II SA/Gl 417/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków w kwestii wniosku skarżącego z dnia 25 maja 2014 r. o wyłączenie sędziów: WSA Rafała Wolnika, NSA Ewy Krawczyk, WSA Marii Taniewskiej-Banackiej p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wyłączenie sędziów. W rozpoznawanej sprawie wyrokiem z dnia 16 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę L. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków. Pismem z dnia 10 czerwca 2014 r. skarżący wniósł o wyłączenie trzech sędziów, którzy brali udział w wydaniu powołanego na wstępie orzeczenia, tj. sędziów: WSA Rafała Wolnika, NSA Ewy Krawczyk oraz WSA Marii Taniewskiej-Banackiej. W uzasadnieniu powyższego wnioskodawca powołując się na treść art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z ze zm. – zwana dalej "p.p.s.a.") w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP podniósł, że Sąd oddalając jego skargę w zawisłej sprawie w sposób istotny naruszył art. 134 § 2 p.p.s.a., uniemożliwiając mu jej sprawiedliwe rozpoznanie. Zdaniem skarżącego zachodzi wątpliwość co do bezstronności wymienionych we wniosku sędziów. W jego ocenie skład sędziowski na rozprawie celowo nie dostrzegł manipulacji organu administracyjnego, zaś uzasadnienie wyroku jest niezgodnie z istniejącym stanem faktycznym i prawnym. Nadto wnioskodawca zarzucił sędziom, że wyrokowali, nie czekając na zakończenie postępowania administracyjnego zainicjowanego decyzją Głównego Geodety Kraju z dnia [...] r. W dniu 17 i 23 czerwca 2014 r. sędziowie Rafał Wolnik, Ewa Krawczyk oraz Maria Taniewska-Banacka złożyli wyjaśnienia, o których mowa w art. 22 § 2 p.p.s.a., na okoliczności podane przez skarżącego, wskazując, że nie zachodzą przyczyny, o których mowa w art. 18 i 19 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów nie może zostać uwzględniony. Zgodnie z treścią art. 19 p.p.s.a, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis ten, w odróżnieniu od art. 18 p.p.s.a. zawierającego katalog przyczyn powodujących wyłączenie sędziego z mocy samej ustawy, a zatem jego bezwzględne wyłączenie, dotyczy względnych przesłanek wyłączenia sędziego. Podstawą wyłączenia sędziego na gruncie tego przepisu są zarówno okoliczności wynikające ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią, a jedną ze stron lub jej przedstawicielem, charakteryzujące się przede wszystkim istnieniem więzi emocjonalnej, wynikającej ze stosunku pokrewieństwa, przyjaźni, dłuższej znajomości, zależności służbowej, gospodarczej, społecznej, jak również wszelkie obiektywnie zaistniałe okoliczności, dające podstawę do zaistnienia wątpliwości co do bezstronności sędziego. Stosownie do art. 20 § 1 p.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. Strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana (art. 20 § 2 p.p.s.a). Z treści powołanego art. 20 p.p.s.a. wynika zatem, że wniosek o wyłączenie sędziego powinien być zgłoszony zanim strona powołująca się na przesłanki wyłączenia wda się w spór co do istoty sprawy, a nawet zanim zgłosi wnioski formalne. Takie rozwiązanie ma sprawić, że sędzia, co do którego istnieją przyczyny wyłączenia, nie będzie podejmował żadnych czynności procesowych zanim nie nastąpi ocena, czy istnieją co do niego przesłanki wyłączenia (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. T. Woś, Warszawa 2005, s.158). Z kolei w myśl art. 18 § 1 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (§ 2 powołanego przepisu). Wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego dotyczy wniosek (art. 22 § 2 p.p.s.a.). Zdaniem Sądu okoliczności wskazane przez skarżącego nie uzasadniają wyłączenia sędziów od udziału w niniejszej sprawie. Wskazać przede wszystkim należy, że w niniejszej sprawie zapadł już wyrok. W związku z powyższym skarżący winien uprawdopodobnić zgodnie z art. 20 § 2 p.p.s.a, że przyczyna wyłączenia powstała lub stała się mu znana dopiero później. Tymczasem w ocenie Sądu skarżący w żaden zasadny sposób nie odniósł się do przesłanek określonych w art. 18 i 19 p.p.s.a. Obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie sędziego spoczywa na wnioskodawcy, o czym świadczy treść przywołanego art. 20 § 1 p.p.s.a. Przy czym okoliczność mogąca wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi nie tylko faktycznie wystąpić, ale i być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji (por. postanowienie NSA z dnia 10 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 697/09, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przesłanki wyłączenia sędziów nie może natomiast stanowić subiektywne przeświadczenie skarżącego o działaniu na jego szkodę. Także podniesiony przez skarżącego zarzut rozpatrzenia skargi w sposób odmienny z jego oczekiwaniem, w żaden sposób nie uprawdopodabnia jakiegokolwiek osobistego stosunku sędziów do skarżącego. Niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia sprawy, czy też ze sposobu prowadzenia postępowania sądowego nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego, bowiem zarzuty te strona może podnosić w środkach odwoławczych, w ramach kontroli instancyjnej. Jednocześnie wskazać należy, że skarżącemu, jeżeli nie zgadza się z wyrokiem Sądu z dnia 16 maja 2014 r. przysługuje od powyższego rozstrzygnięcia skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, z zachowaniem terminu i warunków przewidzianych ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym został on pouczony przy otrzymanym w dniu 10 czerwca 2014 r. odpisie orzeczenia z uzasadnieniem. Sąd podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że gdy nie budzi wątpliwości prawdziwość złożonego przez sędziego oświadczenia, że nie zachodzą żadne z okoliczności określonych w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt I OZ 864/10, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ramach rozpatrywanej sprawy, w oświadczeniach złożonych w związku z wnioskiem skarżącego sędziowie stwierdzili, że brak jest podstaw do wyłączenia ich od rozpatrywania sprawy z mocy art. 18 i 19 p.p.s.a. Wobec powyższego odnosząc się do wniosku skarżącego o wyłączenie sędziów podnieść należy, że w świetle przywołanych wyżej przepisów nie mógł on odnieść oczekiwanego skutku. Wniosek o wyłączenie sędziego uzasadniają jedynie takie okoliczności, które obiektywnie mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności, tego zaś rodzaju przyczyn Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie. Tym samym skoro brak jest podstaw w zawisłej sprawie do wyłączenia sędziów: WSA Rafała Wolnika, NSA Ewy Krawczyk i WSA Marii Taniewskiej-Banackiej z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.), jak również z powodu innych okoliczności mogących wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 p.p.s.a.), Sąd działając na podstawie wskazanych wyżej przepisów i przy zastosowaniu art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.