II SA/Gl 413/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Asesor WSA Aneta Majowska, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi M. C. (C.) na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w G. z dnia 9 stycznia 2025 r. nr C.RUZ.4219.23.2024.1.BS w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę. Dyrektor Zarządu Zlewni w O. decyzją z 2 września 2024 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104 i art. 151 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 401 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1097) odmówił uchylenia decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w O. 8 stycznia 2021 r. nr [...] udzielającej M. B. pozwoleń wodnoprawnych dla potrzeb eksploatacji istniejącego kompleksu czterech stawów rybnych dla potrzeb hodowli karpia w miejscowości G. zlokalizowanych na działkach nr [...], [...],[...] obręb G. W uzasadnieniu decyzji organ ten przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego, a w szczególności działania i rozstrzygnięcia podejmowane po podjęciu decyzji z 8 stycznia 2021 r. w tym dotyczące stwierdzenia nieważności powyższej decyzji z 8 stycznia 2021 r. W tej części uzasadnienia przybliżono działania podejmowane przez organ pierwszej instancji, jak również wnioski dowodowe zgłaszane przez M. C. (dalej jako strona lub skarżący). Odwołano się do uzasadnienia decyzji organu odwoławczego i zamieszczonych w nim wniosków. W dalszej kolejności przybliżono treść zarzutów sformułowanych przez stronę w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach oraz przywołano treść wyroku tego Sądu, jak również wskazano na związanie wskazaniami zamieszczonymi w nim, a odnoszącymi się do zasadności wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w ramach trybu nadzwyczajnego weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej jakim jest wznowienie postępowania. W przedmiotowym uzasadnieniu odniesiono się do problematyki dotyczącej legitymowania się przez stronę tego postępowania legitymacją do bycia stroną w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. W następstwie przeprowadzonej analizy, odwołując się do operatu wodnoprawnego a także jego uzupełnień z 30 listopada 2020 r. oraz z 1 sierpnia 2022 r., jak również podniesiono, że nie znalazły potwierdzenia twierdzenia składane przez stronę w trakcie prowadzonego postępowania. W końcowej części uzasadnienia organ pierwszej instancji podzielił argumentacje zaprezentowaną w wyroku sądu administracyjnego i nie przyznał stronie statusu strony w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia wodnoprawnego z 8 stycznia 2021 r. W tej części uzasadnienia swojej decyzji organ pierwszej instancji odniósł się do pisma osób reprezentujących stronę z 22 lipca 2024 r. Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona, która reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła odwołanie do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. W odwołaniu tym podniesiono zarzut naruszenia postanowień art. 401 ust. 1 w związku z art. 409 ust. 1 pkt. 2 lit. d ustawy Prawo wodne poprzez błędne ustalenie zakresu oddziaływania wykorzystywanych urządzeń wodnych podczas gdy: operat wodnoprawny z 30 listopada 2020 r. był niekompletny, a jego kolejne uzupełnienia nie znalazły swojego wyrazu w decyzji z 8 stycznia 2021 r.; nie został zweryfikowany przebieg i występowanie drenażu na działkach strony i nie sposób zarzucać mu nie wykazania jego położenia podczas pierwszych oględzin w sytuacji, gdy dopiero częściowa odkrywka pozwoliła okazać jego położenie; "sporządzenie operatu wodnoprawnego nie dyskwalifikuje uzyskania wiadomości specjalnych powziętych przez organ na skutek przeprowadzenia postępowania dowodowego, jeżeli dotychczasowy operat nie jest kompletny". W odwołaniu tym wystąpiono o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uchylenie decyzji z 8 stycznia 2021 r. ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu odwołania przedstawiono argumentację przemawiającą za zasadnością wniesienia odwołania. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w G. decyzją z 9 stycznia 2025 r. nr C.RUZ.4219.23.2024.1.BS wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ ten przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania począwszy od wniosku o wydanie spornego pozwolenia wodnoprawnego w lipcu 2020 r. W ramach tej części uzasadnienia przedstawiono podejmowane przez poszczególne organy administracji publicznej rozstrzygnięcia jak również przybliżono istotę podejmowanych czynności procesowych. Zwrócono uwagę na wydany w sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W końcowych rozważaniach tej części uzasadnienia przywołano uzasadnienie zakwestionowanej decyzji organu pierwszej instancji wraz z przywołaniem wskazań wynikających z przywołanego powyżej wyroku. Po przedstawieniu przebiegu postępowania administracyjnego organ odwoławczy przytoczył treść przepisów prawa leżących u podstaw wydanej decyzji. W tym zakresie szczególną uwagę zwrócono na regulacje dotyczące wznowienia postępowania z odmiennościami wynikającymi z unormowań obowiązujących w okresie związanych z COVID – 19. Podkreślono, że po wznowieniu postępowania zbadanie przyczyn wznowienia, a w kontekście rozpoznawanej sprawy a obowiązkiem organu administracji jest zbadanie czy w stronie przysługuje przymiot strony w ramach postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Po przywołaniu stosownych regulacji prawnych wyznaczających status strony w postępowaniu administracyjnym organ odwoławczy przeprowadził analizę sytuacji prawnej skarżącego. W następstwie przeprowadzonej analizy organ ten doszedł do przekonania, że w ramach przedmiotowego postępowania skarżącemu nie przysługuje przymiot strony i taki przymiot nie daje mu wznowienie postępowania administracyjnego w zakresie dotyczącym wydanego pozwolenia wodnoprawnego. W dalszej części uzasadnienia organ ten odniósł się do wniosków strony dotyczących przeprowadzenia określonych czynności dowodowych w ramach prowadzonego postępowania wznowieniowego i podzielił stanowisko organu pierwszej instancji o ich bezzasadności dla prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. W końcowej części uzasadnienia organ odwoławczy uznał, że argumenty podnoszone przez stronę i jej pełnomocnika nie zasługują na uwzględnienie, a sama kwestionowana decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie wniesionego odwołania. Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona, która reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej wystąpiono o zmianę zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji poprzez uchylenie decyzji z 8 stycznia 2021 r. ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W zarzutach sformułowanych wobec przedmiotowej decyzji wskazano na naruszenie przepisu prawa materialnego a to art. 401 ust. 1 w związku z art. 409 ust. 1 pkt. 2 lit d ustawy Prawo wodne poprzez błędne ustalenie zakresu oddziaływania wykorzystywanych urządzeń wodnych, podczas gdy: operat wodnoprawny z 30 listopada 2020 r. był niekompletny, a jego kolejne uzupełnienia nie znalazły swojego odbicia w decyzji z 8 stycznia 2021 r., a zatem ocena zakresu oddziaływania nie została dokonana; nie został zweryfikowany przebieg i występowanie drenażu na działkach należących do skarżącego. Organ pierwszej instancji bez dysponowania wiadomościami specjalistycznymi dokonał analizy usytuowania i charakterystyki drenaży, których brak wpływu na zastoiska pokazywał skarżący; "sporządzenie operatu wodnoprawnego nie dyskwalifikuje uzyskania wiadomości specjalnych powziętych przez organ pierwszej instancji na skutek przeprowadzenia postępowania dowodowego, jeżeli dołączony operat nie jest kompletny". Obok naruszenia przepisów prawa materialnego podniesiono zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, a to art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, albowiem przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego nie jest poszukiwaniem dowodu przez organ tylko urzeczywistnieniem prawa strony do rzetelnego postępowania administracyjnego. W motywach skargi zamieszczono argumentację, która w ocenie pełnomocnika skarżącego uzasadnia jej uwzględnienie. Z punktu widzenia skarżącego kluczowym elementem jest brak dopuszczenia opinii biegłego z zakresu hydrologii. Zdaniem skarżącego operat z 30 listopada 2020 r. sporządzony został na wniosek inwestora i z tego powodu powinien być traktowany jako dokument prywatny. W konkluzji wniesionej skargi podkreślono, że przeprowadzone postępowanie nie dało podstaw do rzetelnej odpowiedzi czy działki objęte pozwoleniem wodnoprawnym wpływają na nieruchomości skarżącego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w G. wniósł om oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, to jest nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 przywoływanej ustawy tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Oznacza to zatem, że nie każde uchybienie ze strony organu administracji publicznej uzasadniało będzie uwzględnienie wniesionej skargi. Na wstępie niniejszych rozważań należy dostrzec, że przedmiotowa sprawa była prowadzona przez organy administracji publicznej po uprzednim rozpoznaniu skargi na decyzję Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w G. z 5 kwietnia 2023 r. nr [...] przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 17 listopada 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 1053/23. W przywołanym wyroku tutejszy Sąd uwzględnił skargę skarżącego i uchylił wskazaną powyżej decyzję z 5 kwietnia 2023 r. jak również poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z 12 września 2022 r. Stosownie do postanowień art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zauważyć należy, że z treści przywołanego przepisu wynika związanie postanowieniami zamieszczonymi w przywołanym powyżej wyroku z 17 listopada 2023 r., wypowiadających się w sprawie organów administracji publicznej jak również są one wiążące dla składu rozpoznającego przedmiotową skargę. Skoro postanowienia przywoływanego tu wyroku WSA w Gliwicach z 17 listopada 2023 r. mają tak istotne znaczenie to niezbędne jest przywołanie kluczowych fragmentów jego uzasadnienia "Z materiału dowodowego sprawy wynika, w tym przede wszystkim z operatu wodnoprawnego sporządzonego na zlecenie właściciela stawów przez firmę G., a w jej imieniu H. Z., posiadającą wiedzę specjalistyczną, że zamierzone korzystanie z wód określone decyzją z 8 stycznia 2021 r. nie będzie oddziaływać na nieruchomości sąsiednie, w tym na nieruchomości należące do skarżącego oraz Województwa Śląskiego (droga wojewódzka nr [...]). Takie wnioski można wyprowadzić z uzupełnienia operatu z dnia 30 listopada 2020 r., oraz z kolejnego jego uzupełnienia z dnia 1 sierpnia 2022 r., złożonego w ramach postępowania wznowieniowego. Pomimo składanych przez skarżącego wniosków dowodowych, dokonane w terenie oględziny nie potwierdziły twierdzeń skarżącego co do związku pomiędzy piętrzeniem wody w stawach a powstawaniem zalewisk na należących do niego działkach. W ocenie Sądu opis mechanizmu ich powstawania jest logiczny, oparty o specjalistyczna wiedzę hydrologiczną i uzasadniony w świetle całości materiału dowodowego sprawy. Nie bez znaczenia jest fakt, że mające w przeszłości miejsce melioracje łąk znajdujących się na działkach skarżącego wykonywane były na potrzeby terenów zielonych. Zmiana upraw z łąkowych na uprawy roślin typu kukurydza i dokonywanie na tym obszarze zabiegów agrotechnicznych związanych m.in., z orką i jej głębokością, mogły – co wynika również z opinii autorki operatu wodnoprawnego – doprowadzić do uszkodzenia płytkiego drenażu tego terenu. Fakt jego uszkodzenia został potwierdzony w materiale fotograficznym znajdującym się w sprawie (wyorane resztki kształtek ceramicznych na działkach skarżącego). Zdaniem Sądu, argumentem przesądzającym o słuszności wniosków wynikających z operatu wodnoprawnego jest fakt, że woda w rowie bez nazwy – do którego według skarżącego odprowadzana jest woda z drenażu - jest zawsze wyżej niż w stawie nr 2. Autorka operatu wskazała, że przesiąki jeżeli są, to z rowu bez nazwy do stawu. Słusznie więc organy orzekające w sprawie odmówiły przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów dotyczących położenia drenażu na działkach skarżącego. Również sam skarżący nie wykazał mimo wykonywanych wykopów, że pomiędzy rowem bez nazwy a stawem nr 2 istnieje jakieś połączenie rurowe, które mogłoby wpływać na poziom wody w rowie bez nazwy." Z przywołanego fragmentu uzasadnienia wskazanego wyroku wynika, że Sąd przesądził szereg zagadnień mających kluczowe znaczenie w rozpoznawanej sprawie. Jest to tym bardziej istotne, że organ pierwszej instancji kierując się wskazaniami zamieszczonymi w przedmiotowym wyroku odmówił skarżącemu przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją z 8 stycznia 2021 r. W tożsamy sposób w sprawie tej wypowiedział się organ odwoławczy. Przeprowadzona analiza przez wypowiadający się w niniejszej sprawie skład sądu administracyjnego nie wykazała, aby wypowiadające się w sprawie organy administracji publicznej dopuściły się naruszenia postanowień art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W skardze do tutejszego sądu pełnomocnik skarżącego podniósł zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego a to art. 401 ust. 1 w związku z art. 409 ust. 1 pkt. 2 lit d ustawy Prawo wodne poprzez błędne ustalenie zakresu oddziaływania wykorzystywanych urządzeń wodnych, podczas gdy: operat wodnoprawny z 30 listopada 2020 r. był niekompletny, a jego kolejne uzupełnienia nie znalazły swojego odbicia w decyzji z 8 stycznia 2021 r., a zatem ocena zakresu oddziaływania nie została dokonana. Tak sformułowany zarzut abstrahuje od treści przywołanego powyżej wyroku, w którym w sposób czytelny i jednoznaczny stwierdzono, że brak jest oddziaływania przedmiotowej inwestycji na nieruchomości skarżącego. Odmienna ocena w tym zakresie stanowiłaby naruszenie ustaleń zamieszczonych we wskazanym wyroku, a tym samym stanowiłaby naruszenie przepisu prawa. Kolejny zarzut sformułowany w skardze sprowadzał się do nie zweryfikowania przebiegu i występowanie drenażu na działkach należących do skarżącego. W ocenie skarżącego organ pierwszej instancji bez dysponowania wiadomościami specjalistycznymi dokonał analizy usytuowania i charakterystyki drenaży, których brak wpływu na zastoiska pokazywał skarżący. Na wskazany temat wypowiedział się w sposób wiążący sąd w przywołanym powyżej wyroku, a tym samym poniesiony tu zarzut, także nie może być uwzględniony. Następnym zarzutem podniesionym w rozpoznawanej sprawie jest to, że sporządzenie operatu wodnoprawnego nie dyskwalifikuje uzyskania wiadomości specjalnych powziętych przez organ pierwszej instancji na skutek przeprowadzenia postępowania dowodowego, jeżeli dołączony operat nie jest kompletny. Istota tego zarzutu sprowadza się do przeprowadzenia postępowania dowodowego na udokumentowanie okoliczności odmiennych od stwierdzonych w operacie wodnoprawnym. Także i w tym zakresie wypowiedział się już tutejszy Sąd, a tym samym skład orzekający jest związany tym stanowiskiem, a podniesiony zarzut nie może zostać uznany za zasadny. W skardze zamieszczono obok naruszenia przepisów prawa materialnego zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, a to art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, albowiem przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego nie jest poszukiwaniem dowodu przez organ tylko urzeczywistnieniem prawa strony do rzetelnego postępowania administracyjnego. Tak sformułowany zarzut nie jest trafny, albowiem w przywołanym powyżej wyroku wskazano w sposób jednoznaczny, że postępowanie wyjaśniające jest przeprowadzone w sposób poprawny i nie wymaga ono żadnych dodatkowych uzupełnień. W uzasadnieniu przywoływanego wyroku, brak jest wskazań dla organu pierwszej instancji o konieczności wyjaśnienia jakich dodatkowych okoliczności. W konsekwencji uznać należy, że wypowiadające się w sprawie organy administracji publicznej nie dopuściły się naruszenia postanowień art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjny