II SA/Gl 401/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: NSA Ewa Krawczyk WSA Stanisław Nitecki /spr./ Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2005 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu pierwotnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] r. nr [...]. 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 119 § 2 i art. 121 § 2 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm./, nałożył na M. P. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł / [...] zł/ z powodu uchylania się od obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia [...] r. oraz obowiązek wniesienia opłaty egzekucyjnej za wydanie postanowienia w wysokości [...] zł. Jednocześnie wezwał do niezwłocznego wykonania określonego w tytule wykonawczym obowiązku z zagrożeniem podjęcia dalszych środków egzekucyjnych. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że decyzją z dnia [...] r. nałożył na zobowiązaną obowiązek doprowadzenia pomieszczeń mieszkalnych na posesji przy ul. [...] w C. do stanu poprzedniego tj. funkcji garażu z zapleczem magazynowym. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., a wniesioną skargę na powyższą decyzję Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 maja 2003 r. oddalił. Upomnienie wzywające skarżącą do wykonania obowiązku odebrała skarżąca w dniu [...] r. W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] r. organ ten stwierdził, że pomieszczenie garażowe pełni funkcję garażu i kotłowni olejowej dla potrzeb budynku; pomieszczenie na parterze przyległe do garażu posiada instalację wodno-kanalizacyjną i przystosowane jest do funkcji kuchennej, a pomieszczenia na pierwszym piętrze zaadaptowane są dla potrzeb mieszkalnych i znajdują się w nich meble. W takim stanie faktycznym organ pierwszej instancji uznał, że nie został wykonany nakaz zawarty w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] r. Jednocześnie organ ten wskazał, że zarzuty skarżącej dotyczące prowadzenia egzekucji administracyjnej nie zostały uwzględnione. Zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia pismem z dnia [...] r. wniosła skarżąca. W zażaleniu tym wskazała, że organ pierwszej instancji wadliwie ocenił sytuację, ponieważ jej zdaniem doprowadziła budynek do stanu pierwotnego, natomiast przetrzymywanie mebli bez użytkowania budynku jako mieszkalny nie może świadczyć o zmianie sposobu jego użytkowania na cele mieszkalne. Zaznaczyła także, że budynek został opuszczony przez syna i nie pełni funkcji mieszkalnej. Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 18 i art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm./ utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego postanowienia organ odwoławczy przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania oraz przywołał przepisy z zakresu postępowania egzekucyjnego stanowiące podstawę jego prowadzenia /art. 2 § 1 pkt 3 i art. 3 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji/. Nadto organ ten wskazał, że w ramach prowadzonego postępowania zachowano wymóg przewidziany treścią art. 121 wyżej wymienionej ustawy, a mianowicie grzywna jest jednorazowa i nie przekracza kwoty 5.000 zł Pismem procesowym z dnia [...] r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. W skardze tej zarzuciła organowi administracji rażące naruszenie przepisów prawa. Skarżąca podniosła, że z przedmiotowego obiektu budowlanego /garażu/ wyprowadziła już syna i dokonała demontażu podstawowego wyposażenia, jednocześnie wskazała, że o demontażu znajdujących się w nim instalacji nie było wcześniej mowy, ponieważ jej zdaniem przed samowolną zmianą sposobu użytkowania garażu, instalacje te tam się znajdowały. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację jaką posłużył się w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Pismem procesowym z dnia [...] r. skarżąca podtrzymała swoje stanowisko w sprawie i wskazała, że w przedmiotowym garażu prowadzona jest przez nią wspólnie z synem działalność gospodarcza. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów niż podała skarżąca. Stosownie do postanowień art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ wykazała, że zaskarżone postanowienie nie odpowiada wymogom prawa. W pierwszej kolejności przyjdzie odwołać się do treści art. 122 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z tym przepisem grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu: odpis tytułu wykonawczego oraz postanowienie o nałożeniu grzywny. Postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać: wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Zgodnie z treścią przywołanego przepisu postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia winno zawierać wszystkie elementy w nim wymienione, brak któregoś z nich bądź też wadliwe zastosowanie skutkuje wadą uzasadniającą uwzględnienie wniesionego środka odwoławczego bądź skargi. W rozpatrywanej sprawie Sąd spotkał się z tego typu sytuacją, otóż w postanowieniu organu pierwszej instancji organ ten nie określił w sposób precyzyjny terminu, w którym skarżąca zobowiązana była wykonać obowiązek wynikający z tytułu wykonawczego. Organ ten zobowiązał skarżącą do niezwłocznego wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego, takie określenie terminu nie jest prawidłowe, ponieważ nie daje podstaw do ustalenia jednoznacznej daty, od której będą mogły być zastosowane dalsze środki egzekucyjne. Tym samym wyczerpana została przesłanka uwzględnienia skargi przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Zaskarżone postanowienie zawiera także uchybienia procesowe, otóż uzasadnienie tego postanowienia nie odnosi się do zarzutów podniesionych przez skarżącą we wniesionym zażaleniu. Organ ten przywołał w tym postanowieniu szereg przepisów, które mają związek z prowadzeniem postępowania egzekucyjnego, jednakże nie dokonał ich wykładni, a w szczególności nie odniósł się do kluczowego przepisu jakim jest art. 122 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nadto organ ten nie odniósł się do stanu faktycznego w sprawie, a zwłaszcza do argumentów podnoszonych przez skarżącą. Takie uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie spełnia wymogów przewidzianych dla uzasadnienia postanowienia, na które służy zażalenie. Zgodnie bowiem z treścią art. 107 § 1 i § 3 w związku z art. 126 i art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uzasadnienie postanowienia winno składać się z uzasadnienia prawnego i faktycznego. W rozpatrywanej sprawie postanowienie organu odwoławczego nie zawiera uzasadnienia faktycznego, a tym samym występuje naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, zatem wyczerpana została przesłanka uwzględnienia skargi przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na marginesie przedstawionych rozważań przyjdzie zauważyć, że organ odwoławczy w [...] r. odwołuje się jeszcze do tekstu jednolitego przedmiotowej ustawy z 1991 r., w sytuacji, gdy od 2002 r. jest już nowy tekst jednolity. Warto podkreślić, że organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy przywołał publikację tego aktu. Uchybienie to nie miało żadnego wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia jest jednak przykładem braku staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięć. W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji winien wyjaśnić, czy w świetle pisma procesowego strony z dnia [...] r. istnieje przedmiot postępowania, czy też nałożony na skarżącą obowiązek został przez nią wykonany. W zależności od ustaleń organ ten winien podjąć stosowne do okoliczności rozstrzygnięcie. Sąd po myśli art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach postępowania Sąd nie orzekał, ponieważ stosownie do postanowień art. 210 § 1 wyżej wymienionej ustawy skarżący do zamknięcia rozprawy nie zgłosili wniosku o przyznanie należnych kosztów postępowania. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c wyżej wymienionej ustawy uchylono zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji. SJ/