II SA/Gl 393/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Protokolant Bartosz Otorowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2010 r. sprawy ze skargi B. N. na akt Prezydenta Miasta B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty za wydanie karty pojazdu 1. uchyla zaskarżony akt i orzeka, że akt ten nie podlega wykonaniu w całości, 2. zasądza od Prezydenta Miasta B. na rzecz skarżącego 200 ( dwieście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] roku B. N. zwróciła się do Urzędu Miasta w B. – Wydziału Komunikacji z żądaniem zwrotu kwoty 425 zł. Wnioskodawczyni podała, że w dniu [...]roku uiściła kwotę 500 zł za kartę pojazdu dla samochodu marki [...]. Uiszczona kwota przewyższa koszty wytworzenia dokumentu za który została uiszczona, co wynika z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Naczelnik Wydziału Komunikacji działający z upoważnienia Prezydenta Miasta B. pismem z dnia [...] roku odmówił zwrotu części uiszczonej opłaty. Podał, że opłata w kwocie 500 zł wynikła z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 roku w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu ( Dz. U. nr 137, poz. 1310), a przepis ten obowiązywał do dnia 14 kwietnia 2006 roku. W dacie pobierania opłaty organ działał w granicach obowiązującego prawa i nie był uprawniony do swobodnego określania jej wysokości. Wnioskodawczyni pismem z dnia [...] roku wezwała Prezydenta Miasta B. do usunięcia naruszeń prawa wydaniem aktu odmawiającego zwrotu żądanej kwoty. Prezydent B. pismem z dnia [...] roku podtrzymał swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia [...] roku i pouczył o sposobie i terminie złożenia skargi do sądu administracyjnego. Wnioskodawczyni, w terminie, złożyła skargę na czynność Prezydenta B. odmawiająca zwrotu kwoty 425 zł, domagając się jej uchylenia. Zdaniem skarżącej skoro opłata w kwocie 500 zł została pobrana w oparciu o przepisy niezgodne z Konstytucją i przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym to powstała nadpłata ( 425 zł ) stanowi bezprawne wzbogacenie organu. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie oraz o wystąpienie w razie wątpliwości interpretacyjnych z pytaniem prejudycjalnym do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Organ podał, że ustawową przesłanką do pobrania opłaty były przepisy art. 77 ust. 3 i 4 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku, zgodnie z którymi wydane zostało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 roku w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu ( Dz. U. z 2003 roku, nr 137, poz. 1310) określające wysokość opłaty za wydanie karty na kwotę 500 zł od pojazdu pierwszy raz rejestrowanego na terytorium RP. Obowiązek poboru spoczywał na organie rejestrującym. Charakter i wymiar tej opłaty okazały się być sprzeczne z zasadami prawa wspólnotowego, art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji oraz art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 Prawa o ruchu drogowym. Ta ostatnia niezgodność – z prawem krajowym została stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt U 6/04 z dnia 17 stycznia 2006 r. w którym orzeczono o utracie mocy obowiązującej omawianej regulacji rozporządzenia z dniem 1 maja 2006 r. Skoro zatem skarżąca uiściła opłatę w okresie obowiązywania przepisu będącego podstawą jego nałożenia i pobrania to organ działał w granicach i na mocy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Przede wszystkim należy stwierdzić, że na pismo Prezydenta B. z dnia [...] roku przysługuje skarga do sądu administracyjnego, albowiem spełnia ono warunki określone w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm., dalej p.p.s.a.). W uchwale siedmiu sędziów z dnia [...] roku, sygn. akt [...], stwierdzono, że skierowanie do organu żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 roku w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu ( Dz. U. nr 137, poz. 1310 z zm.), jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zasadnie organ orzekający podnosi, iż Trybunał Konstytucyjny stwierdzając orzeczeniem z dnia 17 stycznia 2006 roku niezgodność § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia z Konstytucją i Prawem o ruchu drogowym równocześnie odroczył utratę mocy obowiązującej tego przepisu do dnia 1 maja 2006 r. co oznacza, że opłata została pobrana w oparciu o obowiązujący przepis. Jednakże każdy sąd, w tym administracyjny może w toku rozpoznania sprawy ocenić, czy przepisy rozporządzenia są zgodne z przepisami ustawy. W tym zakresie w zasadzie brak jest rozbieżności w orzecznictwie sądowym i doktrynie. Uprawnienie każdego sądu rozpoznającego sprawę do oceny czy określone przepisy rozporządzenia są zgodne z ustawą jest przyjmowane w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego ( por. postanowienie TK z 13 stycznia 1998 r. sygn. 2/978 – OTK 1998, nr 1 poz. 4; uchwała NSA z 30 października 2000 r., sygn. OPK 13/00-ONSA z 2001 r., nr 2, poz. 63). Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 17 stycznia 2006 roku orzekł, że § 1 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia ( w oparciu, o który została pobrana opłata za wydaną kartę pojazdu ) jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 z zm.) oraz art. 92 i art. 217 Konstytucji. Trybunał ustalił, że niezgodność § 1 ust. 1 rozporządzenia z ustawą polega na tym, że przez zawyżenie wysokości opłaty wykracza on poza zakres upoważnienia zawartego w ustawie. W świetle powyższego orzeczenie Trybunału nie budzi więc wątpliwości Sądu, iż pobrana opłata za kartę pojazdu na mocy zakwestionowanego zapisu rozporządzenia z 28 lipca 2003 roku, nie jest zgodna z treścią delegacji ustawowej. Problem w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy wobec odroczenia przez Trybunał Konstytucyjny utraty mocy obowiązuje § 1 pkt 1 rozporządzenia do dnia 1 maja 2006 roku, mógł on stanowić podstawę do pobrania w 2004 roku opłaty za kartę pojazdu w wysokości 500 zł. Jak wskazano wyżej Sąd działając na podstawie art. 178 ust. 1 Konstytucji ma możliwość samodzielnej oceny konstytucyjności przepisów rozporządzenia i w ramach tej oceny stwierdził, że § 1 pkt 1 rozporządzenia został wydany z przekroczeniem upoważnienia ustawowego. W ocenie sądu upoważnienie zawarte w art. 77 ust. 4 w zw. z ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie uprawniało Ministra Infrastruktury do określenia w rozporządzeniu wysokości opłaty za kartę pojazdu w wysokości przewyższającej koszt związany z drukiem i dystrybucją tej karty. Skoro więc unormowanie zawarte w treści § 1 pkt 1 rozporządzenia z 28 lipca 2003 roku wykraczało poza regulację ustawową przewidzianą w art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, kwota uiszczona przez skarżącego powyżej 75 zł była kwotą nienależnie uiszczoną. Organ zatem był zobowiązany zwrócić skarżącemu tę kwotę. Oddalenie wniosku o wystąpienie z pytaniem prejudycjalnym stanowiło następstwo braku po stronie sądu orzekającego wątpliwości prawnych, co do będącego przedmiotem sporu w sprawie zagadnienia prawnego. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 146 § 1, art. 152 i art. 200 ppsa orzeczono jak w sentencji.