyrok WSA w Poznaniu z 18 grudnia 2015 r., sygn. I SA/Po 1645/15). Nadto, w dniu 19 lipca 2017 r. członek zarządu N. R. pocztą elektroniczną zwrócił się do Urzędu Gminy w C. o wydanie kserokopii potwierdzenia odbioru listu poleconego potwierdzającego datę odbioru oraz dane osobowe osoby odbierającej pismo dotyczące opłaty nałożonej z tytułu renty planistycznej na spółkę "A". Strona na każdym etapie sprawy mogła uzyskać wgląd w dokument, podobnie jak i do całości zgromadzonej dokumentacji (zob. art. 73 § 1 k.p.a., wg którego strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania). Nie ma znaczenia, że organ nie podał numeru karty, gdzie dokument ten jest zdeponowany, znajduje się on bowiem w aktach sprawy i profesjonalny pełnomocnik, reprezentujący stronę, akta winien znać. Jeśli ich nie zna, narusza zasady etyki zawodowej. Przy tym w wyroku NSA z 4 lipca 2017 r., sygn. II OSK 5416, stwierdzono, iż zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., sformułowany również w niniejszej sprawie, może odnieść skutek wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. W niniejszej sprawie strona nie wykazała okoliczności uzasadniających zastosowanie ww. regulacji. Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wg § 2 termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zasadą jest więc, że strona wnosi podanie w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Od tego Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje trzy wyjątki: a) w sytuacji z art. 145 § 1 pkt 4 termin biegnie od dnia dowiedzenia się o decyzji, b) zgodnie z art. 145a § 2 termin biegnie od dnia wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, c) zgodnie z art. 145b § 2 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu. Artykuł 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. faktu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła, z którego pochodzi informacja. Jak podkreślił NSA w wyroku z dnia 15 maja 2008 r., II OSK 547/07, powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. W pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim o czynność jej doręczenia. Artykuł 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia (M. Jaśkowska, Komentarz do art.148 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX-el.). "Jednomiesięczny termin do żądania wznowienia postępowania administracyjnego biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się w jakikolwiek sposób o istnieniu decyzji. Informacja o wydanej decyzji wcale nie musi pochodzić od organu wydającego decyzję, lecz także z innych źródeł, byleby wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie" (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. IV SA/Po 506/09). Jednocześnie ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a., spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie. Organ ma obowiązek dokonania weryfikacji twierdzeń strony i przedstawianych przez nią dowodów oraz przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności, a następnie dokonania oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (wyrok NSA z 25 maja 2017 r., sygn. II OSK 2445/15). SKO z powyższych względów nie naruszyło art. 7, 9, 10, 77 §1, 80, 107 §1 i 3, 138 §1 pkt 1, art. 149 §3 w zw. z art. 145 §1 pkt 4 k.p.a., art. 2, 7, 87 ust. 1, 91 Konstytucji, ani też innych przepisów, uzasadniających uwzględnienie skargi. Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym uzasadniały przepisy art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.