II SA/Gl 387/25

WyrokWSA w Gliwicach2025-05-21

Skład orzekający: Rafał Wolnik, Agnieszka Kręcisz-Sarna, Artur Żurawik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu odpadów komunalnych może zostać nałożona na przedsiębiorcę odbierającego odpady, nawet jeśli brak osiągnięcia tego poziomu wynika z przyczyn niezależnych od niego, takich jak brak segregacji odpadów przez właścicieli nieruchomości?
Ratio decidendi
Kara pieniężna za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych ma charakter obiektywny i jest niezależna od winy przedsiębiorcy. Wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązku. Przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie przewidują badania stopnia zawinienia przedsiębiorcy ani oceny stosowanych przez niego rozwiązań. Odpowiedzialność przedsiębiorcy jest indywidualna i nie zależy od tego, czy wymagany poziom odzysku został osiągnięty przez gminę. Przepisy te nie podlegają miarkowaniu w zależności od okoliczności stanu faktycznego sprawy, a odstąpienie od nałożenia kary na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. jest możliwe tylko w przypadku znikomej wagi naruszenia, co nie miało miejsca w tej sprawie.
Stan faktyczny
Spółka P. sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za nieosiągnięcie w 2022 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (osiągnięto 1,27% zamiast wymaganego 25%). Spółka twierdziła, że nie ponosi winy za ten stan rzeczy, ponieważ nie miała wpływu na segregację odpadów przez właścicieli nieruchomości i powinna zostać odstąpiona od nałożenia kary. Organy administracji utrzymały karę w mocy, uznając, że odpowiedzialność przedsiębiorcy jest obiektywna i niezależna od jego winy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2025 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 7 stycznia 2025 r. nr SKO.4117.22.2024 w przedmiocie kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 7 stycznia 2025 r., nr SKO.4117.22.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej "Kolegium" lub "Organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. (dalej "Wójt" lub "Organ I instancji") z 29 grudnia 2023 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy. Wójt nałożył na P. sp. z o.o. z siedzibą w M. (dalej "Skarżąca" lub "Spółka") karę pieniężną w wysokości 7.862,57 zł w związku z nieosiągnięciem w 2022 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Podstawę prawną decyzji z 29 grudnia 2023 r. stanowiły w szczególności przepisy art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w związku z art. 9g pkt 1, art. 3b ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 1469 z późn. zm.; dalej "u.u.c.p.g.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej "k.p.a."). W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że ze sprawozdania złożonego przez Skarżącą na podstawie art. 9n ust. 1 u.u.c.p.g. wynika, że osiągnięty przez Spółkę w 2022 r. poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu w ramach działalności prowadzonej na podstawie umów z właścicielami nieruchomości wyniósł 1,27 %. Natomiast zgodnie z art. 9g pkt 1 w związku z art. 3b ust. 1 pkt 2 u.u.c.p.g. wymagany do osiągnięcia za rok 2022 poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu został określony na co najmniej 25 % wagowo. W związku z niespełnieniem przez Spółkę ustawowego obowiązku z art. 9g u.u.c.p.g. za rok 2022, Wójt nałożył karę pieniężną w wysokości 7.862,57 zł. Kara została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w obwieszczeniu Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 11 października 2021 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2022, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Brak było podstaw do miarkowania kary z uwagi na treść art. 189d k.p.a. albowiem zasady wymiary kary wynikają z art. 9x ust. 3 u.u.c.p.g. Organ I instancji rozważył zastosowanie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. jednakże uznał, że brak było podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. W ocenie Wójta nie zachodzi przesłanka znikomości naruszenia prawa, w szczególności jeśli wziąć pod uwagę osiągnięty przez Spółkę poziom recyklingu w stosunku do wymaganego. W trakcie postępowania Spółka nie wykazała okoliczności, które zwalniałyby ją z odpowiedzialności za brak osiągnięcia wymaganego poziomu odzysku. Zdaniem Organu I instancji odstąpienie od nałożenia kary i poprzestanie na pouczeniu wpływać będzie na bagatelizowanie nakazów i obowiązków ustawowych także w przyszłości, nie spowoduje osiągnięcia celów kary administracyjnej, ale przyczyni się do osiągnięcia skutku odwrotnego do zamierzonego. Od powyżej decyzji Spółka wniosła odwołanie, domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Organowi I instancji. Podniosła, że nie ponosi winy za nieosiągnięcie wymaganego poziomu odzysku. Spółka nie ma żadnych możliwości i środków przymusu zagwarantowanych w przepisach dla wymuszenia na podmiotach oddających odpady komunalne do prowadzenia segregacji. Wszelkie mechanizmy w tym zakresie ustawa przekazała w ręce gminy. Wyjaśniła, że nie była do tej pory karana za takie czyny. Postępowanie dotyczy roku 2022, a zatem brak jest możliwości podjęcia przez stronę jakichkolwiek czynności prowadzących do usunięcia naruszenia prawa. Sytuacja opisana w decyzji ma charakter incydentalny i jednorazowy. Spółka nie będzie już prowadzić żadnych działań w zakresie odbioru odpadów od podmiotów mających siedzibę na terenie gminy P.. W wyniku rozpatrzenia odwołania Kolegium zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną z 29 grudnia 2023 r. W uzasadnieniu decyzji Organ odwoławczy szczegółowo omówił przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie. Kolegium wskazało, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego oraz stanowiska samej Spółki, która nie kwestionuje niedotrzymania nakazanego przez art. 3b ust. 1 u.u.c.p.g. poziomu odzysku, spełniona została przesłanka z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.u.c.p.g. obligująca do nałożenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie w roku 2022 wymaganego poziomu recyklingu. Wysokość kary została ustalona przez Organ I instancji prawidłowo. Organ I instancji przeanalizował możliwość zastosowania art. 189f k.p.a. i prawidłowo stwierdził, że szkodliwość naruszenia spowodowanego działaniem Spółki oraz szeroko rozumiany interes społeczny stoi na przeszkodzie uznaniu, że jest to znikoma waga naruszenia. Przepisy u.u.c.p.g. nie przewidują badania stopnia zawinienia przedsiębiorcy ani oceny stosowanych przez niego rozwiązań technicznych i organizacyjnych. Kara zaś ma charakter obligatoryjny. Pismem z 7 lutego 2025 r. Skarżąca wniosła skargę na decyzję Kolegium, zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) art. 9x ust. 2 i 3 u.u.c.p.g. poprzez ich zastosowanie i nałożenie na stronę kary pieniężnej w sytuacji gdy brak osiągnięcia przez stronę wymaganych poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła wynika wyłącznie z przyczyn niezależnych od strony i przez nią niezawinionych, a przez to nałożenie kary było bezpodstawne; 2) art. 6 i art. 7 k.p.a. w związku z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie pomimo tego, że w sprawie zachodziły okoliczności uzasadniające odstąpienie od wymierzenia kary, co miało istotny wpływ na wynik postępowania; 3) art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 8, art. 10 i art. 11 ustawy prawo przedsiębiorców poprzez naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na: - niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności niewyjaśnieniu czy Skarżąca miała jakikolwiek wpływ na wykonanie obowiązku z art. 9g u.u.c.p.g. oraz czy podjęła działania w celu osiągnięcia poziomu, o którym mowa w ww. przepisie oraz czy podjęcie jakichkolwiek działań dawałoby możliwość osiągnięcia wymaganych poziomów; - przyjęciu na podstawie niekompletnego materiału dowodowego, a przez to poddanego błędnej analizie, że Skarżąca miała jakikolwiek wpływ na osiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia, a jego nieosiągnięcie nastąpiło z przyczyn zależnych od Skarżącej, podczas gdy Skarżąca podjęła wszelkie dostępne jej działania w celu realizacji zadań wskazanych w art. 9g u.u.c.p.g., w szczególności przekazała wszystkie odebrane odpady komunalne do właściwych instalacji; - dowolne przyjęcie wniosku jakoby Skarżąca nie podejmowała działań zmierzających do osiągnięcia ustawowych poziomów odzysku podczas gdy Skarżąca nie ma żadnego wpływu na to czy jej kontrahenci skorzystają z przedstawionych przez nią rozwiązań ani czy wywiązują się należycie z nakładanych na nich obowiązków przez przepisy prawa powszechnie obowiązującego i prawa miejscowego przy równoczesnym żądaniu od strony jako spółki gminnej osiągania zysków z prowadzonej działalności; - braku oceny przez organy obu instancji czy strona ma jakiekolwiek narzędzia do efektywnego realizowania nałożonych na nią obowiązków przez art. 9g u.u.c.p.g. poza działaniami własnymi opartymi ma działalności podmiotu wolnorynkowego; - niezastosowanie przez organy obu instancji przyjaznego stosowania przepisów prawa i rozstrzygania wszelkich wątpliwości na korzyść Skarżącej, zgodnie z art. 7a k.p.a. i art. 10 oraz art. 10 i art. 11 ustawy prawo przedsiębiorców wobec braku wpływu strony na dane przekazywane jej przez instalacje odbierające odpady, a stanowiące podstawę do wypełnienia rocznych sprawozdań zawierających informacje o masie odpadów i ich rodzajach; - pominięcie słusznego interesu strony i wydanie decyzji w oparciu o fragmentarycznie zebrany materiał dowodowy bez analizy źródeł jego pochodzenia oceniony w sposób jednostronny, selektywny i nieobiektywny; - niepełne i dowolne sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji wobec szeregu zarzutów dotyczących braków w materiale dowodowym oraz pominięciu przez organy obu instancji istotnych dla sprawy kwestii w postaci źródła pochodzenia informacji stanowiącej podstawę do sporządzenia przez stronę sprawozdania rocznego w związku z rodzajem i ilością zebranych odpadów; 4) art. 3 ust. 2 pkt 4 i 8 oraz art. 5 ust. 1 pkt 3 u.u.c.p.g. w związku z § 3 ust. 2 i ust. 3 i § 6 ust. 5 oraz § 9 ust. 4 uchwały nr [...] Rady Gminy P. z dnia [...] roku poprzez brak należytej kontroli instancyjnej polegającej na niedostatecznym rozpoznaniu sprawy przez organ II instancji prowadzącym w konsekwencji do niezastosowania ww. przepisów w obliczu faktu, że to na właścicielach nieruchomości niezamieszkałych spoczywał obowiązek utrzymania czystości i porządku na ich terenie poprzez prowadzenie selektywnej zbiórki odpadów i dwukrotnego ich usuwania w ciągu miesiąca bez żadnych wymogów ze strony gminy wobec tych właścicieli co do wymogów gromadzenia odpadów i potencjalnych skutków zaniechań w zakresie gromadzenia i segregacji odpadów oraz przy braku jakichkolwiek sankcji z tytułu niewywiązywania się przez właścicieli nieruchomości z obowiązków wskazanych w regulaminie utrzymania porządku i czystości w gminie przez co Skarżąca została pozbawiona jakichkolwiek narzędzi aby móc wpłynąć na sposób i ilość zbieranych odpadów od właścicieli nieruchomości. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji. W uzasadnieniu skargi podała argumenty na poparcie wniesionych zarzutów. Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało swoje rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej "p.p.s.a."). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądu administracyjnego oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji wynikające z treści art. 145 § 1 p.p.s.a, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz decyzja Organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich eliminację z obrotu prawnego. Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej decyzji należy wskazać, że zgodnie z art. 9g pkt 1 u.u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1. Niedopełnienie przez przedsiębiorcę powyższego obowiązku skutkuje odpowiedzialnością administracyjną w postaci kary pieniężnej (art. 9x ust. 2 pkt 1 u.u.c.p.g.). Karę pieniężną oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania (art. 9x ust. 3 u.u.c.p.g.). W rozpoznawanej sprawie za bezsporne należy uznać, że Skarżąca w 2022 r. była podmiotem, który na terenie gminy P. odbierał odpady komunalne od właścicieli nieruchomości na podstawie zawartych z tymi właścicielami umów. Skarżąca była zatem zobligowana – na podstawie art. 9g ust. 1 u.u.c.p.g. – do osiągnięcia w roku kalendarzowym 2022 r. w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonego w art. 3b ust. 1 pkt. 2, tj. co najmniej 25% wagowo. Nie jest również sporne, że Skarżąca w roku kalendarzowym 2022 r. nie osiągnęła wymaganego ustawą poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Ze złożonego przez nią sprawozdania za rok 2022 r. wynika bowiem, że poziom ten wyniósł 1,27%. Różnica pomiędzy wymaganym do osiągnięcia poziomem a osiągniętym poziomem wyniosła 23,73 %. Skarżąca zarzuca, że kara pieniężna została na nią nałożona bezpodstawnie. Nie ponosi ona winy za nieosiągnięcie w roku 2022 r. wymaganego poziomu odzysku, gdyż nie miała realnego wpływu na wykonanie tego obowiązku. Zdaniem Spółki organy winny były dokonać oceny możliwości przypisania jej odpowiedzialności biorąc pod uwagę brak jej winy oraz przesłanki wynikające z art. 189d k.p.a. Zdaniem Skarżącej podjęła ona wszelkie możliwe działania w celu zrealizowania w 2022 r. wymagań wynikających z art. 9g pkt 1 u.u.c.p.g. Nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu było spowodowane czynnikami niezależnymi od Skarżącej, w szczególności Spółka nie miała realnego wpływu na przestrzeganie przez właścicieli nieruchomości obowiązku segregacji odpadów. Skarżąca wskazała także, że - z uwagi na okoliczności faktyczne i prawne zaistniałe w sprawie - organy powinny były odstąpić od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Wyjaśnić zatem należy, że istotą deliktu administracyjnego z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.u.c.p.g. jest nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Przesłanką wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej z art. 9x ust. 3 u.u.c.p.g. jest obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązku wynikającego z art. 9g pkt 1 u.u.c.p.g. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, dalej "NSA", z 17 października 2023 r., III OSK 2849/21, opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Odpowiedzialność administracyjna jest zatem następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Jest obarczona ryzykiem, które polega m. in. na tym, że jest niezależna od winy przedsiębiorcy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia przez niego obowiązku z art. 9g pkt 1 u.u.c.p.g. Przy tym treść obowiązku ustawowego z art. 9g ust. 1 u.u.c.p.g. jest precyzyjna i nie budzi wątpliwości. W konsekwencji należy uznać, że prowadząc postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.u.c.p.g. organ właściwy nie bada takich okoliczności sprawy jak przyczyny z powodu których przedsiębiorca nie wywiązał się z obowiązku z art. 9g pkt 1 u.u.c.p.g., stopnia jego zawinienia czy sytuacji rynkowej. Bez znaczenia jest również fakt osiągnięcia poziomu recyklingu przez daną jednostkę samorządu terytorialnego, czy też adekwatność podejmowanych przez nią działań. Odpowiedzialność przedsiębiorcy odbierającego odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g pkt 1 u.u.c.p.g. jest jego indywidualną odpowiedzialnością, niezależną od tego, czy wymagany poziom odzysku został osiągnięty przez gminę. Wskazać także trzeba, że kara pieniężna z art. 9x ust. 2 u.u.c.p.g. należy do kategorii kar bezwzględnie określonych i jest - w odniesieniu do deliktów z art. 9x ust. 2 pkt 1 - obliczana w sposób wskazany w art. 9x ust. 3 ww. ustawy. Wobec tego wymierzona Skarżącej administracyjna kara pieniężna nie podlega miarkowaniu w zależności od okoliczności stanu faktycznego sprawy. Przepis art. 189d k.p.a. nie ma zastosowania w przypadku uregulowania przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej w przepisach odrębnych. Takim przepisem odrębnym jest art. 9x ust. 3 u.u.c.p.g., który ściśle określa sposób wyliczenia kary, nie pozostawiając w tym względzie organom orzekającym żadnego luzu decyzyjnego, wobec czego na wymiar kary nie mogą mieć wpływu inne okoliczności niż wymienione w tym unormowaniu. Następnie należy wskazać, że decyzja o nałożeniu kary pieniężnej z art. 9x ust. 3 u.u.c.p.g. ma charakter związany. Oznacza to, że w razie stwierdzenia naruszenia obowiązku z art. 9g pkt 1 w związku z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.u.c.p.g. organ co do zasady zobowiązany jest do nałożenia kary pieniężnej w wysokości określonej w tym przepisie. Wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy odbierającego odpady komunalne możliwe jest, gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej (art. 189e k.p.a.) bądź w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 189f k.p.a. Przy czym należy podkreślić, że przepisy art. 189e k.p.a. i art. 189f k.p.a. nie zmieniają charakteru odpowiedzialności administracyjnej za delikt administracyjny na odpowiedzialność subiektywną determinowaną winą i przyczynami naruszenia. Przepis art. 189e k.p.a. wyłącza możliwość ukarania strony w bardzo szczególnej sytuacji, jaką jest siła wyższa. Siła wyższa nie uchyla zatem bezprawności czynu, lecz wyłącza odpowiedzialność za działanie niezgodne z prawem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 lipca 2018 r., VI SA/Wa 721/18, opubl. w CBOSA). Zaś przepis art. 189f k.p.a. odnosi się do instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Zastosowanie instytucji odstąpienia od ukarania nie eliminuje deliktu, a jedynie uchyla jego karalność. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła siła wyższa wyłączająca możliwość wymierzenia Skarżącej kary pieniężnej. Sąd podziela także stanowisko organów obu instancji o braku podstaw do zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Ustawodawca nie wyjaśnił jakie przypadki naruszenia prawa można uznać za znikome. W piśmiennictwie wyróżnia się natomiast stopnie naruszenia prawa takie jak: naruszenie kwalifikowane, naruszenie, które nie ma ciężaru kwalifikowanego, ale dla zachowana porządku prawnego jest istotne oraz naruszenie prawa nieistotne. Za naruszenie nieistotne uznaje się naruszenie przepisów prawa, które nie wywołało negatywnych następstw dla wartości podlegających ochronie. Nieistotne naruszenie prawa wypełnia warunek odstąpienia od nałożenia kary. W takim przypadku należy uznać, że waga naruszenia prawa jest znikoma (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2017, s. 969). Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy nie pozwala na zakwalifikowanie naruszenia prawa jako znikomego. Nie pozwala na to ocena dobra prawnego jakie zostało naruszone. Chronionym dobrem jest dobro wspólne jakim jest środowisko, a celem regulacji art. 9g pkt 1 u.u.c.p.g. jest ograniczenie negatywnego oddziaływania na elementy przyrodnicze poprzez wprowadzenie określonych limitów recyklingu. Waga naruszenia prawa jest oceniana z punktu widzenia zagrożenia dla realizacji celu, jakim jest zapewnienie efektywnego i skutecznego systemu gospodarowania odpadami opartego o selektywną zbiórkę odpadów. Skarżąca powinna w 2022 r. osiągnąć co najmniej 20% poziom odzysku, a osiągnęła 1,27 %. Jeśli egzekwowanie segregowania odpadów ma służyć ochronie środowiska - to nieosiągnięcie wymaganych prawem poziomów recyklingu w takim stopniu, jaki ma miejsce w sprawie, nie może się jawić jako znikome. Ponadto należy wskazać, że przepis art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. nie może być stosowany w celu obchodzenia przepisów u.u.c.p.g. Skoro w art. 9g pkt 1 u.u.c.p.g. został na przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne nałożony obowiązek osiągnięcia w danym roku kalendarzowym określonego poziomu przygotowania do ponownego użycia i odzysku to podmiot, który zajmuje się tego rodzaju działalnością, chcąc uniknąć kary, powinien w taki sposób zorganizować swoją działalność, aby z tego obowiązku się wywiązać. Odnoszenie się przy analizie przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej do charakteru tego obowiązku jako niemożliwego do wykonania lub takiego, którego niewykonanie nie niesie społecznego niebezpieczeństwa ani nie wyrządza szkody, stanowiłoby obejście prawa. Uznając bowiem, że niezawiniony brak uzyskania wymaganego poziomu odzysku jest przypadkiem znikomej wagi, organy odmówiłyby wprost zastosowania art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.u.c.p.g. Słusznie organy podkreśliły, że Skarżąca jest podmiotem profesjonalnym, a więc podejmując się jako przedsiębiorca konkretnego rodzaju działalności powinna liczyć się z wymaganiami wynikającymi z obowiązujących przepisów, w tym brać m.in. pod uwagę rodzaj odbieranych odpadów. Z treści skargi, jak również z akt sprawy, nie wynika przy tym by Skarżąca informowała gminę o niedopełnieniu przez właścicieli nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, do czego obliguje przedsiębiorcę art. 6ka ust. 1 u.u.c.p.g. Zdaniem Sądu skoro rok 2022 jest okresem zamkniętym, a działalność Skarżącej jest oceniana za konkretny, roczny przedział czasowy, a nie jako ciągłość jej zachowania w okresie dłuższym niż rok, trudno także mówić o zaprzestaniu naruszenia prawa w przypadku ukarania na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 u.u.c.p.g. Odnośnie zastosowania fakultatywnej procedury z art. 189f § 2 i § 3 k.p.a. to organy zasadnie uznały, że odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej nie pozwoli na spełnienie jej celów. Skarżąca nie ma jakiejkolwiek możliwości usunięcia naruszenia prawa, jakiego dokonała, tj. osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu za 2022 r. Nie sposób także przyjąć, by samo powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, w świetle wagi dobra chronionego (ochrona środowiska) mogło stanowić wystarczającą okoliczność umożliwiającej odstąpienie od nałożenia na nią kary pieniężnej. W ocenie Sądu, analiza zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo. Organy wyjaśniły wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, a uzasadnienia obu decyzji w pełni odpowiadają wymaganiom art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi organy obu instancji nie dopuściły się naruszenia art. 7a § 1 k.p.a. oraz art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 236 z późn. zm.), w sytuacji gdy brak jest podstaw do przyjęcia, aby treść art. 9g i art. 9x ust. 2 i 3 u.u.c.p.g., stanowiących materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji, budziła wątpliwość w zakresie jej interpretacji w odniesieniu do stanu prawnego niniejszej sprawy. Brak jest też podstaw do przyjęcia, że w sprawie doszło do naruszenia art. 8 ww. ustawy poprzez obciążenie Skarżącej odpowiedzialnością za działania oraz zaniechania innych podmiotów, na które to działania i zaniechania Skarżąca nie miała wpływu. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło