II SA/Gl 393/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie W rozpoznawanej sprawie, wpis od skargi ustalony został na kwotę 100 zgodnie z treścią § 2 ust 3 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W odpowiedzi na wezwanie do jego uiszczenia skarżącą, na druku urzędowego formularza wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. polegające na zwolnieniu od kosztów sądowych i ustanowieniu fachowego pełnomocnika z urzędu. Uzasadniając wniosek wskazała, że zamieszkuje w wynajętym mieszkaniu wraz z dwójką małoletnich dzieci. Wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną, a jej córki ze względu na schorzenia wymagają całodobowej opieki. Zasadności swojego wniosku upatruje również w konieczności zagwarantowania jej należytej reprezentacji, która zdaniem wnioskodawczyni, uchroni ją przed naruszeniem praw osobistych. Źródłem utrzymania się wnioskodawczyni jest dochód uzyskiwany ze świadczenia alimentacyjnego oraz zasiłku rodzinnego. Na wezwanie referendarza sądowego S. G. nadesłała dokumenty obrazujące jej sytuację materialną, w tym wysokość uzyskiwanych dochodów. W oparciu o powyższe ustalono, że dochód w rodzinie wnioskodawczyni wynosi około 600 zł miesięcznie. Rozpoznając wniosek o zmianę postanowienia zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Oznacza to, że kryteria oceny takiego wniosku są dużo surowsze aniżeli w przypadku wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Tylko więc ten, kto nawet przy najdalej idących wysiłkach nie jest w stanie zdobyć jakichkolwiek środków pieniężnych może liczyć na ewentualne uwzględnienie takiego wniosku. Analiza sytuacji materialnej S. G. pozwoliła stwierdzić, że skarżąca zasługuje na częściowego uwzględnienie złożonego wniosku. Sytuacja rodzinna i materialna wnioskodawczyni uzasadnia zwolnienie jej od kosztów sądowych. Mając bowiem na względzie, że samotnie wychowuje ona dwójkę dzieci, z których jedno cierpi na schorzenie o charakterze przewlekłym ([...]) uzasadnione jest twierdzenie, że uzyskiwany dochód w całości służy pokryciu bieżących potrzeb jej rodziny. Z tego też względu uznano, iż wniosek S.G. należało uwzględnić w części dotyczącej kosztów sądowych. Oddalając wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie na względzie mieć należy fakt, iż przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest uzależnione od tego, czy strona uzyskuje jakikolwiek dochód i czy jej sytuacja materialna jest wyjątkowo ciężka. Użyte w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sformułowania pozwalają założyć, że intencją ustawodawcy było ewentualne uwzględnienie wniosku w odniesieniu do tych osób, które przy nawet najdalej idących wysiłkach nie są w stanie zdobyć środków na utrzymanie się. Tego rodzaju okoliczności nie zachodzą zaś w niniejszej sprawie, skoro wnioskodawczyni dysponuje stałym źródłem dochodu (alimenty). Fakt, iż dochód ten nie jest wysoki nie stanowi dostatecznej podstawy do uwzględnienia złożonego wniosku w całości. Uzasadnieniem dla ustanowienia adwokata z urzędu nie może być natomiast obawa przed naruszeniem praw strony w postępowaniu, skoro sąd rozpoznaje sprawę niezależnie od zarzutów i wniosków zawartych w skardze oraz powołanej podstawy prawnej (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.