II SA/Gl 418/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Ewa Krawczyk /spr./ Sędziowie WSA Włodzimierz Kubik Stanisław Nitecki Protokolant ref. Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2005 r. sprawy ze skargi G.J. i Z.J. na postanowienie Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 119 § 2 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.j. z 2002 r. Dz.U. nr 110, poz. 968 z zm./ nałożył na Z.J. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie [...] zł i określił termin jej zapłaty na dzień [...]. Równocześnie wezwał Z.J. do wykonania do dnia [...] obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z dnia [...], wystawionym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stronę pouczono o prawie złożenia zażalenia oraz zarzutów na podstawie art. 33 ustawy egzekucyjnej, przytaczając wskazany przepis w całości. W zażaleniu Z.J. wnosił o odroczenie terminu wykonania obowiązku do [...]. Podał, iż rozpoczął pomiary geodezyjne mające na celu ustanowienie granicy między działkami [...] i [...], a także powołał się na [...] jednego z pracowników na prowadzonej przez niego budowie. Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W podstawie prawnej postanowienia ostatecznego przywołał art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 119 § 1,art.120 i art.121 § 2 i § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W motywach stwierdzono prawidłowość wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Żalący nie wykonał obowiązku wypływającego z decyzji ostatecznej, termin wykonania minął [...]. W związku z tym wystosowano do niego upomnienie z dnia [...] a następnie organ nadzoru budowlanego sporządził tytuł wykonawczy z dnia [...] i skierował sprawę na drogę postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] zastosował środek egzekucyjny, jakim jest grzywna w celu przymuszenia. Zawarty w zażaleniu wniosek o odroczenie wykonania obowiązku nie może zostać uwzględniony, gdyż obowiązujące Prawo budowlane nie przewiduje takiego rozstrzygnięcia, a przepisy egzekucyjne przewidują jedynie zawieszenie lub umorzenie postępowania egzekucyjnego /art. 56 § 1 i art. 59 § 1/, dla których w niniejszej sprawie brak podstaw. Nadto organ odwoławczy wyjaśnił, że w postępowaniu egzekucyjnym organy egzekucyjne nie mają podstaw prawnych do ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją administracyjną, a jedynie zgodnie z art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej badają dopuszczalność egzekucji administracyjnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego G. i Z.J. kwestionowali ostateczność i obowiązek wykonania decyzji WINB z dnia [...] a nadto powtórzyli zarzuty zażalenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż przeprowadzona przez Sąd, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153, poz. 1269/, kontrola wykazała, że postanowienia obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa. Instytucję grzywny w celu przymuszenia regulują przepisy rozdział 2 działu III ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.j. Dz.U. z 2002 r. nr 110, poz. 968 z zm./, dotyczące egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Regulujący kwestie nakładania grzywny art. 122 § 1 wskazuje, iż organ egzekucyjny, który nakłada grzywnę doręcza zobowiązanemu postanowienie o nałożeniu grzywny i odpis tytułu wykonawczego wystawiony zgodnie z art. 27 ustawy. Artykuł 32 ustawy stanowi, iż organ egzekucyjny przystępując do czynności egzekucyjnych doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego. Tytuł wykonawczy wystawia wierzyciel, a jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego /art. 26 § 4 ustawy/. W niniejszej sprawie wierzyciel był jednocześnie organem egzekucyjnym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. przystąpił zatem do egzekucji na podstawie wystawionego przez siebie tytułu egzekucyjnego. Stosownie do art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym organ bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Powołany przepis nakłada więc na organ obowiązek badania czy prowadzenie egzekucji administracyjnej jest dopuszczalne. Mimo, że art. 29 ustawy dotyczy głównie sytuacji, gdy egzekucję prowadzi się na wniosek wierzyciela, to jednakże również gdy egzekucję wszczyna się z urzędu, organ egzekucyjny ma obowiązek zbadać dopuszczalność egzekucji administracyjnej, przy czym czynność ta powinna mieć miejsce przed wystawieniem tytułu wykonawczego. W sytuacji gdy doszło z urzędu do wszczęcia niedopuszczalnego postępowania egzekucyjnego podlega ono umorzeniu na podstawie art. 59 § 17 ustawy. Z akt sprawy wynika, iż obowiązek obciążający skarżącego Z.J. wynika z decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...]. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 7.07.1994 r, /t.j. Dz.U. nr 106 z 2000 r., poz. 1126/ i nakłada na G.J. i Z.J. obowiązek doprowadzenia budynku na parceli nr [...] w S. do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę, to jest do zgodności z zatwierdzonym projektem technicznym - /decyzja Wójta Gminy z [...] nr [...]/. Decyzja ta określiła termin wykonania obowiązku do dnia [...]. Konsekwencją nie wykonania obowiązku objętego powyższą decyzją jest wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym po dniu 11.07.2003 r. /ustawa nowelizująca z 27.03.2003 r. – Dz.U. nr 80, poz. 718/. Zgodnie z tym przepisem – właściwy organ – w razie nie wykonania obowiązków, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakazują w drodze decyzji, zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Oznacza to, że konsekwencją nie wykonania decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego jest decyzją z art. 51 ust. 4 tego prawa, a nie skierowanie pierwszej z tych decyzji na drogę postępowania egzekucyjnego. Decyzja nakładająca na inwestora obowiązek dokonania określonych czynności w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie stanowi tytułu egzekucyjnego, uprawniającego do wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej /art. 3 w związku z art. 26 ustawy z 17.06.1966 o postępowaniu egzekucyjnym/. W niniejszej sprawie wszczęcie postępowania egzekucyjnego i wystawienie tytułu wykonawczego nastąpiło z naruszeniem przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – art. 2 § 1 pkt 3, art. 3, 26 § 4, 29 § 1. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a i c w związku z art. 135 i art. 134 oraz art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 z zm./ orzekł, jak w sentencji. SJ/