II SA/Gl 400/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka Protokolant Barbara Urban po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2009 r. sprawy ze skargi K. R. (R.) na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie odstępstw od projektu budowlanego oddala skargę. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa – na wniosek R.K. działającego w imieniu K.R. – zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie samowolnych istotnych odstępstw od projektu budowlanego budynków zlokalizowanych przy ul. [...] w B. W uzasadnieniu organ orzekający podał, że decyzją z dnia [...] nr [...] na K.R. został nałożony obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budynków przy ul. [...] w B., uwzględniającego zmiany w stosunku do projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...], wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. W decyzji tej – wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 roku, nr 156, poz. 1118 z zm.) ustalono termin wykonania nałożonych na inwestora obowiązków na dzień [...]. Powyższa decyzja – wobec nie złożenia przewidzianych prawem środków odwoławczych – pozostaje w obiegu prawnym. Pismem z dnia [...] skarżąca K.R. zwróciła się z wnioskiem o zawieszenie prowadzonego postępowania w sprawie istotnych odstępstw od projektu budowlanego z [...] roku, podając, że wystąpiła do Sądu Rejonowego w T. ([...]) z żądaniem wszczęcia postępowania w celu wznowienia granic sąsiadujących działek nr [...] (na tej działce zlokalizowane są budynki objęte decyzją z dnia [...] nr [...]) i nr [...] lub rozgraniczenia tych działek w przypadku ustalenia przez Sąd, że brak jest dokumentów do wznowienia granic. Podała, że ustalenie granic między działkami nr [...] i nr [...], a w związku z tym wynikające z tego ustalenie położenie południowo-zachodniej ściany budynku na działce nr [...] w stosunku do granic działek ma istotny wpływ na zachowanie warunków wymaganej odległości ściany tego budynku z otworami okiennymi od granic działki. Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawiesił postępowanie w sprawie. Stwierdził, że istotnie jedną z części projektu budowlanego zamiennego jest projekt zagospodarowania działki lub terenu a ten zgodnie z § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. nr 120, poz. 1133 z zm.) winien w części rysunkowej określać między innymi, granice działki budowlanej, obrys i układ istniejących i projektowanych obiektów (...) wymiary, wzajemne odległości obiektów budowlanych (...), należy stwierdzić, że dla rozwiązań projektowych, które mają zostać przedstawione w projekcie budowlanym zamiennym istotne jest określenie aktualnej odległości między ścianami budynku, a granicą działki [...]. Od zachowania bowiem odległości 4 metrów między ścianą tego budynku a granicą działki zależą projektowane rozwiązania dotyczące otworów okiennych i drzwiowych w ścianie tego budynku. Oznacza to – zdaniem organu I instancji – że dla sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego konieczna jest znajomość przebiegu granic działki [...]. W związku z tym wznowienie przebiegu granic między działkami nr [...] i nr [...] jest zagadnieniem wstępnym od którego zależą rozwiązania projektowe przedstawione w projekcie budowlanym zamiennym, jak i rozstrzygnięcie w przedmiocie zatwierdzenia tego projektu. W zażaleniu H.J. (współwłaściciel działki nr [...]) odniósł się przede wszystkim do działań organów nadzoru budowlanego związanych z samowolą popełnioną na działce [...]. Ocenił te działania negatywnie, podkreślił że żadna dotychczasowa decyzja organów nie została wykonana przez inwestorki. Zdaniem składającego zażalenie następstwem nie wykonania w terminie obowiązków określonych w decyzji z dnia [...] nr [...] powinno być orzeczenie rozbiórki, a nie rozpoznanie kolejnych wniosków inwestorski w następstwie czego doszło do zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzonych istotnych odstępstw od projektu budowlanego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił postanowienie organu I instancji w całości i umorzył postępowanie przed tym organem w zakresie objętym zaskarżonym postanowieniem. Zdaniem organu odwoławczego w rozpoznawanej sprawie nie występuje żaden z przypadków wyszczególnionych w art. 97 § 1 kpa uzasadniających zawieszenie postępowania w sprawie, a w szczególności przypadek wskazany w art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Organ odwoławczy podkreślił, że orzekanie przez organy administracyjne następuje na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania rozstrzygnięcia. W związku z tym należy zauważyć, że to do inwestora należał obowiązek uregulowania spraw własnościowych przed wystąpieniem do organu architektoniczno-budowlanego z wnioskiem o pozwolenie na budowę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca K.R. żądała uchylenia postanowienia ostatecznego podnosząc, że istotnym elementem złożenia projektu zamiennego, do czego została zobowiązana decyzją ostateczną z dnia [...] (decyzja nr [...]) jest zamurowanie okien w ścianie południowo-zachodniej budynku z uwagi na odległości tej ściany od płotu granicznego, która wynosi 3,79 do 3,85 m. Zdaniem skarżącej płot graniczny prawdopodobnie nie znajduje się w granicy prawnej nieruchomości nr [...] i [...] z uwagi na fakt, że budynek mieszkalny wykonany w latach [...] był lokalizowany zgodnie z prawem, a więc należy przyjąć, że w odległości 4 m od granicy działki. Zdaniem skarżącej, która akceptuje fakt, iż ściany z otworami winny być lokalizowane w odległości 4 metrów od granicy działki, aktualne ustalenie granicy w oparciu o usytuowanie płotu jest dyskusyjne, bowiem nie wiadomo czy płot ten istotnie jest usytuowany w granicy działek. W związku z tym zawieszenie postępowania do czasu ustalenia przebiegu granicy między działkami [...] i [...] jest zagadnieniem wstępnym dla opracowania projektu zamiennego, a następnie zatwierdzenia projektu zamiennego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy – [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. – wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w zaskarżonym postanowieniu. Uczestnik postępowania przy piśmie z dnia [...] przesłał nieprawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] odmawiające podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie z powództwa K.R. przeciwko A. i H.J. o wznowienie granic. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Przede wszystkim należy stwierdzić, że postanowienie to zostało wydane w trakcie toczącego się postępowania o doprowadzenie robót budowlanych innych niż określone w art. 48 ust. 1 i 49 b ust. 1 Prawa budowlanego do stanu zgodnego z prawem. W postępowaniu tym została wydana decyzja z dnia [...] nr [...] zobowiązująca inwestorkę K.R. do sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budynków przy ul. [...] w B., uwzględniającego zmiany w stosunku do projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...]. Już w tym miejscu należy wskazać, że to ubiegający się o pozwolenie na budowę, które zostało udzielone decyzją z dnia [...] inwestor miał obowiązek dołączyć plan zagospodarowania działki budowlanej (§ 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 roku w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego), a decyzją z dnia [...] nr [...] nakazano sporządzenie projektu zamiennego w stosunku do projektu zatwierdzonego decyzją z dnia [...]. Wniosek do Sądu powszechnego z dnia [...] stanowi kwestionowanie decyzji z dnia [...] u podstaw której legło między innymi ustalenie prawa do dysponowania nieruchomością przez inwestorów. Organ I instancji uznał, że ustalenie granic między działką nr [...] i [...] stanowi obecnie zagadnienie wstępne dla podejmowania dalszych rozstrzygnięć, a to wobec faktu, że obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego orzeczony decyzją z dnia [...] został odniesiony do decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...]. W ocenie składu orzekającego – co do zasady – brak podstaw do zawieszenia postępowania prowadzonego w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane – z uwagi na kwestionowanie decyzji nakazującej wykonanie czynności których ta decyzja dotyczy. Należy w tym zakresie podzielić stanowisko organu odwoławczego, iż organy administracji publicznej orzekają w oparciu o stan faktyczny i prawny w dacie podejmowania kwestionowanego rozstrzygnięcia a w związku z tym organy nie były zobowiązane do uwzględnienia stanu faktycznego powstałego ewentualnie w następstwie orzeczenia sądu powszechnego. Ustalenie przebiegu granicy między działką nr [...], a działką nr [...] nie stanowi zagadnienia wstępnego dla postępowania administracyjnego w sprawie samowolnych istotnych odstępstw od projektu budowlanego budynków zlokalizowanych przy ulicy [...] w B. Budynki te bowiem zostały wykonane w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia [...] i to w tej dacie inwestor był zobowiązany m. innymi do wykazania tytułu własności działki, w tym przebiegu granic tej działki. