II SA/Gl 392/18
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-07-18
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny?Ratio decidendi
Stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitego lub częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny. W niniejszej sprawie, mimo trudnej sytuacji materialnej skarżącej, sąd uznał, że nie ma podstaw do całkowitego zwolnienia od kosztów, jednakże przychylił się częściowo do wniosku, zwalniając ją z wpisu w kwocie przekraczającej 100 zł, ponieważ skarżąca była w stanie uiścić tę kwotę.Stan faktyczny
Skarżąca B. G. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej rozbiórki obiektu budowlanego. Wnioskodawczyni podała, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, posiada niewielki lokal mieszkalny, nie ma majątku, a jej jedynym źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości 2000 zł netto miesięcznie. Przedstawiła również szczegółowy wykaz miesięcznych wydatków. Sąd, po analizie dokumentów, częściowo uwzględnił wniosek.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącą z wpisu w kwocie przekraczającej 100 (sto) zł; 2) oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. G. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. postanawia: 1) zwolnić skarżącą z wpisu w kwocie przekraczającej 100 (sto) zł; 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W druku podała, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkując w lokalu komunalnym o pow. 30 m2. Strona nie posiada żadnego innego majątku, a jej jedynym źródłem utrzymania się jest świadczenie emerytalne w wysokości 2000 zł netto miesięcznie. Strona wspomniała, że uzyskuje okresowo wsparcie od siostry, a jej bieżące koszty utrzymania kształtują się na następującym poziomie: opłata za energię elektryczną – 70 zł; czynsz za zajmowany lokal mieszkalny – 200 zł; zakup środków czystości – 50 zł; zakup gazu (butla) – 70 zł; zakup węgla – około 200 zł w ujęciu miesięcznym; zakup drewna – 50 zł; opłata za telefon – 50 zł; abonament RTV – 55 zł; zakup lekarstw – 200 zł; wizyty lekarskie – 150 zł; dojazd do lekarzy – 100 zł; zakup żywności około 600 – 800 zł miesięcznie.
Na wezwanie referendarza sądowego strona nadesłała szereg dokumentów obrazujących jej sytuację materialną, w tym wysokość dochodów oraz potwierdzających, w części wskazane w druku formularza wydatki.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Biorąc pod uwagę wysokość uzyskiwanych przez stronę i jej siostrę dochodów oraz poziom i strukturę wydatków w kontekście możliwych do poniesienia wydatków związanych z postępowaniem sądowym uznano, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku w całości, jakkolwiek przychylono się częściowo do oczekiwań strony i zwolniono ją z wpisu od skargi w kwocie przekraczającej 100 zł.
Na powyższym zaważył przede wszystkim fakt, iż na obecnym etapie postępowania sądowego jego koszty sprowadzają się do wpisu od skargi, który wynosi 500 zł – § 2 ust. 3 pkt 2 stosownie rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Zestawiając tę kwotę z dochodem strony (2185 zł netto miesięcznie) oraz udokumentowanymi wydatkami (kształtującymi się na poziomie około 700 – 800 zł) uznano, że strona może mieć problemy z wygospodarowaniem środków na opłacenie wpisu, albowiem stanowi on niemal ¼ jej miesięcznych dochodów. Stąd też zdecydowano, że strona będzie w stanie uiścić 1/5 wymaganego wpisu, czyli 100 zł oraz inne, ewentualne koszty sądowe. Mając bowiem na względzie uzyskane od strony informacje nie można było jednoznacznie stwierdzić, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż nie będzie ona w stanie wygospodarować wspomnianej kwoty zwłaszcza, że nie wszystkie podane przez skarżącą informacje (zakup opału, koszty dojazdu do lekarzy i wizyt lekarskich) zostały uprawdopodobnione, pomijając już kwestię bliżej niesprecyzowanego wsparcia udzielanego przez siostrę skarżącej.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło