II SA/Gl 394/12
WyrokWSA w Gliwicach2012-09-27
Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Elżbieta Kaznowska, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca wykonujący transport drogowy bez wymaganej licencji, mimo braku możliwości przewidzenia naruszenia przez pracownika, może zostać zwolniony z odpowiedzialności na podstawie art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedsiębiorca nie może zostać zwolniony z odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym na podstawie art. 93 ust. 7, nawet jeśli naruszenie wynikało z działań pracownika, jeśli nie udowodnił, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia i nie podjął odpowiednich działań zapobiegawczych. Brak licencji na wykonywanie transportu drogowego uzasadnia nałożenie kary pieniężnej.Stan faktyczny
W wyniku kontroli drogowej stwierdzono, że firma "A" Sp. z o.o. wykonywała transport drogowy bez wymaganej licencji. Kierowca nie posiadał wymaganych dokumentów. Po postępowaniu administracyjnym Naczelnik Urzędu Celnego nałożył na spółkę karę pieniężną. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. błędne niezastosowanie art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Starszy referent Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2012 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę.
W wyniku kontroli samochodu [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], kierowanego przez T. S., przeprowadzonej w dniu [...] r., zawiadomieniem z dnia [...] r. doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego.
Po przeprowadzeniu stosownego postępowania decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w C. Nr [...] nałożył na "A" Sp. z o.o. karę pieniężną w kwocie [...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.
W wyniku wniesionego przez Spółkę odwołania, Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z dnia [...] r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu zwrócił uwagę na obowiązek przeprowadzenia postępowania w pełnym zakresie w celu wyjaśnienia wszystkich podnoszonych w sprawie wątpliwości.
W wyniku ponownego prowadzenia sprawy organ uzupełnił postępowanie wyjaśniające i decyzją nr [...] z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w C. nałożył na "A" Sp. z o.o. w O. karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji, zgodnie z pkt 1.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym. W podstawie prawnej tej decyzji przywołano art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2007r. Nr 125, poz. 874 ze zm.). W uzasadnieniu wyjaśniono, iż w trakcie kontroli ustalono, że przewóz drogowy wykonywany był przez "A" Sp. z o.o. z siedzibą w K.- O.. Kierujący pojazdem T. S. w swoich wyjaśnieniach podał, że zatrudniony jest na podstawie umowy o pracę w firmie "A" Sp. z o.o. na stanowisku operator linii kompozytów, a w tym dniu jechał z miejscowości O. do miejscowości P. z towarem w postaci rogatki. Wyjaśnił, iż nie miał wiedzy by były potrzebne wymagane przez funkcjonariuszy dokumenty w postaci karty opłaty drogowej czy wypisu z zaświadczenia. Jednocześnie ustalono, że użyty zespół pojazdów – samochód [...] oraz przyczepa posiadają łącznie dopuszczalną masę całkowitą 4250 kg, a tym samym organ nie mógł zastosować w sprawie art. 3 ustawy o transporcie drogowym. Organ wezwał w pierwszej kolejności "A" o uzupełnienie wymaganych dokumentów m.in. zaświadczenia lub licencji, informacji o zatrudnieniu kierowcy, a następnie samodzielnie uzyskał informację ze Starostwa Powiatowego we W. o nie wydaniu Spółce zaświadczenia na przewozy drogowe na własne potrzeby ani licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Uzyskał także informację z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K., iż T. S. nie był zgłoszony do ubezpieczeń społecznych przez płatnika "A.", był natomiast zgłoszony do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zatrudnienia przez płatnika ZPHU "B" A. L.. Na podstawie przesłuchania świadków organ ustalił, że właścicielem samochodu [...] był A. L., któremu pożyczona była też przyczepa- własności M. W.. Ustalono także, że przedmiotowy przewóz był dostawą towaru według zamówienia złożonego przez PZPHiE T. P., które przewidywało dostawę towaru do odbiorcy na koszt dostawczy czyli "A." Sp. z o.o. Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego organ uznał, że przewóz towaru w dniu [...] r. był realizowany przez "A." Sp. z o.o. Dokonując analizy obowiązujących przepisów, w tym art. 4 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podkreślił, iż przewóz na potrzeby własne musi spełniać łącznie określone warunki, a mianowicie: pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub pracowników, przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego – rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane wydobyte, przetworzone lub naprawione (...). Niespełnienie co najmniej jednego z wymienionych warunków, zawartych w art. 4 ust. 4 ustawy, uniemożliwia zakwalifikowanie danego przejazdu jako niezarobkowego przewozu drogowego na potrzeby własne i kwalifikowane jest jako transport drogowy. Z kolei zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy - podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Mocą art. 87 ust. 1 ustawy podczas wykonywania transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli wymagane dokumenty, w tym m.in. wypis z licencji.
Z dokumentów okazanych w trakcie kontroli, m.in. z protokołów odbiorczych, ustalono, iż w chwili kontroli przewożony towar był własnością "A." Sp. z o.o. i został przez nią sprzedany PZPHiU "B" T. P. z siedzibą w P.. Kontrolowany przewóz stanowił realizację dostawy towaru zakupionego przez "C" zgodnie z zamówieniem. Zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdził, iż kierujący kontrolowanym w dniu [...] r. zespołem pojazdów T. S. był pracownikiem ZPHU "B" A. L.. Prowadzony przez niego zespół pojazdów składał się z samochodu [...] własność A. L. oraz przyczepy wypożyczonej przez M. W. A. L., a przewoził towar będący własnością "A." sp. z o.o. w celu dostarczenia go kontrahentowi. Ustalono także, że ZPHU "B" A. L. rozpoczęła działalność gospodarczą [...] r., a Spółka z o.o. "A." została zarejestrowana w dniu [...] r. W dniu kontroli tj. [...] r. firmy te nie były w fazie przekształcania.
Uwzględniając powyższe ustalenia organ uznał, że przedmiotowy przewóz drogowy był realizowany przez "A." bez wymaganej prawem licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego, czego konsekwencją było nałożenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł, zgodnie z pkt 1.1 załącznika do ustawy. Dodatkowo w dniu [...] r. kierowca nie przedstawił do kontroli funkcjonariuszom celnym dowodu opłaty drogowej. Nie został on przedstawiony także w trakcie postępowania wyjaśniającego. Jednak wobec zmiany przepisu art. 42 ust. 1 ustawy, zgodnie z aktualnym jego brzemieniem – zobowiązanie do uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych dotyczy samochodu o dopuszczalnej powyżej 12 t. W związku z brakiem przepisów przejściowych oraz przy uwzględnieniu przepisów dyrektyw europejskich, po analizie całości zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego organ uznał, że przedmiotowy zespół pojazdów, który w dniu kontroli posiadał masę całkowitą 4.250 kg powinien być zwolniony z obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Odnosząc się do argumentacji strony związanej z powołaniem się na art. 93 ust. 7 ustawy, organ uznał, że okoliczności takie w sprawie nie występują.
Nie godząc się z powyższą decyzją "A." Sp. z o. o w O. złożyła odwołanie, wnosząc o uchylenie wymienionej powyżej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, względnie po uchyleniu tej decyzji przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Podniosła, iż pomimo długiego postępowania w dalszym ciągu nie zostało udowodnione, iż przedmiotowy przewóz realizowany był przez Spółkę. Zarzuciła błędne przyjęcie przez organ faktu, iż to właśnie Spółka, jako rzekomy właściciel towaru wykonywała przedmiotowy przewóz, gdyż producentem towaru było przedsiębiorstwo "B". Nie wzięto, w jej ocenie, pod uwagę faktu przejścia własności towaru na nabywcę pomimo, iż do dołączono "protokół odbioru" sporządzony w dniu [...] r, a tym samym własność towaru przysługiwała firmie "C". Podkreślając brak w dokumentach sprawy dokumentu potwierdzającego zlecenie przez Spółkę przedmiotowego przewozu, podniósł, iż kierujący pojazdem zatrudniony był w firmie "B", a samochód należał do przedsiębiorcy, w związku z czym brak było podstaw do wydawania poleceń przez Spółkę. Podkreślił, iż organ nie dostrzegł regulacji zawartej w art. 93 ust. 7 ustawy i nie przeanalizował możliwości zastosowania jej w tej sprawie. W jego ocenie z uwagi na fakt, że firmy ZPUH "B" i "A." sp. z o.o. nie prowadzą działalności w zakresie transportu drogowego, w momencie wykonywania przedmiotowego przewozu były w trakcie poważnych zmian organizacyjnych, nie były do tej pory karane żadnymi karami administracyjnymi, a nadto zdarzenie miało miejsce ponad trzy lata temu i trudno je dokładnie odtworzyć, powyższe wskazuje, że był to jednorazowy eksces pracownika, który został już z tego tytułu ukarany mandatem.
Po rozpoznaniu odwołania, Dyrektor Izby Celnej w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu odnosząc się do nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł, organ uznał, że jest ona w pełni zasadna. Z treści sporządzonego w dniu kontroli protokołu wynika, że kontrolowany zespół pojazdów – samochód marki [...] (numer rejestracyjny [...]) i przyczepa marki [...] (numer rejestracyjny [...]) posiadały dopuszczalną masę całkowitą 4.250 kg, tym samym organ nie mógł zastosować przepisu art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy. Prowadząc zatem postępowanie organ ustalił, że kierowca podczas kontroli w dniu [...] r. nie przedstawił wymaganych dokumentów, do protokołu tejże kontroli oświadczając, iż nie wiedział by dokumenty te były wymagane na zestaw pojazdów, którym się poruszał. Dodatkowo, do protokołu przesłuchania osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia z dnia [...] r. kierowca wyjaśnił, iż jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę w "A." sp. z o.o. z siedzibą w O. na stanowisku operator linii kompozytów, a w chwili zatrzymania poruszał się z miejscowości O. do miejscowości P. przewożąc towar w postaci rogatki. Na potwierdzenie własności przewożonego towaru dołączone zostały dwa protokoły z dnia [...] r., gdzie jako przekazujący figuruje Spółka "A.". Zgodnie zaś z przedłożonymi dokumentami ustalano, że użyty do przewozu samochód marki A był własnością A. L., któremu M. W. pożyczył własną przyczepę.
Organ odwoławczy dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz jego wpływu na ustalenia stanu faktycznego sprawy odwołał się do orzecznictwa sądowego, podnosząc iż protokół kontroli drogowej obrazuje stan faktyczny, który w dalszym postępowaniu może być trudny do odtworzenia. Powołując się na swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wyrażoną w art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego organ przyznał, że z treści pierwszego protokołu podpisanego przez kierowcę, do którego nie zgłosił on zastrzeżeń, jednoznacznie wynika, że podmiotem wykonującym przewóz była "A." Sp. z o.o. Nie wynika z niego natomiast nic, by podmiotem zlecającym przewóz był Zakład Produkcyjno- Usługowo- Handlowy "B", a strona odwołująca nie przedstawiła dowodów na okoliczność, iż to nie ona wykonywała ten przewóz. Organ pierwszej instancji przeprowadził szerokie postępowanie dowodowe, a wśród zgormadzonych dokumentów znalazły się także protokoły odbiorcze (nr [...] i nr [...]) uzupełnione fakturami sprzedaży, z który wynika, że w chwili kontroli przewożony towar był własnością Spółki "A." i został przez nią sprzedany firmie "C" T. P. z siedzibą w P.. Tak więc w momencie kontroli odbiorca towaru nie był jeszcze w jego posiadaniu, a zatrzymany do kontroli kierowca dopiero przewoził go do odbiorcy. W ocenie organu odwoławczego, wbrew twierdzeniom strony znajdujący się w aktach sprawy protokół odbiorczy z dnia [...] r. nie dotyczy przewożonego w dniu [...] r. towaru. Nie został także potwierdzony fakt wyprodukowania tego towaru przez firmę "B" A. L.. Nie zostały także potwierdzone informacje o fakcie przekształceń organizacyjnych w obu firmach, wręcz przeciwnie wykazano (m.in. poprzez wypisy z ewidencji i rejestru sądowego), że w dniu kontroli drogowej obie firmy były odrębnymi podmiotami i prowadziły odrębną działalność gospodarczą.
W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy. Wynika z niego, że przedmiotowy przewóz realizowany był przez Spółkę "A.", co dodatkowo potwierdził odbiorca towaru zeznając do protokołu w dniu [...] r., iż koszty przewozu drogowego towaru dostarczonego w dniu [...] r. pokrywał dostawcza, tj. "A.".
W takim stanie faktycznym prawidłowo zastosowano w sprawie przepisy ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 4 pkt 4 cytowanej ustawy aby przewóz towarów można było uznać za niezarobkowy przewóz drogowy i przewóz na potrzeby własne, muszą być spełnione łącznie precyzyjnie określone warunki. Zatem realizowanie nieodpłatnie na własne potrzeby, pomocniczej w stosunku do podstawowej działalności działalność przewozową, niewykonywaną w celach zarobkowych i niewymagającą ubiegania się o licencję, wymaga spełnienie warunków wskazanych w art. 4 pkt 4 ustawy. W przedmiotowej sprawie nie zostały one spełnione. Użyty do przedmiotowego przewozu samochód [...] nie był prowadzony przez przedsiębiorcę lub jego pracownika (lit.a) a ponadto przedsiębiorca realizujący przewóz drogowy tj. "A." Sp. z o.o. nie legitymował się tytułem prawnym do dysponowania tymże pojazdem.
Zgodnie z art. 4 ust. 3 lit. a ustawy o transport drogowy (krajowy lub międzynarodowy) obejmuje także każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunki do działalności gospodarczej, niespełniający warunków o których mowa w art. 4 pkt. 4 ustawy. Z kolei zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy - podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego.
Wobec powyższego przedmiotowy przejazd należy traktować jako transport drogowy, w przypadku którego konieczne jest uzyskanie licencji. Jak wynika z ustaleń organu – pisma Starostwa Powiatowego we W. Spółce "A." nie zostało wydane zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne oraz nie została wydana licencja na wykonywanie transportu krajowego. Jednocześnie organ odwoławczy uznał, iż organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił na podstawie obowiązujących przepisów krajowych i unijnych, że przedsiębiorca winien być zwolniony z uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Z kolei odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia w sprawie w art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym Dyrektor Izby Celnej w K. wyjaśnił, że zgodnie z art. 87 ust. 3 ustawy to przedsiębiorca jest odpowiedzialny za wyposażenie kierowcy wykonującego na jego polecenie przewóz drogowy w wymagane dokumenty, czyli to przedsiębiorca odpowiada za wyposażenie kierowcy w niezbędne dokumenty i to on ponosi konsekwencje ich braku, niewypełnienia, nie okazania itd. Tylko w przypadkach określonych w art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 ustawy z tej odpowiedzialności przedsiębiorca może być zwolniony. Na nim jednak spoczywa ciężar udowodnienia w zakresie wskazanych tam okoliczności. Odwołując się do orzecznictwa organ stwierdził, iż w analizowanej sprawie Spółka nie przedstawiła dowodów na okoliczność, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, brak tym samym brak jest możliwości zwolnienia przedsiębiorcy z tej odpowiedzialności. Dodatkowo organ podkreślił, iż w przypadku naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym ustawodawca obciążył odpowiedzialnością zarówno kierującego pojazdem, jak również przedsiębiorcę.
Niezadowolona z powyższego rozstrzygnięcia "A." Sp z. o. o. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zarzucając decyzji naruszenie przepisów art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie wzięcie pod uwagę i zastosowanie w sprawie art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej i drugiej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zwrot kosztów postępowania. W skardze skarżąca powtórzyła co do zasady zarzuty przedstawione w odwołaniu. Przywołując ustalenia faktyczne organów pierwszej i drugiej instancji podkreśliła, iż nie wskazano podstawy prawnej, która uzasadniałaby stwierdzenie, iż prowadzącym przewóz była Spółka. Zarzuciła także, że pomimo, iż w sprawie powinien być zastosowany art. 93 ust 7 ustawy organy nie uczyniły tego i pominęły go w rozstrzygnięciu sprawy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje twierdzenia i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Powtórzył ponownie, że wykonywany przez skarżącą przewóz nie mógł być uznany za przewóz na potrzeby własne, wobec nie spełnienia wymogów, o których mowa w art. 4 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, a w związku z tym kierowca powinien przedstawić licencję, czego nie uczynił. W tych okolicznościach wymierzenie przedmiotowej kary pieniężnej jest konsekwencją naruszenia wskazanych w zaskarżonej decyzji przepisów. .
Na rozprawie w dniu 27 września 2012 r. pełnomocnik organu wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę i zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik podkreśliła, iż w protokole z kontroli z dnia [...] r. kierowca prowadzący przewóz przyznał, iż wykonuje przewóz dla "A." Sp. z o.o. i jest jej pracownikiem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując sprawę zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle przywołanego przepisu ustawy Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego w dacie wydania tego aktu, nie rozstrzygając przy tym pod kątem słuszności, czy też celowości i nie kierując się zasadami współżycia społecznego. Rozpatrując sprawę według powyżej wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzając nie naruszają prawa w sposób umożliwiający ich uchylenie.
W myśl art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) kto wykonuje przewóz lub inne czynności związane z tym przewozem naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub wskazane w tym artykule podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 15.000 zł.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, jej przepisów nie stosuje się do przewozu wykonywanego pojazdami samochodowymi m.in o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz w niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy. Pojęcie niezarobkowy przewóz drogowy" tłumaczy art. 4 ust. 4 ustawy, w myśl którego to przewóz na potrzeby własne – czyli każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunki, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie określone w ustawie warunki.
Mając na uwadze powyżej przedstawioną regulację oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy, a przede wszystkim, biorąc pod uwagę pierwsze zeznanie kierowcy prowadzącego zespół pojazdów zatrzymany do kontroli (do protokołu z tej kontroli w dniu [...] r.) – trzeba stwierdzić, że w pierwszej kolejności przyznał on, że dokonuje przewozu rzeczy, których załadowcą jest "A." Sp. z o.o. Dalej w protokole z przesłuchania osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia, który także został sporządzony w tym dniu, podał, że jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę w firmie "A." Sp. z o.o. K. – O. na stanowisku operator linii kompozytów, a w dniu [...] r., jechał zespołem pojazdów – samochodem [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą o numerze rejestracyjnym [...] z miejscowości O. do miejscowości P.. Przyznał, że przewoził towar w postaci rogatki, nie posiadając wymaganych dokumentów. Dodał, że nie wiedział, iż takie dokumenty są wymagane na prowadzony przez niego zestaw pojazdów.
Dopiero w toku dalszego postępowania kierowca, który nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń do wymienionego powyżej, podpisanego przez niego protokołu, zaczął zmieniać prezentowane wcześniej stanowisko. Wyjaśnił, iż z uwagi na trwający etap przekształcenia w dwóch firmach – tj. ZPUH "B" i "A." Sp. z o. o. dokładnie nie pamięta, w którym zakładzie był zatrudniony w dniu [...] r. Podał też nie także nie pamięta, kto wydał mu polecenie tego przewozu, ani kto dokładnie był właścicielem przewożonego towaru i wyposażał go w dokumenty przewozu.
Przesłuchany w sprawie właściciel użytego do przedmiotowego przewozu samochodu marki [...] - A. L., jednocześnie prowadzący działalność gospodarczą jako Zakład Produkcyjno- Usługowo – Handlowy "B" A. L., przyznał, że w dniu [...] r. wykonywany był przewóz jego samochodem w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Dodał, że przewożony towar w postaci drągu rogatkowego (szlaban) był najprawdopodobniej wyprodukowany przez jego firmę, z tym, że wobec trwającego w tamtym czasie przekształcenia organizacyjnego obu firm nie jest w stanie dokładnie tego potwierdzić, i w związku z tym nie pamięta, który z podmiotów (tzn. ZPUH "B" czy "A." Sp. z o.o.) i na jakich zasadach był w dniu [...] r. właścicielem przewożonego towaru.
Z kolei z zeznań odbiory przewożonego towaru – T. P. wynika, że towar do niego przewożony był zakupiony od "A." Sp. z o.o., a koszt transportu zakupionego przez niego towaru do odbiorcy pokrywał dostawca, co potwierdzała wystawiona faktura (także dołączona do akt sprawy), z której jednoznacznie wynika, że jej wystawcą była Spółka z o.o. "A.".
Analiza zgromadzonych nadto w sprawie akt nie poparła twierdzeń A. L. oraz T.S. o procesie zmian organizacyjnych w wymienionych podmiotach gospodarczych. Z dołączonych do akt sprawy wypisów wynika, że firma A. L. Zakład Produkcyjno-Usługowo-Handlowy "B" wpisany jest od dnia [...] r. do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Urząd Gminy w K. pod numerem [...], zaś wypis z Krajowego Rejestru Sądowego potwierdza, że "A." Sp. z o.o. została zarejestrowana w dniu [...] r. Brak zatem śladów wskazywanej reorganizacji tych podmiotów, a jest potwierdzenie, że oba podmioty były samodzielne i prowadziły odrębnie działalność gospodarczą.
Nadto organ ustalił, na podstawie pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z dnia [...] r., iż T. S. był zgłoszony do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zatrudnienia przez płatnika ZPUH "B" A. L..
W świetle powyższych ustaleń organy stwierdziły, iż przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym określają m.in. zasady podejmowania i wykonywania krajowego i międzynarodowego transportu drogowego oraz niezarobkowego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego. W pierwszej kolejności organy dokonały analizy w zakresie niezarobkowego przewozu drogowego i przewozu na potrzeby własne. Zgodnie z art. 4 ust. 4 ustawy niezarobkowy przewóz drogowego i przewóz na potrzeby własne - to każdy przejazd po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku przeznaczonego do krajowego lub międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej spełniający łącznie określone warunki, a mianowicie:
- pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,
- przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,
- w przypadku przejazdu załadowanego – rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstw do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,
- nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.
Aby przewóz mógł być uznany za niezarobkowy przewóz drogowy- przewóz na potrzeby własne muszą być spełnione łącznie wszystkie wymienione powyżej elementy. Dopiero wówczas można uznać, że przedsiębiorca wykonuje przewóz pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności.
Dokonując oceny ustalonego przez organy stanu faktycznego w świetle powyższego przepisu, organy prawidłowo ustaliły, iż nie można uznać by przedsiębiorca wykonywał transport pomocniczy do prowadzonej działalności. Nie zostały bowiem spełnione wymagane przepisem warunki.
Organy prawidłowo przyjęły, iż przewóz wykonywała "A." Spółka z o.o. z siedzibą w K. O.. Świadczą o tym przede wszystkim dane podane przez zatrzymanego do kontroli kierowcę - do protokołu w dniu [...] r. , który na świeżo, w chwili zdarzenia przedstawiał te informacje. Jak wynika z dalszych przesłuchań, świadkowie powoływali się na upływ czasu i brak pomięci na ten temat. Dodatkowo potwierdzają ten fakt faktury wystawione przez tę Spółkę na dostarczany tym transportem towar do odbiory – tj. do firmy "C" T. P., a także jego zeznania, iż transport zakupionego towaru był wliczony do faktury i obciążał sprzedawcę.
Mając zaś na uwadze wymienione w art. 4 ust. 4 ustawy niezbędne warunki dla uznania danego przewozu za przewóz na potrzeby własne, to nie zostały spełnione wymogi określone w pierwszych punktach tego przepisu, a mianowicie pojazd użyty do przedmiotowego przewozu – tj. [...] nie był prowadzony przez przedsiębiorcę, ani przez jego pracownika, a ponadto przedsiębiorca realizujący ten przewóz nie legitymował się tytułem prawnym do tego pojazdu, który był własnością A. L..
Zgodnie zatem z art. 4 ust. 3a ustawy określenie transport drogowy obejmuje również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków podanych w pkt 4 . Z kolei w myśl art. 5 tej ustawy podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. W tych warunkach przedmiotowy przejazd należy traktować jako transport drogowy, w przypadku którego koniecznym jest uzyskanie licencji. Z ustaleń organu (pismo Starostwa Powiatowego we W. z dnia [...] r.) wynika, że Spółce "A." nie zostało wydane zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne oraz nie została wydana licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Wobec powyższego nałożenie na skarżącą przedmiotowej kary w wysokości [...] zł był całkowicie uzasadnione i zgodne z taryfikatorem zamieszczonym w załączniku do ustawy ( pkt 1.1.) Wysokość tej kary nie jest uzależniona od swobodnej oceny organu nakładającego karę, lecz musi być zgodna z wysokością określoną w wymienionym załączniku.
Odnosząc się z natomiast do zarzutu skarżącej naruszenia art. 93 ust. 7 ustawy poprzez niezastosowanie go niniejszej sprawie, skład orzekający w pełni podziela w tym zakresie stanowisko zaprezentowane przez organy. Przepis ten stanowi, iż przepisów ustawy nie stosuje w przypadku stwierdzenia, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. W kontrolowanej sprawie nie może on nie może mieć zastosowania. Tak w ocenie organów, jak i w ocenie składu orzekającego przedsiębiorca nie uwolnił się od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie.
