II SA/Gl 397/07

PostanowienieWSA w Gliwicach2007-12-21

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wspólnota Mieszkaniowa, finansowana ze składek członków, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże, że nie posiada wystarczających środków na ich pokrycie?
Ratio decidendi
Wspólnota Mieszkaniowa, ubiegająca się o zwolnienie z kosztów sądowych, musi wykazać brak dostatecznych środków na ich pokrycie. Samo finansowanie ze składek członków nie jest wystarczającą przesłanką. W przypadku niewystarczających wpływów, zarządca ma możliwość zwołania zebrania współwłaścicieli w celu podjęcia uchwały o przeznaczeniu środków na koszty postępowania. Zaniechanie tej czynności obciąża Wspólnotę i nie może stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o prawo pomocy.
Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, Wspólnota przedstawiła dokumenty dotyczące swojej sytuacji majątkowej. Sąd uznał, że przedstawione dowody nie wykazały braku wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wspólnota Mieszkaniowa [...] w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy terenu w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł – stosownie do treści § 2 ust.3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) zarządca Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w C. zwrócił się o zwolnienie z wpisu od skargi ze względu na brak środków pieniężnych na ten cel. W następstwie wezwania Sądu złożył ów wniosek w przewidzianej przepisami formie, tj. na urzędowym formularzu. Wskazał w nim, że skarżąca Wspólnota mieszkaniowa utrzymuje się ze składek swoich członków, pozwalających jedynie na pokrycie bieżących wydatków, związanych z utrzymaniem Wspólnoty. Wobec braku jakichkolwiek danych dotyczących zarówno majątku Wspólnoty jak i stanu jej środków pieniężnych, pismem z dnia 12 listopada 2007 r. referendarz sądowy wezwał Zarządcę do: - nadesłania wyciągu z rachunku bankowego należącego do Wspólnoty, obrazującego operacje dokonywane na nim w ciągu ostatnich trzech miesięcy, - nadesłania dokumentów wykazujących stan środków trwałych Wspólnoty oraz obrazujących bilans środków pieniężnych obrazujący ich stan w ubiegłym roku, - udokumentowania comiesięcznych dochodów i wydatków Wspólnoty. W wyznaczonym terminie zarządca Wspólnoty nadesłał dokumenty związane z aktualną sytuacją majątkową Wspólnoty. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono co następuje: W celu zapobieżenia sytuacjom, w których brak dostatecznych środków pieniężnych na udział w postępowaniu przed sądami administracyjnymi stworzona został instytucja tzw. prawa pomocy. Jest to odstępstwo od wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. konstytuuje zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Stosownie do treści art. 245 §1 P.p.s.a. może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 §2 ustawy P.p.s.a.). Z przepisu art. 246 §2 pkt. 2 tej ustawy wynika z kolei, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może nastąpić wówczas, gdy wnioskodawca niebędący osobą fizyczną wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Redakcja przywołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, iż to na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek przedstawienia wiarygodnych dowodów na to, iż nie dysponuje dostatecznymi środkami na wspomniany wyżej cel. Tym samym, o ile jej stan majątkowy budzi wątpliwości, winna ona, na wezwanie sądu lub referendarza sądowego, przedstawić dokumenty obrazujące jej sytuację majątkową. Z przedstawionych na wezwanie dokumentów wynika, że miesięczne wydatki Wspólnoty kształtują się na poziomie około [...] zł miesięcznie, a środki na ten cel uzyskiwane są z zaliczek na utrzymanie Wspólnoty oraz opłat za wodę. Z przedstawionego zestawienia wynika, że bilans środków wynosi "[...] ". Na rachunku bankowym Wspólnoty, prowadzonym przez [...] S.A. Oddział w C. wynika, że na dzień [...] r. stan środków wynosił [...] zł, w dniu [...] r. było to [...] zł, zaś w dniu [...] r. odpowiednio [...] zł. Istnienie środków pieniężnych na rachunku bankowym Wspólnoty stwierdzić, że dysponuje on środkami pozwalającymi zarówno na uiszczenie wpisu od skargi jak i poniesienie pozostałych kosztów postępowania sądowego. Wypada w tym miejscu zauważyć, że fakt, iż Wspólnota jest finansowana ze składek jej członków (co podniesiono we wniosku) i nie uzyskuje innych dochodów, nie stanowi sam przez się wystarczającej przesłanki uzasadniającej zwolnienie od kosztów sądowych. Nawet gdyby okazało się, że wpływy te wystarczają tylko na pokrycie bieżących potrzeb, to stosownie do treści art. 31 pkt a ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. nr 80, poz. 903 ze zm.) zarządca miał możliwość zwołania zebrania współwłaścicieli, na którym mógł przedstawić okoliczności związane z koniecznością poniesienia kosztów postępowania sądowego, zaś właściciele mogli podjąć uchwałę mocą której przeznaczyliby określone środki na ten cel. Zaniechanie w tym zakresie obciąża Zarządcę, a w efekcie całą Wspólnotę i nie może stanowić przesłanki przemawiającej za uwzględnieniem złożonego wniosku. Przywołane wyżej okoliczności jednoznacznie świadczą o tym, że strona skarżąca nie wykazała, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a wobec tego na podstawie art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 pkt. 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło