II SA/Gl 408/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka Protokolant stażysta Ewelina Kutermankiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2006 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie wznowienia robót budowlanych oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta G. pismem z dnia [...] w oparciu o art. 61 § 1 i § 4 kpa oraz art. 79 § 1 i § 2 kpa zawiadomił M.K. (właściciela lokalu nr [...]), M.K. (właścicielkę lokalu nr [...]) oraz A.K. – zarządcę Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w G. o wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie samowolnej wymiany stolarki oraz dokonanej przebudowy lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w G. W prowadzonym postępowaniu organ I instancji dokonał oględzin lokalu nr [...] celem ustalenia zakresu przeprowadzonych robót oraz lokalu nr [...] w celu sprawdzenia czy w tym lokalu ujawniły się jakieś skutki robót prowadzonych w lokalu nr [...]. Następnie organ I instancji w dniu [...] wydał postanowienie nr [...], w którym w oparciu o art. 50 ust. 1, 2 i 3 wstrzymał samowolnie wykonywane roboty budowlane w mieszkaniu nr [...] i nałożył na inwestora M.K. określone w tym postanowieniu obowiązki. Na skutek zażalenia M.B., która twierdziła, że w należącym do niej lokalu nr [...] pojawiają się kolejne pęknięcia ścian jako następstwo samowolnych robót w lokalu nr [...], Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Decyzją z dnia [...] organ I instancji w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. nr 207, poz. 2016 z 2003 r. z zm.) nakazał inwestorowi M.K. zaniechania dalszych robót budowlanych polegających na wymianie stolarki okiennej w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w G. Po złożeniu przez M.K. "inwentaryzacji budowlanej" oraz "ekspertyzy technicznej stanu technicznego konstrukcji budynku i lokalu" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta G. decyzją z dnia [...] zobowiązał inwestora M.K. – w związku z samowolnym wykonaniem robót budowlanych w lokalu nr [...] – do złożenia w terminie do dnia [...] projektu budowlanego wykonanych w tym lokalu robót. Także ta decyzja – po rozpatrzeniu odwołania M.B. została utrzymana w mocy przez Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (decyzja z dnia [...]). Kolejną decyzją z dnia [...] organ I instancji na podstawie art. 51 ust. 3 i art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane stwierdził wykonanie przez M.K. obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] (złożenie projektu budowlanego) oraz zatwierdził projekt budowlany na wykonanie wentylacji mechanicznej pomieszczenia kuchni mieszkania nr [...] i udzielił inwestorowi M.K. pozwolenia na wznowienie robót. W uzasadnieniu organ podał, iż ze złożonej "ekspertyzy" sporządzonej przez mgr inż. B. N., posiadającego uprawnienia w specjalności konstrukcyjno-budowlanej wynika, że wykonane wzmocnienia konstrukcji nośnej w budynku na poziomie parteru są wystarczające dla normalnych obciążeń użytkowych w budynku mieszkalnym oraz że wykonane zmiany w konstrukcji nie stanowią zagrożenia dla użytkowników wyższej kondygnacji. Na podstawie przedłożonej inwentaryzacji budowlanej ustalono, że w wyniku przebudowy lokalu nr [...] dokonano adaptacji części pokoju mieszkalnego na łazienkę oraz zmiany funkcji kuchni i pokoju. Ze złożonego projektu budowlanego (po jego uzupełnieniach na żądanie organu) wynika konieczność przeprowadzenia dodatkowych robót w celu osiągnięcia stanu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi. Zakres tych robót został określony w projekcie budowlanym wentylacji mechanicznej kuchni. Ponieważ inwestor wykonał nałożony na niego obowiązek (złożenie projektu budowlanego) obecnie organ zatwierdził także projekt i wydał pozwolenie na wznowienie robót budowlanych zgodnie z zakresem wskazanym w projekcie budowlanym wentylacji mechanicznej kuchni. M.B. zakwestionowała powyższą decyzję, zarzuciła pominięcie przez organ ekspertyzy sporządzonej na jej koszt. Podkreśliła fakt samowolnej przebudowy lokalu nr [...] i skutki tych robót dla jej lokalu nr [...] w postaci [...] obniżenia podłogi. Zdaniem odwołującej się koniecznym jest wykonanie przez inwestora zabezpieczenia konstrukcji, do czego zresztą był on zobowiązany w postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych. Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie powołał się na dostarczoną przez inwestora M.K. kopie uchwały właścicieli lokali w nieruchomości położonej przy ul. [...] w G., podjętej na zebraniu w dniu [...] i w drodze indywidualnego zbierania podpisów. Z uchwały tej wynika, że z dniem [...] Wspólnota Mieszkaniowa wybrała Zarząd Wspólnoty w osobie P.S.. Zdaniem organu odwoławczego z tym dniem M.B. utraciła uprawnienia strony w postępowaniu, które dotychczas posiadała z tytułu reprezentowania Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...], jako członek Zarządu tej Wspólnoty. Aktualnie nie posiada ona interesu prawnego, mimo legitymowania się interesem faktycznym. Powoływanie się przez odwołującą na szkody wyrządzone w jej mieszkaniu (lokalu nr [...]) i stworzenie zagrożenia dla całego budynku nie daje jej uprawnień strony w rozumieniu art. 28 kpa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M.B. zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie art. 28 ustawy Prawo budowlane oraz art. 7, 18, 22 ustawy o własności lokali przez przyjęcie, że stroną postępowania jest Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej. Powołała się na art. 28 Prawa budowlanego twierdząc, że z tego przepisu wynika, iż stronami w sprawie pozwolenia na budowę są właściciele lub zarządcy nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu. Podkreśliła, że w całym dotychczasowym postępowaniu nie występowała jako reprezentująca Wspólnotę Mieszkaniową, ale jako właścicielka lokalu nr [...], położonego [...], w którym inwestor prowadził samowolne roboty, mające przede wszystkim wpływ na jej mieszkanie. Działania inwestora w małym stopniu pociągały za sobą skutki dla części wspólnej nieruchomości. Zdaniem skarżącej w związku z tym posiada ona zarówno interes faktyczny jak i prawny w niniejszej sprawie. W konkluzji skargi M.B. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi wyjaśniając, że stronami postępowania byli inwestor, zarządca budynku i Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej w osobach M.B. i R.K. Na rozprawie w dniu 30 listopada 2006 roku skarżąca wyjaśniła, iż do [...] była członkiem Zarządu Wspólnoty przy ul. [...] oraz że właścicielką lokalu nr [...] jest jej matka A.B., natomiast ona korzysta z lokalu na zasadzie użyczenia. Reprezentuje matkę w Wspólnocie, której złożyła stosowne pełnomocnictwa A.B. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy wyraźnie stwierdzić, że przedmiotem niniejszej sprawy nie było wydanie pozwolenia na budowę. W związku z tym art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stanowiący lex specialis w stosunku do art. 28 kpa zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, nie ma zastosowania w sprawie o doprowadzenie do zgodności z prawem – w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego – wykonanych robót budowlanych. Uprawnienia strony w tym ostatnim postępowaniu przysługują podmiotom legitymującym się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 kpa. Interes w rozumieniu tego przepisu musi być własny, indywidualny i oparty na konkretnym przepisie prawa powszechnie obowiązującego. W przypadku gdy nieruchomość – obiekt budowlany w którym zostały samowolnie przeprowadzone roboty budowlane należy do wspólnoty mieszkaniowej, co do zasady uprawnienie strony w sprawie o doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem przysługuje wspólnocie mieszkaniowej. Sposób reprezentacji tej wspólnoty określa ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. nr 85, poz. 388 z zm.). W dotychczasowym orzecznictwie rozstrzygnięte zostały wątpliwości dotyczące reprezentacji wspólnoty mieszkaniowej w postępowaniu opartym na przepisach Prawa budowlanego. Zarząd nieruchomością wspólną, w rozumieniu ustawy z 24 czerwca 1994 r., nie jest tożsamy z zarządem (zarządcą), o którym mowa w Prawie budowlanym (por. wyrok NSA z 11.10.2000 r. – sygn. akt SA/Kr 115/98). Podmiotowość prawna wspólnoty mieszkaniowej w sprawach z zakresu Prawa budowlanego występuje wówczas jeżeli dotyczy części wspólnych budynku. Oznacza to, że krąg podmiotów w rozpatrywanej sprawie był uzależniony od ustalenia czy postępowanie dotyczy wyłącznie części odrębnej własności lokalu czy też części wspólnej. Dopiero to ustalenie pozwala na określenie stron postępowania. Jeżeli więc roboty budowlane dotyczą lokalu mieszkalnego stanowiącego przedmiot odrębnej własności to przymiot strony w postępowaniu przysługuje także poszczególnym właścicielom odrębnych lokali mieszkalnych (por. wyrok NSA z 24 marca 2000 r., IV SA 1940/99). Z akt sprawy wynika, że nie można wykluczyć obecnie wpływu robót budowlanych przeprowadzonych w lokalu nr [...] na stan lokalu nr [...]. Oznacza to, że w świetle wyżej przytoczonego stanowiska Sądu właścicielowi loku nr [...] przysługiwały uprawnienia strony w postępowaniu o doprowadzeniu robót wykonanych w lokalu nr [...] do stanu zgodnego z prawem i to niezależnie od uprawnień Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w G., która winna być reprezentowana przez Zarząd Wspólnoty (przy założeniu wspólnoty większej). W sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją właścicielka lokalu nr [...] A.B. w ogóle nie występowała (uchwała nr [...] z [...] i wyjaśnienie na rozprawie przed sądem z dnia 30 listopada 2006 r.). Skarżąca M.B. ani w postępowaniu administracyjnym, ani sądowoadministracyjnym nie twierdziła, że reprezentuje interesy właścicielki lokalu nr [...] A.B., ani nie złożyła pochodzącego od niej pełnomocnictwa. Skarżąca M.B., która nie posiadała tytułu do lokalu nr [...] w postaci własności, użytkowania wieczystego, trwałego zarządu nie posiadała także interesu prawnego w postępowaniu o doprowadzeniu robót budowlanych wykonanych w lokalu nr [...] do stanu zgodnego z prawem i to nawet w sytuacji gdy roboty te naruszały interesy prawne właściciela tego lokalu to jest A.B. Oznacza to, że po stronie skarżącej M.B. – z powyższych względów – brak interesu prawnego do kwestionowania zaskarżonej decyzji. Decyzja ta, mimo uzasadnienia, którego Sąd nie podziela, w ostateczności orzekająca o umorzeniu postępowania odwoławczego z odwołania M.B., wobec nie posiadania przez nią przymiotu strony, w zakresie zawartego w niej rozstrzygnięcia odpowiada prawu. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.) skarga podlegała oddaleniu. SW