Trzeba podkreślić, iż zgodnie z art. 87 ust. 3 ustawy to przedsiębiorca jest odpowiedzialny za wyposażenie kierowcy wykonującego przewóz wymagane dokumenty, czyli to przedsiębiorca odpowiada za wyposażenie kierowcy w m.in. niezbędne dokumenty, np. licencję. On też ponosi w rezultacie konsekwencje braku u kierowcy wymaganych, niezbędnych dokumentów, ich niewypełnienia, złego wypełnienia lub ich nie okazania czy innych czynności i zaniechań, które wiążą się z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa.
W przedstawionym przez skarżącą stanowisku nic nie wspomniano o zasadach wyposażenia kierowcy w wymagane dokumenty, nie wydaje się by w tym zakresie obowiązywały w przedsiębiorstwie określone wymagania, skoro zeznający w sprawie uczestnicy postępowania mieli poważne kłopoty z ich przedstawieniem, a także przypomnieniem sobie kto wydał dyspozycje przewozu. Skarżąca Spółka nie przedstawiła żadnego dokumentu na okoliczność, że pouczyła kierowcę o ciążących na nim obowiązkach wynikających z przepisów regulujących transport drogowy. Nie przedłożyła się też żadnego dowodu z którego wynikałoby, że jako podmiot zlecający przewóz dołożyła należytej staranności w egzekwowaniu wykonania obowiązków nałożonych tymi przepisami.
Wręcz przeciwnie, jak wynika z zeznań przesłuchiwanych świadków wydaje się, że nie były ustalone zasady przygotowywania przewozów, i wyposażania kierowcy w odpowiednie dokumenty, o czym świadczy zdanie wypowiedziane przez kierowcę w czasie kontroli w dniu [...] r., - "nie wiedziałem, że takie dokumenty są wymagane na zestaw pojazdów, którym się poruszam". Trzeba przy tym podnieść, iż z całokształtu sprawy można wysnuć przekonanie, iż brak było ze strony przedsiębiorcy nadzoru nad przewozami, a przynajmniej nad tym konkretnym przewozem. Pracodawca – przedsiębiorca może bowiem zawsze wpłynąć na postępowanie swych pracowników, może od nich wymagać określonych zachowań, podejmować określone działania zapobiegawcze, czego jednak nie uczynił, a przynajmniej brak jest w zgormadzonym w sprawie materiale dowodowym śladów takiego działania. Nie zrobił więc przedsiębiorca- skarżąca Spółka nic, by zapobiec takim przypadkom. Podkreślić trzeba, że za działanie przedsiębiorstwa zawsze ponosi odpowiedzialność osoba, która je prowadzi. To na niej spoczywa obowiązek takiego zorganizowania pracy przedsiębiorstwa wykonującego m.in. transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i minia innych osób, z poszanowaniem obowiązujących przepisów.
Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 93 ust. 7 ustawy jest przepisem wyjątkowym, odnoszącym się do szczególnych i wyjątkowych sytuacji, tzn. takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć.
Nie można uznać, by przedmiotowa sprawa mogła być objęta dyspozycja tego przepisu.
Wskazać także trzeba, że administracyjna kara pieniężna nie jest celem samym w sobie. Niewątpliwie prócz elementu represji zawiera też czynnik prewencyjny. Na celu ma wymuszenie na przedsiębiorcy takiej organizacji pracy i postawy zatrudnionych pracowników, by praca m.in. kierowców odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia dla życia i mienia innych użytkowników dróg, a także życia i zdrowia samego kierowcy, zgodnie z obowiązującymi przepisami..
Uznając zatem, że podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania licencji na wykonywanie transportu drogowego, której nie posiadała skarżąca Spółka, wykonująca przedmiotowy przewóz, skład orzekający w niniejszej sprawie uznał, że rozstrzygnięcia organów administracji są prawidłowe.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, w zgodzie z prawem wymierzając "A." Sp. z o.o. przedmiotową karę, a jej wysokość odpowiada obowiązującym normom, zgodna jest bowiem z taryfikatorem kar wymienionym w załączniku do ustawy.
W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło