II SA/Gl 390/04

Dnia 29 listopada 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie: WSA Iwona Bogucka WSA Rafał Wolnik – spr. Protokolant: sekr. sądowy Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2005 roku, sprawy ze skargi P. M. na postanowienie Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] roku Nr [...] wydanym w oparciu o art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2003 roku, Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. nakazał skarżącemu P.M. wstrzymanie robót budowlanych związanych z rozbudową budynku inwentarskiego (dobudową obory). Jednocześnie organ ten nakazał inwestorowi przedłożenie dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego w terminie do dnia [...] roku. W uzasadnieniu wskazano, że wykonywane przez inwestora roboty budowlane wymagały pozwolenia na budowę, którego jednak nie wydano. Wydane postanowienie ma zatem na celu przeprowadzenie postępowania zmierzającego do legalizacji samowoli budowlanej. Po wykonaniu przez inwestora nałożonych na niego obowiązków Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. postanowieniem z dnia [...] roku, Nr [...] nałożył na skarżącego opłatę legalizacyjną w kwocie [...] złotych. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano na art. 49 ust. 2 w związku z art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu wskazano, że wykonana rozbudowa budynku wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, którego skarżący nie uzyskał. Ponieważ jednak przedstawił wymagane dokumenty, to zaistniały przesłanki do prowadzenia dalszego postępowania zmierzającego do legalizacji po uregulowaniu opłaty legalizacyjnej. Wskazano ponadto sposób wyliczenia wysokości tej opłaty oraz termin, w jaki należy ją uiścić. W zażaleniu na to postanowienie skarżący przyznając, że wykonał rozbudowę przedmiotowego obiektu bez uprzedniego pozwolenia na budowę, wskazał przyczyny takiego stanu rzeczy. Powołał się na konieczność przeprowadzenia robót z uwagi na wyrządzone przez opady śniegu znaczne szkody w istniejącym obiekcie, które mogły spowodować zagrożenie dla życia ludzi i inwentarza. Podał, że przed przystąpieniem do robót posiadał projekt budowlany sporządzony przez osobę uprawnioną oraz, że złożył wymagane dokumenty w celu uzyskania pozwolenia na budowę. Do robót przystąpił jednak wcześniej "w trybie awaryjnym". Nie miał zamiaru naruszenia prawa, a nałożona opłata jest tak wysoka, że nie jest w stanie jej ponieść z uwagi na bardzo niskie dochody. Rozpoznając to zażalenie Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym w niniejszym postępowaniu postanowieniem utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał na przepis art. 59 f i art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego, które w jego ocenie statuują obligatoryjne wymogi tak co do zasady, jak i co do wysokości nałożonej opłaty legalizacyjnej. Ponadto przepisy ustawy nie przewidują żadnych odstępstw w takiej sytuacji. Zauważył ponadto, że podjęcie przez inwestora działań zmierzających do uzyskania pozwolenia na budowę już po faktycznym rozpoczęciu tej budowy również nie daje podstaw do zmiany stanowiska organom nadzoru budowlanego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący w pełni podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo wskazał, że roboty wykonane przed złożeniem wniosku o pozwolenie na budowę zamykały się w kwocie [...] złotych, a zatem wysokość nałożonej opłaty jest niewspółmierna do ich wartości. To, że w trakcie kontroli obiekt był w znacznej części zrealizowany jest natomiast wynikiem opieszałości urzędów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Kontrolowane w niniejszej sprawie postanowienie jest w ocenie składu orzekającego zgodne z prawem. Poza sporem pozostaje, że skarżący przystąpił do wykonania robót budowlanych i wykonał znaczną ich część bez wymaganego pozwolenia na budowę. W takiej sytuacji bez znaczenia pozostają okoliczności wskazywane przez skarżącego, że do wykonywania robót budowlanych zmuszony był z uwagi na działania spowodowane siłami natury. Zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ odwoławczy właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z kolei ust. 2 tego przepisu daje możliwość legalizacji takiej samowoli w sytuacji, kiedy budowa, o której mowa w ust. 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W takiej sytuacji właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Jednocześnie w postanowieniu tym ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie zaświadczenia organu właściwego w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o zgodności obiektu z przepisami oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego (art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego). Aby inwestor po spełnieniu powyższych wymagań mógł uzyskać pozwolenie na kontynuację robót względnie pozwolenie na użytkowanie już zrealizowanego obiektu musi uprzednio uiścić nałożoną na niego opłatę legalizacyjną. Opłatę taką nakłada organ postanowieniem na zasadzie art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego, a odpowiednie zastosowanie do niej znajduje art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Powołane wyżej przepisy ustawy są przepisami bezwzględnie obowiązującymi i nie dają organowi możliwości zastosowania innej procedury, ani też nałożenia opłaty legalizacyjnej w innej wysokości. Konsekwencją nie uiszczenia opłaty legalizacyjnej w terminie jest wydanie decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części (art. 49 ust. 3 w zw. z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego). W tej sytuacji postępowanie przed organami nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie należy uznać za zgodne z przepisami prawa. Również kontrolowane rozstrzygnięcia nie naruszają przepisów prawa, a tylko pod takim kątem mogły podlegać kontroli sądowej. Z przytoczonych wyżej rozważań i przyczyn skarga nie mogła zostać uwzględniona przez Sąd i jako taka podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).