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa przy przyjęciu przez organ odwoławczy, że przesłanki zawieszenia postępowania przewidziane w tym przepisie nie zostały spełnione, co zaskutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia I instancji i umorzeniem postępowania przed I instancją w zakresie zawieszenia. Powyższe rozstrzygnięcie w ocenie sądu orzekającego jest zgodne z prawem. Nie można bowiem przyjąć by kwestionowanie przebiegu granic działki na etapie postępowania przewidzianego w art. 51 Prawa budowlanego stanowiło zagadnienie wstępne dla rozstrzygnięć przewidzianych tym przepisem. Przepis ten bowiem przewiduje jednoznacznie wyliczone rozstrzygnięcia będące następstwem decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3. Rozstrzygnięciem takim jest decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. Brak podstaw do przyjęcia, że wykonanie decyzji z art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego może prowadzić do zawieszenia postępowania, a zawieszenie to ma charakter obligatoryjny z uwagi na kwestionowanie przez skarżącego przebiegu granic działki do niego należącej. Decyzja z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego jest bowiem związana z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, co oznacza jak w niniejszej sprawie, prowadzenie robót budowlanych odbiegających od pozwolenia na budowę. To oznacza, że w postępowaniu związanym z wydaniem pozwolenia na budowę z dnia [...] inwestor był zobowiązany wykazać swój tytuł do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w tym granice działki. Do tejże decyzji o pozwoleniu na budowę (z dnia [...]) odnosiła się decyzja z dnia [...], której wykonanie w istocie kwestionuje skarżąca powołując się na sporność granic działki. W tym zakresie należy stwierdzić, że wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością dla celów budowlanych nastąpiło przed wydaniem decyzji z dnia [...]. Sama definicja tego określenia "prawo do dysponowania nieruchomością dla celów budowlanych" zawiera art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. Skoro skarżąca (jej poprzednicy prawni) uzyskali pozwolenie na budowę z dnia [...] to oznacza to, że wykazali się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, przy uwzględnieniu jej granic. Obecnie kwestionowanie tego prawa przed sądem powszechnym zmierzające do wykazania, że granice tego prawa są szersze niż wynikające z wykazania granic działki (plan zagospodarowania działki) w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] nie może mieć wpływu na wykonanie decyzji z dnia [...] rozumiane jako spełnienie przez skarżącą nałożonych tą decyzją obowiązków. Zawieszenie postępowania w zakresie obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...] z uwagi na fakt wystąpienia skarżącej o ustalenie przebiegu granicy między działkami nr [...] i nr [...] nie uzasadnia więc podjęcie rozstrzygnięcia na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa i to niezależnie od oceny tego wniosku wynikającej z postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] sygn. akt [...]. Na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa obligatoryjne zawieszenie postępowania ma miejsce wtedy, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Skoro więc skarżąca decyzją z dnia [...] nr [...] została zobowiązana do sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany w stosunku do projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z dnia [...], to ewentualne zmiany dotyczące przebiegu granicy miedzy działką nr [...] i nr [...] nie stanowią zagadnienia wstępnego dla podjęcia decyzji przewidzianej Prawem budowlanym, a będącej następstwem pozostającej w obiegu decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 tego prawa. Oznacza to, że zaskarżone postanowienie uchylające postanowienie organu I instancji, w następstwie uznania braku istnienia przesłanek z art. 97 § 1 pkt 4 kpa, jest zgodne z prawem. Mając na uwadze powyższą argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.) oddalił skargę. SW