II SA/Gl 391/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi "A" Sp. k. w S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych oddala skargę. Pismem z dnia 29 listopada 2011 roku "A" Sp. Komandytowej w S. dokonali zgłoszenia robót budowlanych polegających na "budowie przyłączy kanalizacji sanitarnej i deszczowej odcinek od studni K przy osiedlu "B" do studni S1 i D4 na działkach [...] i [...]". Do tego zgłoszenia dołączyli oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz 4 egzemplarze projektu zagospodarowania działki. Postanowieniem z dnia [...] roku Prezydent Miasta S. nałożył na wnioskodawcę obowiązek uzupełnienia zgłoszenia (na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego). Prezydent Miasta S. decyzją nr [...] z dnia [...] roku na podstawie art. 104 kpa i art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego wniósł sprzeciw do zgłoszenia robót polegających na "budowie przyłączy kanalizacji sanitarnej i deszczowej - odcinek od studni K przy osiedlu "B" do studni S1 i D4 - na działkach [...] i [...] obręb 10 przy ul. [...] w S.". Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji złożenie sprzeciwu stanowi następstwo braku uzgodnienia projektowanej inwestycji w Zespole Uzgadniania Dokumentacji - opinia Nr [...] z dnia [...] roku (do uzupełnienia zgłoszenia uzgodnieniem projektowanej inwestycji w Zespole Uzgadniania Dokumentacji został wnioskodawca zobowiązany postanowieniem z dnia [...] roku). Decyzją z dnia [...] roku Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] roku Na skutek skargi wnioskodawcy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 12 lutego 2013 roku wydanym w sprawie II SA/Gl 1028/12 uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] roku i orzekł, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że nie może zostać zaakceptowane stanowisko organu odwoławczego, że zobowiązując inwestora do przedłożenia uzgodnienia Zespołu Uzgadniania Dokumentacji czy zgody Rejonowego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w S. S.A. na włączenie przyłącza kanalizacji sanitarnej i deszczowej do przyłączy kanalizacji sanitarnej DN 300 mm i do przyłączy kanalizacji deszczowej DN 600 mm, będących we władaniu "C" Sp. z o.o. Sp. Komandytowa, organ dokonuje kontroli w tym zakresie jedynie pod kątem formalnym. Z pewnością - jak stwierdził w uzasadnieniu Sąd - kontrola ta nie obejmuje kwestii szczegółowych - technicznych. Nie można jednak uznać, że organ nie bada podstawy prawnej działania wymienionych podmiotów czyli organ nie jest uzależniony od oceny zasadności, jak się wydaje, podstawowego zarzutu to jest uzależnienia zgody na przyłączenie od przekazania tego przyłącza na rzecz Gminy bądź Rejonowego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. w S. We wskazaniach co do postępowania, które będzie prowadzone po wyroku z dnia 12 lutego 2013 roku Sąd wskazał na konieczność zebrania dokładnego i wyczerpującego materiału dowodowego, jego oceny i obowiązek ustosunkowania się do zarzutów naruszenia rozporządzenia z 2 kwietnia 2001 roku oraz art. 31 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. W następstwie wyroku wydanego w sprawie II SA/Gl 1028/12 organ odwoławczy był zobowiązany do ponownego rozpatrzenia odwołania inwestora od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] roku. W związku z tym należy przypomnieć, że w odwołaniu tym obecna skarżąca zarzuciła organowi I instancji wydanie decyzji z naruszeniem: 1) art. 30 ust. 6 w zw. z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez nieuzasadnione wniesienie przez organ sprzeciwu pomimo wykonania przez inwestora wszelkich nałożonych przez niego warunków, 2) § 9 ust. 2 pkt 3 i art. 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 2 kwietnia 2001 roku w sprawie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu (...) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uwzględnienie stanowiska RPWiK odmawiającego uzgodnienia przebiegu projektowanego przyłącza w ramach ZUD z uwagi na okoliczności nie znajdujące oparcia w przepisach prawa, 3) § 20 ust. 2 i 3 ww. rozporządzenia poprzez oparcie opinii ZUD o "nieuzgodnienie" pochodzące od podmiotu nie mającego statusu członka zespołu lecz konsultanta, 4) art. 107 § 1 kpa przez niewskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jego uzasadnienie. Wojewoda [...] - po ponownym rozpatrzeniu wyżej przedstawionego odwołania - decyzją z dnia [...] roku wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji (to jest decyzję z dnia [...] roku). W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał przebieg dotychczasowego postępowania i przywołał treść wyroku z dnia 13 lutego 2013 roku sygn. akt II SA/Gl 1028/12. Dalej stwierdził, że do zgłoszenia realizacji przedmiotowego zamierzenia, polegającego na budowie przyłączy kanalizacji sanitarnej i deszczowej, należy dołączyć uzgodnienie dokumentacji projektowej przez Powiatowy Zespół Uzgodnień Dokumentacji, co wynika z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Uzgodnienie to (opinia ZUD) jest wydawane między innymi w oparciu o warunki podłączenia obiektu do już istniejących sieci uzbrojenia terenu, które to warunki są dołączone do wniosku o uzgodnienie dokumentacji projektowej (§ 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 2 kwietnia 2001 roku). Załączona do przedmiotowego zgłoszenia opinia ZUD nie uzgadnia dokumentacji projektowej przedmiotowego zamierzenia ze względu na pkt 5 uwag zespołu uzgadniającego to jest ze względu na brak uzgodnienia przez RPWiK, którego przedstawiciel w pkt 5 wskazał, iż nieuzgodniono z powodu "niezgodności z wydanymi warunkami podłączenia". Zdaniem organu orzekającego pismo z 17 marca 2008 roku wraz z prolongatą z 5 grudnia 2011 roku zawierają warunki techniczne podłączenia do sieci wodociągowej kanalizacji sanitarnej oraz przewidują, iż warunki te będą skuteczne w razie przeniesienia własności już wybudowanej sieci kanalizacji sanitarnej na rzecz Gminy. Wg organu uzależnienie uzgodnienia przedmiotowej inwestycji od dokonania przeniesienia własności odcinka sieci, będącej we władaniu "C" Sp. z o.o. SK na rzecz Gminy lub RPWiK jest niedopuszczalne i wykracza poza uprawnienia RPWiK. Obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego określa ustawa z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Przepisy nie przewidują kompetencji RPWiK do uzależnienia wykonania jego obowiązków od przeniesienia własności urządzeń wodociągowych lub kanalizacyjnych na rzecz Gminy lub RPWiK. Tu wskazano na regulację art. 31 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu (...). PZUD wydając opinię kierują się między innymi warunkami technicznymi podłączenia obiektu do istniejącej sieci uzbrojenia terenu uzyskanymi od jednostek zarządzających tymi sieciami. Zespół ten wydając opinię nie powinien więc uwzględniać nałożonego przez RPWiK warunku przeniesienia sieci. Jednakże organ administracji architektoniczno-budowlanej nie posiada kompetencji do zmiany opinii ZUD. Z opinii ZUD nr [...] nie wynika także, iż jedyną podstawą braku uzgodnienia przedmiotowego przyłącza przez RPWiK, jest tylko niespełnienie warunki przeniesienia własności sieci na rzecz Gminy lub RPWiK. Podkreślono, że organ nie jest właściwy do badania spełnienia przez planowaną inwestycję warunków technicznych. Skoro więc dla realizacji inwestycji objętej zgłoszeniem nie przedstawiono uzgodnienia (pozytywnego) z Powiatowym Zespołem Uzgadniania Dokumentacji to prawidłowo został wniesiony sprzeciw na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. Skargę na decyzję ostateczną złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wnioskodawca. Domagał się uchylenia decyzji ostatecznej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącego decyzja ostateczna narusza prawo procesowe: art. 7 i 8, a także art. 77 i 80 kpa. Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący uważa, że organ orzekający nie uwzględnił także wyroku wydanego w sprawie II SA/Gl 1028/12. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Prawo budowlane z 1994 roku w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji w zakresie przyłączy wyodrębniało dwie formy ich budowy, a mianowicie drogę z art. 29 ust. 1 pkt 20 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1a oraz drogę przewidzianą w art. 29a ust. 1. O tym, która z określonych form będzie miała zastosowanie decyduje inwestor. W sprawie, zakończonej kontrolowaną decyzją inwestor wybrał drogę przewidzianą w art. 29 ust. 1 pkt 20 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1a Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 20 ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga budowa przyłączy elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych. Realizacja takich przyłączy wymaga jednak zgłoszenia - art.. 30 ust. 1 pkt 1a. Z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego wynika, że w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji. W sprawie jest bezsporne dokonanie przez skarżącą zgłoszenia pismem z dnia 29 listopada 2011 roku oraz nałożenie przez organ (Prezydenta Miasta S.) postanowieniem nr [...] z dnia [...] roku obowiązku uzupełnienia zgłoszenia przez złożenie wyszczególnionych w nim dokumentów. Bezsporne jest także, że skarżąca wykonała w terminie nałożone na nią obowiązki z wyjątkiem uzgodnienia projektowanej inwestycji w Zespole Uzgadniania Dokumentacji - opinia nr [...] z dnia [...] roku ze względu na niezgodność z warunkami przyłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej wydanymi pismami [...] z dnia 17 marca 2008 roku oraz [...] z 5 grudnia 2011 roku. Skarżąca w trakcie całego postępowania twierdziła, że brak uzgodnienia przyłącza przez Zespół Uzgadniania Dokumentacji jest następstwem stanowiska RPWiK w S. S.A., które odmówiło uzgodnienia projektowanego przyłącza z uwagi na okoliczności nie znajdujące oparcia w przepisach prawa i indyferentne dla prowadzonego postępowania (uzależnienia wyrażenia zgody na przyłączenie do przekazania tego przyłącza na rzecz Gminy lub RPWiK S.A. w S.). Z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego wynika uprawnienie właściwego organu do wezwania o uzupełnienie zgłoszenia (zdanie drugie i trzecie art. 30 ust. 2), a w przypadku braku uzupełnienia zgłoszenia uprawnienie do wniesienia sprzeciwu. Z tego przepisu nie wynika w szczególności prawo organu architektoniczno-budowlanego do kontroli pozwoleń, uzgodnień i opinii wymaganych odrębnymi przepisami (w sprawie chodzi o opinie ZUD). Obowiązek ten wynika z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne. W następstwie regulacji art. 2 pkt 11 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne przyłącze kanalizacji sanitarnej i deszczowej jest siecią uzbrojenia terenu i podlega inwentaryzacji i ewidencji (art. 27 ust. 1 ustawy), a jego usytuowanie zostało objęte obowiązkiem uzgodnienia z właściwym starostą (art. 27 ust. 2 pkt 1 ustawy), które jest wydawane w formie opinii ZUD. Organizację, kompetencję oraz sposób wynagradzania zespołów uzgadniania dokumentacji projektowej określa rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 2 kwietnia 2001 roku w sprawie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz zespołów uzgadniania dokumentacji projektowej. Również z tego rozporządzenia nie wynika możliwość kwestionowania jakimikolwiek środkami prawnymi treści uzgodnienia (opinii) ZUD. Opinia ZUD jest wydawana m. in. w oparciu o warunki techniczne podłączenia obiektu do istniejących sieci uzbrojenia terenu, uzyskane od jednostek zarządzających tymi sieciami na wniosek inwestora (§ 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 2 kwietnia 2001 roku). Niewątpliwie zaskarżona decyzja została wydana, w następstwie złożonej (na skutek postanowienia organu [...] roku) opinii ZUD (opinia nr [...] z dnia [...] roku) o nieuzgodnieniu dokumentacji projektowej przedmiotowego zamierzenia ze względu na pkt 5 uwag zespołu uzgadniającego to jest ze względu na brak uzgodnienia przez RPWiK - nieuzgodniono z powodu "niezgodności z wydanymi warunkami technicznymi podłączenia określonymi w piśmie [...] z dnia 17 marca 2008 roku oraz z prolongatą [...] z dnia 5 grudnia 2011 roku." Oba te pisma zdaniem Sądu, zawierają warunki techniczne podłączenia do sieci wodociągowej oraz przewidują, iż warunki te będą skuteczne w razie przeniesienia własności już wybudowanej sieci kanalizacji sanitarnej na rzecz Gminy. Niewątpliwie uzależnienie uzgodnienia inwestycji od dokonania przeniesienia własności odcinka sieci, będącej we władaniu "C" Sp. z o.o. Sp. K. na rzecz Gminy lub RPWiK jest niedopuszczalne. Wykracza bowiem poza uprawnienia RPWiK, a w szczególności narusza art. 31 o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Oznacza to, że jeżeli istotnie u podstaw braku uzgodnienia przez RPWiK leżało niespełnienie warunku w postaci przeniesienia własności sieci to ZUD nie powinien takiego stanowiska uwzględnić. W tym miejscu należy przypomnieć, że to skarżący upatruje przyczyn negatywnej opinii ZUD w odmowie uzgodnienia przez RPWiK z uwagi na niespełnienie warunku przeniesienia własności sieci. Jednakże z samej negatywnej opinii ZUD nr [...] z dnia [...] roku wynika, że brak uzgodnienia jest następstwem okoliczności wyszczególnionych w pkt 5 uwag zespołu uzgadniającego. W tym punkcie rzeczywiście przedstawiciel RPWiK podał "Nieuzgodniam. Niezgodność z wydanymi warunkami podłączenia wydanymi pismami [...] z dnia 17 marca 2008 roku oraz z prolongatą [...] z dnia 5 grudnia 2011 roku". W związku z takim zapisem nie można stwierdzić, że jedyną podstawą braku uzgodnienia spornego przyłącza przez RPWiK, a w konsekwencji negatywnej opinii ZUD, było niespełnienie warunku przeniesienia własności sieci na rzecz Gminy lub RPWiK. W związku z tym skoro zgłoszenie nie zostało uzupełnione pozytywnym uzgodnieniem dokumentacji projektowej przez PZUD zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Nie naruszono przy wydaniu zaskarżonej decyzji wskazanych w skardze art. 7 i 8 kpa bowiem organ wyraźnie stwierdził, że nie można uznać iż jedynym powodem braku uzgodnienia przez RPWiK było nie przeniesienie własności sieci. Podobnie nie doszło do naruszenia art. 7, 77 i 80 kpa bowiem – w ocenie Sądu – organy zebrały cały materiał dowodowy i właściwie go oceniły. Nie doszło także w ocenie składu orzekającego do naruszenia art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku, nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływana jako ppsa). W wyroku z dnia 13 lutego 2013 roku sygn. akt II SA/Gl 1028/12 Sąd stwierdził, że organ architektoniczno-budowlany powinien zbadać podstawę prawną działania tu ZUD, czyli organ nie jest zwolniony od oceny zasadności uzależnienia wyrażenia zgody na przyłączenie od przekazania tego przyłącza na rzecz Gminy lub RPWiK. Równocześnie Sąd stwierdził, że przeprowadzona w tym zakresie kontrola nie obejmuje kwestii szczegółowych – technicznych wskazanych w pismach z 2008 i 2011 roku Sąd wskazał na konieczność ustosunkowania się do wszystkich zarzutów odwołania, w tym art. 31 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Powyższe uwagi i zalecenia Sądu zostały wykonane w zaskarżonej decyzji. Dlatego też obecnie na podstawie art. 151 ppsa oddalono skargę.