II SA/Gl 42/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie WSA Rafał Wolnik, WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Protokolant starszy referent Magdalena Jankowska, po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę II SA/GL 42/05 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] r. , Nr [...] wydaną na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) i § 44 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. (Dz.U. Nr 8, poz. 48 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j.Dz.U. z 2003, Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał H. M. dokonanie rozbiórki samowolnie zrealizowanej suchej ubikacji o konstrukcji drewnianej na działce przy ul. [...] w miejscowości S.. W uzasadnieniu decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podniósł, iż pismem z dnia [...] 2004 r. J. K. zwrócił się o sprawdzenie legalności realizacji suchej ubikacji zlokalizowanej na powyżej wskazanej nieruchomości. W wyniku przeprowadzonych w dniu [...] 2004 r. oględzin stwierdzono, iż na przedmiotowej działce została samowolnie wybudowana sucha ubikacja o konstrukcji drewnianej, posadowiona na fundamencie betonowym. Ubikacja o wymiarach w rzucie [...] m x [...] m pokryta jest dachem z [...] ze spadkiem w kierunku działki sąsiada. Obiekt został wybudowany w odległości 0, 80 m od działki sąsiada. Z uwag na to, iż przedmiotowa ubikacja wybudowana została w latach 80 – tych, to jest w okresie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1974 r., to zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. zastosowanie będą miały przepisy ustawy z 1974 r. Zgodnie z art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce gdy terenowy organ administracji państwowej stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych. Natomiast w myśl § 56 pkt 6 rozporządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz.U. z 1966r., Nr 26 poz.157) dopuszcza się sytuowanie dołów ustępowych przy granicy nieruchomości, jeżeli będą przylegać do podobnych urządzeń po przeciwnej stronie granicy oraz co najmniej 1 m od nieruchomości, jeśli mają być wolnostojące. W przedmiotowej sprawie nieprawidłowa lokalizacja ubikacji oraz spadek dachu w stronę działki sąsiada niewątpliwie wpływa na pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych dla właścicieli sąsiedniej nieruchomości. Stąd organ nadzoru budowlanego orzekł o rozbiórce obiektu budowlanego. Od powyższej decyzji H. M. złożył odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu odwołania H. M. podniósł, iż przedmiotowa ubikacja została wybudowana w roku 1938 i modernizowana wraz z budynkiem mieszkalnym. Uważa, że zaskarżona decyzja została wydana bez jakichkolwiek dowodów, w zamian za korzyść majątkową przekazaną przez J. K. pracownikowi nadzoru budowlanego. Decyzją z dnia [...] r. ,Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j.Dz.U. z 2003, Nr 207, poz. 2016 ze zm.) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż przyjmując stanowisko inwestora, który zgodnie twierdzi, że przedmiotową ubikację wybudowano przed dniem 1 stycznia 1995 r. należało zastosować przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. Zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego z 1974 r. na wykonanie suchej ubikacji wymagane było pozwolenie na budowę. Przyjmując, że przedmiotowa ubikacja wybudowana została w 1938 r., co podkreśla strona w odwołaniu, należy stwierdzić, że została ona wykonana niezgodnie z obowiązującymi w czasie jej wykonania przepisami rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz.U.z 1939 Nr 34, poz. 216). Art. 256 ust. 1 powyżej powołanego rozporządzenia stanowił, że doły ustępowe powinny być urządzone oddzielnie i izolowane od ścian budynku. Odległość dołu ustępowego od studni powinna wynosić co najmniej 10 m., a od granic sąsiada co najmniej 2 m. Zgodnie z art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce gdy terenowy organ administracji państwowej stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych. Usytuowanie ubikacji suchej w odległości mniejszej od wymaganej wpływa na pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych dla nieruchomości sąsiedniej. Nieprawidłowa lokalizacja przedmiotowej ubikacji stanowi zatem przesłankę określoną w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. , a z uwagi na brak możliwości usunięcia powyższych nieprawidłowości, na postawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. wydano nakaz przymusowej rozbiórki. Na powyższą decyzję H. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W uzasadnieniu skargi H. M. podniósł, iż zaskarżona decyzja pozbawia go prawa do życia i załatwiania potrzeb fizjologicznych. Zdaniem skarżącego jest on pozbawiony możliwości budowy nowej ubikacji, a zaskarżona decyzja nie wskazuje rozwiązania przedmiotowego problemu zgodnie z obowiązującym prawem. Ponadto brak środków finansowych uniemożliwia mu wykonanie nowej ubikacji zgodnie z obowiązującym prawem. Skarżący podtrzymał swoje stanowisko, iż zaskarżona decyzja została wydana w zamian za korzyści majątkowe na rzecz pracownika organu nadzoru budowlanego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ nadzoru budowlanego podniósł, iż kwestią sporną jest okres budowy przedmiotowej ubikacji. Sąsiad skarżącego – J. K. określił datę jej powstania "około 8 lat temu" czyli około roku 1996. Natomiast skarżący podał rok 1938. Organ nadzoru budowlanego dokonując oceny materiału dowodowego ustalił, że przedmiotowa ubikacja powstała niewątpliwie przed dniem 1 stycznia 1995 r. i z uwagi na jej nieprawidłową lokalizację wydał nakaz rozbiórki. Ponadto w postępowaniu administracyjnym skarżący nie kwestionował sprawy wniesienia ubikacji bez wymaganego prawem pozwolenia. Przyjmując stanowisko skarżącego, iż ubikacja powstała w 1938 r. należy stwierdzić, że również została wykonana niezgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami. Zarzut skarżącego, iż w przypadku wykonania obowiązku nałożonego na niego zaskarżoną decyzją pozbawiony zostanie możliwości załatwiania potrzeb fizjologicznych, należy uznać za bezzasadny. Zaskarżona decyzja nie zabrania posiadania przez skarżącego ustępu wybudowanego zgodnie z obowiązującym prawem. Podnoszona przez skarżącego kwestia braków środków finansowych nie może skutkować zaniechania działań organu nadzoru budowlanego w stosunku do skarżącego, który narusza przepisy prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się uchybień, które skutkować mogłyby uchyleniem zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Niezależnie od daty wybudowania ubikacji na działce skarżącego, a więc czy miało to miejsce w latach 80 – tych czy w roku 1938, to obiekt ten został wzniesiony bez pozwolenia na budowę, czego skarżący nie kwestionuje i nie mają do niego zastosowania przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Zgodnie bowiem z treścią art. 65. ust 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), w brzmieniu "Przepisy ustawy stosuje się również do spraw wszczętych przed dniem wejścia jej w życie, a nie zakończonych decyzją ostateczną." , zastosowanie mają więc przepisy prawa budowlanego z 1974 roku również przy rozpatrywaniu stanów faktycznych z przed daty jego uchwalenia i to niezależnie od daty wszczęcia postępowania. Zważywszy natomiast na treść art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j.Dz.U. z 2003, Nr 207, poz. 2016 ze zm.), w brzmieniu " Przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe." , sprawa winna być więc rozpatrywana na gruncie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. i przepisów wykonawczych obowiązujących w dacie wznoszenia obiektu budowlanego. Przepis art. 37 ust. 1 pkt 2) stanowi: " Obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia." Zgodnie natomiast z § 23 pkt 5 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. (Dz. U. Nr 17 z dnia 14 sierpnia 1980 r. poz. 62 z późn. zm. obowiązującym do dnia 2 kwietnia 1995 r. ), odległość szczelnych i krytych zbiorników do gromadzenia nieczystości, dołów ustępowych, ustępów nie skanalizowanych o liczbie oczek do 4 i podobnych urządzeń sanitarno-gospodarczych powinna wynosić co najmniej 1 m od granicy; jeżeli będą to urządzenia wolno stojące - pod warunkiem zachowania odległości określonych w ust. 1 pkt 1 i w § 21 ust. 1. , dopuszcza się sytuowanie dołów ustępowych przy granicy nieruchomości, jeżeli będą przylegać do o tego rodzaju urządzeń na działce sąsiedniej. Powyższe rozważania odnoszą się do stanu faktycznego wybudowania spornej ubikacji w latach 80 – tych , czemu zaprzecza skarżący. Przyjmując natomiast, że przedmiotowa ubikacja wybudowana została w 1938 r., co podkreśla strona w odwołaniu, a następnie w skardze należy stwierdzić, że została ona wykonana niezgodnie z obowiązującymi w czasie jej wykonania przepisami rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz.U.z 1939 Nr 34, poz. 216). Art. 256 ust. 1 powołanego powyżej rozporządzenia stanowił, że doły ustępowe powinny być urządzone oddzielnie i izolowane od ścian budynku. Odległość dołu ustępowego od studni powinna wynosić co najmniej 10 m., a od granic sąsiada co najmniej 2 m. W sprawie niniejszej bez wątpienia ubikacja sucha wybudowana jest na działce skarżącego w odległości 80 cm, a więc mniejszej niż 1 m od granicy sąsiada J. K., bez wymaganego pozwolenia na budowę do czego obligował art. 28 Prawa budowlanego z 1974 r. i brak możliwości usunięcia powyższych nieprawidłowości, na postawie art. 40 powołanej ustawy. Takie usytuowanie wpływa na pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych dla właścicieli sąsiedniej nieruchomości i stąd organ nadzoru budowlanego musiał orzec o rozbiórce obiektu budowlanego. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie są okoliczności odnoszące się do sytuacji osobistej i finansowej skarżącego i nie mogą one spowodować zaniechania czynności organów nadzoru budowlanego, jak i Sądu orzekającego w tej sprawie. Sąd oddalił postanowieniem ogłoszonym na rozprawie wnioski dowodowe skarżącego zamieszczone w piśmie z dnia [...] 2006 roku, zgłoszone na okoliczność [...] J. K. i bezczynności organów nadzoru budowlanego. Żadna z okoliczności, na które zostały powołane dowody nie pozostawała w jakimkolwiek związku z rozpoznawaną sprawą. Stany osobowościowe odnoszące się do zdrowia J. K., a wyrażane przez skarżącego nie wymagają żadnego uzasadnienia na gruncie rozpoznawanej sprawy. Bezczynność natomiast organów nadzoru budowlanego, której chciał dowodzić skarżący, można być realizować jedynie w odrębnym postępowaniu prowadzonym na podstawie wpierw art. 37 k.p.a. , a następnie w oparciu o art. 54 § 1 p.p.s.a. w trybie stosownej skargi. Reasumując powyższe stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, wskazane w skardze uchybienia nie stanowią naruszenia prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania, a już z pewnościq nie miały, ani nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt. 1 p.p.s.a. Nie zachodzą, też kodeksowe przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji ( art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), ani teź kodeksowe lub wynikajace z innych przepisów przesłanki do stwierdzenia naruszenia prawa ( art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził więc naruszenie prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też innego naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogłoby ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze i na podstawie powołanych przepisów skargę jako bezzasadną oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.