II SA/Gl 397/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2015-06-02

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącej, obejmująca niski dochód, brak majątku oraz przewlekłe schorzenia wymagające leczenia, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącej, charakteryzująca się niskim dochodem (1350 zł brutto miesięcznie), brakiem majątku oraz koniecznością ponoszenia kosztów leczenia przewlekłych schorzeń, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wobec tego, sąd zwolnił skarżącą od kosztów sądowych i ustanowił dla niej radcę prawnego z urzędu, opierając się na przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczących prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca E.M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Wskazała, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, jej jedynym dochodem jest renta rodzinna w wysokości 1350 zł brutto miesięcznie, nie posiada oszczędności ani majątku. Ponadto cierpi na przewlekłe schorzenia wymagające leczenia. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niej radcę prawnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla skarżącej radcę prawnego z urzędu Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy E.M. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W treści formularza podała, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe zamieszkując w części budynku mieszkalnego o pow. 125 m2, nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych, nieruchomości ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Jej jedynym źródłem utrzymania się jest renta rodzinna uzyskiwana w wysokości 1350 zł brutto miesięcznie miesięcznie. Strona oświadczyła, że cierpi na poważne schorzenia o przewlekłym charakterze, a na potwierdzenie tego faktu do druku formularza dołączyła aktualny harmonogram zabiegów leczniczych związanych ze wspomnianymi dolegliwościami. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Z powyższego wynika więc, że w zakresie całkowitym prawo pomocy mogą otrzymać wyłącznie osoby znajdujące się w wyjątkowo ciężkim położeniu materialnym, pozbawione dochodów lub takie, których dochody pozwalają na zaspokojenie elementarnych potrzeb egzystencjalnych. W realiach rozpoznawanej sprawy uznano, że zasadnym będzie uwzględnienie wniosku strony w całości, gdyż jej sytuacja materialna uzasadnia twierdzenie o szczególnie trudnym położeniu strony. Skarżąca dysponuje bowiem jedynie skromnym dochodem w wysokości 1350 zł miesięcznie brutto i nie posiada żadnych składników majątku, których zbycie lub obciążenie mogło by przynieść jej dodatkowy dochód. Co prawda nic nie wiadomo na temat wysokości kosztów, jakie skarżąca przeznacza na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania, nie mniej jednak uznać trzeba, że uzyskiwany dochód jest stosunkowo niewielki, co oznacza że nawet jeżeli koszty te nie są znaczące, to mogą stanowić istotną pozycję w jej budżecie domowym. Oceniając z tej perspektywy sytuację materialną skarżącej uznano, że może mieć problemy ze zgromadzeniem środków nie tylko na opłacenie ewentualnych kosztów postępowania sądowego lecz również z wydatkiem na usługi fachowego pełnomocnika. Ten ostatni, wobec treści pism kierowanych w toku postępowania administracyjnego oraz odręcznych adnotacji strony w pismach kierowanych do Sądu może okazać się niezbędny w celu prawidłowego ukierunkowania postępowania w interesie strony. Na ocenę złożonego wniosku niebagatelny wpływ miała również kwestia charakteru schorzenia, na które cierpi skarżąca, gdyż wymaga ono regularnej opieki lekarskiej oraz zabiegów i środków na wykup niezbędnych lekarstw, co rzutuje na już i tak trudną sytuację materialną wnioskodawczyni. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło