II SA/Gl 396/10
PostanowienieWSA w Gliwicach2010-07-01
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący osobą fizyczną, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w całości lub w części, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny, uwzględniając jego stan majątkowy, dochody, sytuację rodzinną oraz potrzeby związane z leczeniem i rehabilitacją?Ratio decidendi
Skarżący, będący osobą fizyczną, może zostać częściowo zwolniony od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i rodziny. Pomimo stosunkowo wysokiego dochodu rodziny, uwzględniono poważne schorzenia skarżącego, jego matki i córki, wymagające stałej opieki i leczenia, co znacząco obciąża budżet domowy. W związku z tym, zwolniono skarżącego z wpisu od skargi, oddalając wniosek w pozostałym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący J.G. złożył skargę na decyzję Wojewody dotyczącą sprzeciwu wobec zgłoszenia robót budowlanych. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Złożył wniosek na urzędowym formularzu, przedstawiając dane dotyczące swojego gospodarstwa domowego (żona, troje dzieci, matka), majątku (dom w rozbudowie, ziemia rolna, samochody) oraz dochodów (pensja żony, emerytura matki, dochód z działalności gospodarczej skarżącego). Po wezwaniu przez sąd, skarżący przedstawił dokumenty potwierdzające jego sytuację.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego z wpisu od skargi, a wniosek w pozostałym zakresie oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub w części postanawia: 1) zwolnić skarżącego z wpisu od skargi, 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie
Na podstawie § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wysokość wpisu w niniejszej sprawie ustalono na kwotę 500 zł.
Skarżący, wezwany do jej uiszczenia, w piśmie procesowym z dnia [...]r. zwrócił się o zwolnienie w całości lub w części od kosztów sądowych. Następnie, na wezwanie Sadu złożył wniosek w przewidzianej przepisami formie – tj. na druku urzędowego formularza. Z jego treści wynika, że J. G. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną, trójką dzieci oraz matką. W skład majątku skarżącego wchodzi budynek mieszkalny o pow. 120 m2 (w rozbudowie), nieruchomość rolna o pow. 1,1 ha oraz dwa samochody osobowe (jeden 23 letni, drugi z 2008 r. współfinansowany przez "A" ). Źródłem utrzymania się rodziny wnioskodawcy jest dochód jego małżonki (2700 zł brutto), emerytura jego matki (1434 zł brutto) oraz dochód samego skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej – 3455 zł brutto.
Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał szereg dokumentów uprawdopodabniających okoliczności podniesione we wniosku.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Analiza informacji dotyczących stanu majątkowego skarżącego pozwoliła stwierdzić, że złożony wniosek zasługuje na częściowe uwzględnienie – zwolnienie J. G. z wpisu od skargi.
Wpis ten jest zasadniczym wydatkiem, do poniesienia którego jest zobowiązana strona inicjująca postępowanie sądowe. Co do zasady ocena możliwości finansowych strony opiera się na porównaniu dwóch wartości: stanu majątkowego wnioskodawcy i kosztów, które może ponieść w postępowaniu.
Łączny dochód brutto w rodzinie J. G. kształtuje się na poziomie około 7500 zł. Niewątpliwie nie jest to kwota niska. Biorąc więc pod uwagę tylko kryterium wysokości dochodu, wniosek należałoby oddalić, gdyż w tej sytuacji poniesienie wydatku w wysokości 500 zł nie powinno być dla skarżącego zbyt trudne. Nie mniej jednak orzekając o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy pod uwagę należy brać również inne kryteria, a to w szczególności sytuację rodzinną oraz osobistą (m.in. stan zdrowia) strony. Uwzględniając powyższe uznano, że zasadnym jest zwolnienie skarżącego z obowiązku uiszczania wpisu od skargi. Jego rodzina składa się bowiem z sześciu osób, z których przynajmniej trzy (córka skarżącego, jego matka oraz on sam) cierpią na poważne schorzenia, wymagające stałej opieki specjalistycznej i leczenia. To zaś oznacza, że wspomniany wyżej dochód pomniejszany jest o wydatki na te cele. W ocenie rozpoznającego wniosek uprawdopodobnione jest tym samym twierdzenie wnioskodawcy, iż same dojazdy na rehabilitację oraz zajęcia dla córki pochłaniają co miesiąc znaczną kwotę. Tym samym, jeżeli pod uwagę weźmie się pozostałe koszty utrzymania takiej rodziny, uzasadnione jest twierdzenie, że uiszczenie kwoty 500 zł mogłoby negatywnie wpłynąć na kondycję materialną rodziny skarżącego.
Oddalając wniosek w pozostałym zakresie uznano, że dalsze, ewentualne wydatki związane z postępowaniem sądowym pozostają w granicach możliwości finansowych skarżącego, a tym samym nie zachodzi potrzeba całkowitego zwolnienia go od kosztów sądowych.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło