II SA/Gl 416/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2013 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Działając na wniosek E. I. decyzją z [...] r. nr [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił E. I. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, szczelnego zbiornika na nieczystości oraz budynku garażu – etap II na działce nr 1 w L. przy ul. [...]. W decyzji podano, że obszar oddziaływania inwestycji obejmuje działki nr 2 i 1. W uzasadnieniu stwierdzono, że inwestycja jest zgodna z planem miejscowym zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w Łazach nr XLII/341/06 z 25 października 2006 r. (Dz. Urz. Woj. Śl. Nr 140, poz. 3955 z 1 grudnia 2006 r.) Przedłożony projekt uzyskał wymagane uzgodnienia, opinie i pozwolenia, strona posiada tytuł prawny do działki. W odwołaniu od decyzji M. K. stwierdził, że nie ma zastrzeżeń do budynku mieszkalnego, nie wie jednak, gdzie będzie budowlany zbiornik na nieczystości. Nie wyraża natomiast zgody na budowę garażu w granicy jego domu. Jego dom ma dwa okna zaledwie w odległości 2 m od garażu, a roboty związane z budową mogą uszkodzić jego budynek. Działka inwestorki jest duża i może zlokalizować garaż w innym miejscu. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu przytoczono brzmienie art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i stwierdzono, że spełnione zostały przewidziane w nim przesłanki. Powołano także § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia MI z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i wskazano, że dopuszczone jest sytuowanie budynku bezpośrednio w granicy działki, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swej ściany do budynku na działce sąsiedniej, co także ma miejsce w sprawie. O lokalizacji budynku, pod warunkiem zgodności z przepisami, decyduje inwestor. Zbiornik na nieczystości zaplanowany jest natomiast w przedniej części działki z zachowaniem należytych odległości. W skardze do sądu administracyjnego M. K. wniósł o uchylenie decyzji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania i wstrzymanie jej wykonania, zarzucając naruszenie § 12 ust. 3 pkt 2 i § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Wyjaśnił, że nie jest możliwe spełnienie warunku przylegania ścian budynków, albowiem jego budynek mieszkalny jest położony w odległości 30 cm od granicy. Okoliczności tej organy nie uwzględniły. Lokalizowanie obiektów w granicy podlega ścisłej reglamentacji i jest możliwe tylko w określonych przypadkach. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymał swoje stanowisko, że projektowana inwestycja spełnia wymagania dla uzyskania pozwolenia na budowę. Zarzut, że budynek mieszkalny skarżącego stoi 30 cm od granicy został podniesiony dopiero w skardze i nie zmienia opinii o dopuszczalności realizacji garażu w granicy, skoro nie jest ona planowana z przekroczeniem granic działki inwestora. Udzielone pozwolenie nie narusza słusznego interesu skarżącego. Postanowieniem z 22 lipca 2013 r. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Piśmie procesowym z 2 sierpnia 2013 r. uczestniczka postępowania wniosła o oddalenie skargi i przyznała, że istotnie budynek mieszkalny skarżącego znajduje się w odległości 30 cm od granicy, jednak nigdy nie miała zamiaru przy wznoszeniu garażu przekraczać tej granicy, tak jak nie ma zamiaru likwidować znajdującego się między działkami ogrodzenia. Planowany garaż ma być obiektem małym i jego budowa nie naruszy konstrukcji budynku skarżącego, zaś korzystanie z niego nie będzie źródłem uciążliwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest dopuszczalność udzielenia pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy zaplanowano realizację garażu w granicy działki inwestora, zaś na działce sąsiedniej, na wysokości planowanego garażu, znajduje się budynek mieszkalny zlokalizowany w odległości 30 cm od granicy. Argument zawarty w odpowiedzi na skargę, że zarzut ten podniesiono dopiero w skardze, nie może zostać uznany, albowiem także projekt zagospodarowania działki ujawnia, że ściany obu budynków nie będą się stykały, lecz znajdą się w niewielkiej od siebie odległości. Okoliczność ta, wbrew stanowisku organu odwoławczego, ma znaczenie dla oceny dopuszczalności udzielenia pozwolenia na budowę dla tak zaplanowanego garażu. Organy obu instancji skoncentrowały się na przesłankach dopuszczalności lokalizacji budynku garażu w granicy, przy czym organ każdej z instancji z innych przyczyn, jak się wydaje, uznał taką lokalizację za dopuszczalną. Organ I instancji wskazał ogólnie na zgodność inwestycji z planem miejscowym. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że tego rodzaju ogólne stwierdzenie, bez odniesienia się do konkretnych postanowień planu miejscowego, nie stanowi o spełnieniu rygorów należytego uzasadnienia decyzji. Niemniej jednak dołączony do projektu budowlanego wypis z planu miejscowego potwierdza, że teren inwestycji znajduje się w jednostce [...]. Zgodnie § 5 ust. 2 pkt 3 lit. e) uchwały z 25 października 2006 r. nr XLII/341/06 plan dopuszcza dla terenów zabudowy MN lokalizację garaży w granicach działki z zastrzeżeniem nie umieszczania otworów okiennych i drzwiowych. Organ II instancji tego argumentu w ogóle nie dostrzegł, co może dowodzić nadto pobieżnej analizy materiału sprawy. Uzasadniając dopuszczalność lokalizacji garażu w granicy powołał natomiast przepis § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia MI z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Przepis ten dopuszcza sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej. Jak wyżej wskazano, przepis ten w okolicznościach faktycznych sprawy nie może mieć zastosowania. Przepisy rozporządzenia w § 12 określają szereg innych przypadków, w jakich usytuowanie w szczególności garażu w granicy może być dopuszczalne, regulacje takie zawierają przepisy § 12 ust. 3. Przesłanki żadnego z tych przepisów nie są w sprawie spełnione, działka inwestorki nie ma szerokości mniejszej niż 16 m, planowany garaż nie ma długości mniejszej niż 5 ,5 m, planowane roboty nie są nadbudową ani rozbudową. Natomiast przepis § 12 ust. 2 rozporządzenia dopuszcza sytuowanie budynku w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W kontekście tego przepisu znaczenia w sprawie nabiera treść obowiązującego w gminie planu miejscowego, który co do zasady, jak wyżej wskazano, dopuszcza lokalizację garaży w granicach działek w terenach zabudowy MN. Dopuszczalność takiej lokalizacji w świetle warunków technicznych jest warunkiem koniecznym dla udzielenia pozwolenia na budowę, nie jest jednak warunkiem wystarczającym. Jakkolwiek organy obu instancji powołały się na treść art. 35 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), zwanej dalej ustawą lub prawem budowlanym, to jednak warunków przewidzianych w tym przepisie dostatecznie nie rozważyły. Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza: zgodność projektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz wykonanie i sprawdzenie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem. Należy zwrócić uwagę, że sprawdzenie zgodności projektu zagospodarowania terenu winno nastąpić z punktu widzenia zgodności z przepisami, nie tylko mającymi charakter warunków technicznych. W tym zakresie znaczenie mają także ogólne zasady projektowania i wykonania obiektów budowlanych, uregulowane w samej ustawie prawo budowlane. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy, obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając w szczególności możliwość utrzymania właściwego stanu technicznego. Do okresu użytkowania obiektu zastosowanie znajduje natomiast zasada z art. 5 ust. 2 ustawy, zgodnie z którą obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Z tymi ogólnymi zasadami korespondują szczegółowe rozwiązania przewidziane w ustawie, w art. 61 i art. 66 prawa budowlanego. Dopuszczając lokalizację planowanego garażu w granicy działki organy winny rozważyć możliwość zachowania w należytym stanie technicznym obu budynków – istniejącego budynku mieszkalnego, położonego w odległości 30 cm od granicy i garażu planowanego w granicy, na wysokości tego budynku mieszkalnego. Jest oczywiste, że wzniesienie budynków w trwały sposób, na wiele dziesięcioleci zagospodarowuje teren. Jest też oczywiste, że w polskich warunkach klimatycznych, szczelina 30 cm między dwoma budynkami będzie miejscem gromadzenia się śniegu i lodu, pozbawionym dostępu promieni słonecznych, a przez to narażonym na znaczną wilgoć. Szczelina taka, na całej długości budynków będzie przy tym niedostępna i uniemożliwi jakąkolwiek konserwację i naprawę uszkodzeń wywołanych zużyciem i wpływem warunków atmosferycznych. Udzielenie pozwolenia na budowę uniemożliwiającą utrzymanie w należytym stanie technicznym zarówno budynku planowanego, jak i budynku istniejącego na sąsiedniej działce, narusza przepisy art. 5 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 oraz art. 61 ustawy. Dopuszczalność lokalizacji garażu w granicy, wynikająca z planu miejscowego, daje możliwość inwestorce posadowienia planowanego garażu w granicy, nie może to mieć jednak miejsca na wysokości istniejącego na sąsiedniej działce budynku, który znajduje się 30 cm od granicy. Planowane zagospodarowanie działki inwestorki winno uwzględniać uzasadnione interesy właściciela sąsiedniego budynku, wynikające z prawa do zachowania jego budynku w należytym stanie i obowiązku utrzymania prawidłowego stanu technicznego. Uwzględnienie stanu zagospodarowania działki sąsiedniej w omówionym zakresie leży przy tym również w interesie inwestorki, wszak zaplanowany garaż w równym stopniu byłby narażony na skutki wadliwej lokalizacji i brak możliwości utrzymania go w należytym stanie technicznym. Rozpoznając wniosek inwestorki o udzielenie pozwolenia na budowę organy uwzględnią przedstawione okoliczności i wezwą inwestorkę w trybie art. 35 ust. 3 prawa budowlanego do usunięcia nieprawidłowości w zakresie projektu budowlanego, dotyczącej planowanej lokalizacji garażu, a także zbadają projekt pod względem jego aktualności i zgodności z przepisami na datę orzekania. Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.