II SA/Gl 393/09
PostanowienieWSA w Gliwicach2009-08-10
Skład orzekający: Włodzimierz Kubik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, będąca osobą bezrobotną samotnie wychowującą dwójkę małoletnich dzieci wymagających stałej opieki specjalistycznej, z dochodami z alimentów i zasiłku rodzinnego w łącznej wysokości około 600 zł miesięcznie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Jej trudna sytuacja materialna i zdrowotna, wynikająca z bezrobocia, samotnego wychowywania dzieci wymagających specjalistycznej opieki oraz niskich dochodów, uzasadnia pokrycie kosztów postępowania przez Skarb Państwa, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 1 i § 2 PPSA.Stan faktyczny
Skarżąca S. G. wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, który oddalił jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jednocześnie zwalniając ją od kosztów sądowych. Skarżąca wskazała na swoją trudną sytuację materialną (bezrobocie, niskie dochody z alimentów i zasiłku rodzinnego) oraz zdrowotną, a także na konieczność opieki nad dwójką małoletnich dzieci. Sprawa dotyczy wymeldowania.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych; 2. Ustanowiono dla skarżącej adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kubik po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania na skutek sprzeciwu skarżącej od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 lipca 2009 r. w przedmiocie przyznania prawa pomocy p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu.
Postanowieniem z dnia 8 lipca 2009 r. referendarz sądowy po rozpoznaniu wniosku skarżącej S. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, zwolnił skarżącą od kosztów sądowych oraz oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Od powyższego postanowienia w ustawowym terminie skarżąca wniosła sprzeciw. W jego uzasadnieniu wskazała przede wszystkim, iż jej sytuacja materialna i zdrowotna jest wyjątkowo ciężka, jest osobą bezrobotną, ze względu na swój stan zdrowia nie może bowiem podjąć pracy zarobkowej. Skarżąca samotnie wychowuje dwójkę małoletnich dzieci, które wymagają stałej opieki specjalistycznej, tym samym znaczną cześć środków przeznacza na dojazdy i rehabilitację dzieci. Źródłem dochodu skarżącej są alimenty w wysokości 400 zł na córki i 18 zł na skarżącą. Dodatkowo pobiera zasiłek rodzinny w wysokości 128 zł. Skarżąca oświadczyła, że złożyła odpowiednie dokumenty w opiece społecznej, gdyż nie jest w stanie zapewnić minimum socjalnego sobie i dzieciom. Jednocześnie wskazała, że nie potrafi zawsze na bieżąco reagować na zaistniałe problemy co jest wynikiem przebytej przemocy (psychicznej, fizycznej, ekonomicznej i seksualnej) jakiej doznała ze strony męża, natomiast sprawa o wymeldowanie ma dla niej istotne znaczenie ze względu na dzieci. Tym samym w ocenie skarżącej przyznanie jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest uzasadnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach , zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z treścią art. 245 § 1 p.p.s.a., strona może się ubiegać o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego,
doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przepis art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi zaś, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja prawa pomocy stanowi przy tym wyjątek od zasady odpłatności postępowań sądowych i stosowana być winna jedynie w przypadkach uzasadniających pokrycie kosztów procesu przez Skarb Państwa.
Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przesłanka zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) oraz ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku w całości.
Biorąc pod uwagę wskazaną we wniosku o przyznanie prawa pomocy sytuację materialną skarżącej oraz okoliczności sprawy, a w szczególności etap postępowania, w jakim się on znajduje, uznać należy, iż wniosek ten zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika bowiem z dokumentów nadesłanych przez skarżącą, jest ona osobą bezrobotną, a jej córki ze względu na schorzenia wymagają stałej opieki medycznej. Jedynym źródłem utrzymania się skarżącej i jej córek jest dochód uzyskiwany ze świadczenia alimentacyjnego oraz zasiłku rodzinnego w łącznej wysokości około 600 zł miesięcznie. Zarówno stan majątkowy skarżącej, jak i wysokość jej dochodu przemawia za zwolnieniem jej od kosztów sądowych, bowiem wysokość wpisu, jaki należy uiścić w przedmiotowej sprawie oraz wysokość środków pieniężnych pozostających w dyspozycji skarżącej świadczy, iż nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego wnioskodawczyni – przeprowadzona w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności - prowadzi do wniosku, iż skarżąca wykazała w dostateczny i przekonujący sposób, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, w tym kosztów wynagrodzenia adwokata.
Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., działając na podstawie art. 254 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło