II SA/Gl 390/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk,, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2010 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną oddala skargę. W piśmie z dnia [...]r. G. P. powołując się na treść postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia [...]r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po A. P. wniósł o wypłatę odszkodowania z tytułu przejęcia przez Gminę R. nieruchomości pod drogę – ulicę [...] w R. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Prezydent Miasta R. umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie przyjmując, że żądanie odszkodowania dotyczyło zajętych pod część ulicy [...] w R. działek nr [1] i [2]. Jako podstawę prawną decyzji podał art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 812 ze zm., zwanej dalej ustawą lub ustawą z dnia 13 października 1998 r.). W uzasadnieniu decyzji podał, że zgodnie z decyzją Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] własność objętych postępowaniem działek nr [1] i [2] przeszła z mocy prawa na Gminę R. z dniem [...] r. Zgodnie z art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. odszkodowanie za takie nieruchomości jest ustalone i wypłacone na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od [...]r. do [...]r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa. Zgodność tego przepisu z Konstytucją RP w zakresie, w jakim określa termin wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie bez powiązania z faktem i datą wydania przez wojewodę decyzji w przedmiocie stwierdzenia nabycia nieruchomości pod drogę publiczną, potwierdził Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 15 września 2000 r. sygn. akt P 33/07. Skoro w niniejszej sprawie wniosek o odszkodowanie został złożony po upływie ww. terminu ustawowego to postępowanie jako bezprzedmiotowe należało zdaniem Prezydenta R. umorzyć. W odwołaniu od tej decyzji G. P. podniósł, że objęte żądaniem nieruchomości stanowiły współwłasność jego rodziców A. P. i F. P. A. P. zmarła [...]r. Postanowienie o stwierdzeniu nabycia po niej spadku wydane w dniu 6 października 2009 r. stało się prawomocne 28 października 2009 r. Nie dysponując wcześniej tytułem do nieruchomości nie mógł złożyć wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania. Jego zdaniem nie może on ponosić ujemnych konsekwencji działań spadkobierców w sytuacji gdy ojciec F. P. wniosek o odszkodowanie złożył w terminie. Wojewoda [...] odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Nr [...], wydaną z powołaniem się na treść art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. Uzasadniając to rozstrzygnięcie podzielił stanowisko organu pierwszej instancji co do bezprzedmiotowości postępowania, skoro wniosek o odszkodowanie został złożony w czasie gdy roszczenie o to odszkodowanie już wygasło. Zdaniem Wojewody termin dochodzenia roszczenia określony w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. jest terminem prawa materialnego. Jego uchybienie skutkuje wygaśnięciem roszczenia. Podniesiono również, że odwołujący się miał możliwość złożenia wniosku w ustawowym terminie a uczynił to dopiero 26 listopada 2009 r. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Wojewody [...] G. P. wniósł o jej uchylenie jako naruszającej prawo. W uzasadnieniu skargi powtórzył stanowisko zaprezentowane wcześniej w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącego wniósł o dopuszczenie dowodu z akt postępowania administracyjnego w którym decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. Nr [...] przyznano odszkodowanie odnośnie tych samych działek na rzecz ojca skarżącego F. P. , dla wykazania, że wniosek w tamtej sprawie został złożony również w imieniu skarżącego. Wniosek złożony przez G. P. w niniejszej sprawie należało zatem traktować jedynie jako podtrzymanie wniosku złożonego wcześniej przez jego ojca. Po dopuszczeniu dowodu z powyższych akt Sąd zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem wbrew jej zarzutom brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa. Jak wynika z treści art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. wniosek o wypłatę odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne, których własność przeszła z dniem [...]r. na rzecz Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, powinien być złożony w okresie od [...]r. do [...]r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa. Nie ulega zatem wątpliwości, że przewidziany tym przepisem termin ma charakter materialny i tym samym nie podlega przywróceniu. Jak przy tym stwierdził Trybunał Konstytucyjny w powoływanym przez organy orzekające wyroku z dnia 15 września 2009 r. sygn. akt P 33/07 przepis art. 73 przedmiotowej ustawy w zakresie, w jakim określa termin wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie bez powiązania z faktem i datą wydania decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 3 tej ustawy jest zgodny z art. 2, art. 33 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Rozpoznanie sprawy i rozstrzygnięcie skargi zależy w konsekwencji od odpowiedzi na pytanie czy skarżący złożył wniosek o odszkodowanie w ustawowym terminie. Na to pytanie w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należało udzielić odpowiedzi negatywnej. Należy podzielić bowiem ustalenia organów obu instancji, że skarżący wniosek o odszkodowanie złożył w dniu [...]r. Wbrew stanowisku zawartemu w piśmie pełnomocnika skarżącego złożonym na rozprawie sądowej (k. 27 akt sądowych) brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że złożony wówczas wniosek stanowił podtrzymanie wniosku złożonego wcześniej w ustawowym terminie. Wniosek złożony w dniu [...]r. do żadnego wcześniejszego wniosku bowiem nie nawiązuje. Z pisma ojca skarżącego F. P. z dnia [...]r., wszczynającego postępowanie o przyznanie odszkodowania za zajęte pod ulicę Sienną działki, nie wynika też aby zostało ono złożone również w imieniu innych osób. Nawet gdyby przyjąć, ze F. P. działał również w imieniu pozostałych spadkobierców swojej żony A.P., w tym w imieniu skarżącego, to skarżący powinien kwestionować decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. nr [...], którą przyznano odszkodowanie jedynie jego ojcu, nie orzekając w ogóle co do roszczeń pozostałych spadkobierców A. P. (gdyby przyjąć, że były one objęte wnioskiem F. P. z dnia [...]r.). Od decyzji tej F. P. nie złożył odwołania co mogłoby wskazywać, że działał w tym postępowaniu jedynie we własnym imieniu i w zakresie własnego interesu prawnego. Skarżący G. P. nie wnosił też aby jego pismo z dnia [...]r., które wpłynęło do organu pierwszej instancji w terminie otwartym do wniesienia odwołania od ww. decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...]r. (gdyby przyjąć, że w zakończonym tą decyzją postępowaniu skarżącemu przysługiwał przymiot strony) potraktować jako odwołanie od tej decyzji, czy też jako wniosek o jej uzupełnienie w zakresie rozstrzygnięcia o jego roszczeniu. Skoro pismo skarżącego z dnia [...]r. nie nawiązywało w swojej treści ani do wcześniejszego wniosku jego ojca ani do decyzji z dnia [...]r., to trudno zarzucić organom, że zostało ono potraktowane jako odrębny wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania w części dotyczącej uprawnień skarżącego jako jednego z następców prawnych zmarłej w [...] r. A. P. Takiego charakteru tego pisma skarżący nie zakwestionował również w odwołaniu z dnia [...]r. W konsekwencji zasadnie przyjęły organy, że roszczenie to zostało zgłoszone po terminie określonym w art. 73 ust. 4 ustawy, co skutkowało jego wygaśnięciem. W takiej zaś sytuacji postępowanie z takiego wniosku jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa. W świetle treści art. 73 ust. 4 ustawy jest bez znaczenia, że stwierdzenie o nabyciu spadku po A. P. zostało orzeczone dopiero postanowieniem sądowym z dnia 6 października 2009 r. Nadto nie było przeszkód aby z wnioskiem o stwierdzenie nabycia tego spadku spadkobiercy wystąpili wcześniej. Wobec powyższego skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).