II SA/Gl 395/09

PostanowienieWSA w Gliwicach2009-11-24

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącej, uwzględniając jej dochody, wydatki oraz posiadany majątek, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu został oddalony, ponieważ sytuacja materialna skarżącej nie uzasadniała przyznania takiego świadczenia. Dochody skarżącej, mimo ponoszonych wydatków, pozostawiały kwotę wystarczającą na pokrycie kosztów pomocy prawnej, a posiadany majątek (współwłasność budynku mieszkalnego i własność lokalu mieszkalnego) przeczył tezie o wyjątkowo ciężkiej sytuacji materialnej.
Stan faktyczny
Skarżąca I.M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu, po tym jak została zwolniona z kosztów sądowych. Skarżąca zamieszkuje sama w budynku mieszkalnym będącym jej współwłasnością, posiada lokal mieszkalny obciążony hipoteką, nie ma oszczędności. Jej dochody pochodzą z emerytury i czynszu z najmu. Po odjęciu udokumentowanych wydatków, do jej dyspozycji pozostaje około 800 zł miesięcznie. Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącej nie jest na tyle ciężka, aby uzasadnić przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego na własność Skarbu Państwa w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy W rozpoznawanej sprawie, postanowieniem referendarza sądowego z dnia 30 czerwca 2009 r. skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych. Następnie, w rozpoznawanym obecnie wniosku zwróciła się o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W oparciu o informacje podane w druku formularza PPF oraz wynikające z dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego ustalono, że obecnie I. M. zamieszkuje sama w budynku mieszkalnym o pow. [...] m2, stanowiącym jej współwłasność. Skarżąca jest również właścicielką lokalu mieszkalnego o pow. [...]m2, obciążonego hipoteką zabezpieczającą zobowiązanie, które ma być wykonane do [...]zł. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Źródłem jej utrzymania się jest świadczenie emerytalne uzyskiwane w wysokości [...] zł netto miesięcznie oraz czynsz z najmu wspomnianego lokalu mieszkalnego otrzymywany w kwocie [...] zł netto miesięcznie. Wydatki skarżącej obejmują: koszt zakupu wody – [...] zł w rozliczeniu trzymiesięcznym, zakup energii elektrycznej [...] zł, zakup lekarstw – około [...] zł, zobowiązanie wobec Zakładowej Kasy Zapomogowo – Pożyczkowej – [...]zł, ratę za zobowiązanie pieniężne w [...] – [...] zł oraz ratę kredytu hipotecznego zaciągniętego w [...] – [...] zł. Łącznie, po odjęciu wspomnianych wydatków do dyspozycji I.M.pozostaje kwota niemalże 800 zł miesięcznie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Możliwość przyznania stronie postępowania sądowoadministracyjnego prawa pomocy jest uzależniona od tego, czy wykaże ona w przekonujący sposób, iż jej sytuacja materialna jest rzeczywiście na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od przyjętej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) zasady odpłatności postępowania. Osobie fizycznej, która wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych (co ma miejsce w niniejszej sprawie) prawo pomocy może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu oraz możliwości obrony swoich racji tym podmiotom, których sytuacja materialna uniemożliwia lub znacząco utrudnia poniesienie kosztów z tym związanych. Co do zasady chodzi więc o te przypadki, w których strona wykaże, że przy najdalszych wysiłkach nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych na wskazany wyżej cel. W rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że sytuacja materialna skarżącej uzasadnia przychylenie się do złożonego przez nią wniosku. Przede wszystkim trzeba mieć na względzie, że okoliczności związane ze statusem materialnym I. M. uległy poprawie względem poprzednio rozpoznawanego wniosku, skoro mieszkająca z nią K. B. już nie zamieszkuje ze skarżącą. Oznacza to, że cały, wspomniany wyżej dochód pozostaje do dyspozycji strony. Uwzględniwszy jego wysokość i zestawiając ją z udokumentowanymi wydatkami nie sposób stwierdzić, że pozostająca do dyspozycji skarżącej kwota jest niska na tyle, aby można było mówić o ciężkiej sytuacji materialnej. Przeciwnie, jest to dochód, który pozwala skorzystać z pomocy wykwalifikowanego pełnomocnika, o co wnosiła strona. Dodatkowo zauważyć trzeba, że osoba będąca współwłaścicielem budynku mieszkalnego oraz właścicielem lokalu mieszkalnego dysponuje składnikami majątku, których istnienie przeczy tezie o wyjątkowo ciężkiej sytuacji materialnej. W takiej bowiem sytuacji dopiero wykazanie, że nie można zbyć żadnego składnika majątku albo, że zbycie nie przyniesie środków wystarczających na pokrycie kosztów postępowania sądowego uzasadniałoby przychylenie się do złożonego wniosku. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło