II SA/Gl 42/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia NSA Łucja Franiczek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 lipca 2017 r. sprawy ze skargi J. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę. Działając na wniosek J. H. oraz J. W.-H. Prezydent Miasta T. przeprowadził rozgraniczenie nieruchomości położonych w T. oznaczonej jako działka działki nr [...], będącej własnością wnioskodawców, z działką [...] – będącej własnością: E. M. oraz z działką [...] stanowiącej własność A. M., L. M. i M. M. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta T. ustalił wysokość kosztów postępowania w postępowaniu rozgraniczeniowym. Jednakże na skutek zażalenia między innymi J. H. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] uchyliło skarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Przyczyną wydania orzeczenia kasatoryjnego było błędne określenie adresatów postanowienia. Ponownie rozpatrując sprawę Prezydent Miasta T. postanowieniem [...] r. nr [...]: 1. ustaleniu koszt postępowania rozgraniczeniowego na kwotę 1 845 zł, 2. Zobowiązał do uiszczenia kosztów: - - J. H., w kwocie 922,50 zł., - E. M., w kwocie 461,25 zł., - A. M., w kwocie 115,31 zł., - L. M., w kwocie 115,31 zł., - M. M., w kwocie 230, 63 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że w świetle art. 262 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), stronę obciążają te koszty postępowania, które: 1) wynikły z winy strony, 2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Jednocześnie organ powołał się na treść art. 264 § 1 k.p.a, zgodnie z którym: organ administracji publicznej ustala w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Dalej Prezydent Miasta T. wskazał, iż ponoszenie kosztów postępowania rozgraniczeniowego nie jest ustawowym obowiązkiem organu administracji publicznej. Taki obowiązek nie wynika bowiem z ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ani z k.p.a. Koszty postępowania rozgraniczeniowego jako koszty poniesione w interesie strony powinny obciążać strony postępowania. Podstawą rozstrzygnięcia o podziale kosztów postępowania rozgraniczeniowego jest art. 152 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych; koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie. Wskazał przy tym na uchwałę 7 sędziów NSA z dn. 11.12.2006 r. I OPS 5/06, zgodnie z którą organ administracji publicznej orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 §1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 poz. 23) może obciążyć kosztami rozgraniczenia strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. W wyniku zażalenia E. M. i J. H. sprawę rozpatrywało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymało skarżone postanowienie w mocy. Wskazało, że postanowieniem nr [...] z [...] r., wydanym z upoważnienia Prezydenta Miasta T. upoważniono, geodetę uprawnionego M. C. do przeprowadzenia czynności ustalenia przebiegu granicy. Z czynności tych uprawniony geodeta w dniu [...] r. sporządził protokół graniczny. Jak wynika z protokołu - J. H. właściciel rozgraniczanej nieruchomości [...] i jego pełnomocnik zakwestionowali punkty graniczne ozn. numerami [...] i [...]. Pozostali uczestnicy postępowania obecni na gruncie wskazani przez geodetę uznali za prawidłowy przebieg granicy i nie zgłosili do niego zastrzeżeń. Uczestnicy podpisali protokół i szkic graniczny. Wedle opinii geodety z [...] r. - granica wskazana w terenie przebiega zgodnie z uzyskaną z powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentacją. Jej przebieg potwierdza istnienie w terenie znaków granicznych a ich pomiar wskazuje na prawidłowe ich położenie. Decyzją nr [...] z [...] r. umorzono postępowanie rozgraniczeniowe wszczęte na wniosek J. H. i przekazano z urzędu do rozpatrzenia sądowi. Organ II instancji uznał, że skoro wniosek J. H. dotyczył rozgraniczenia nieruchomości [...] z nieruchomością nr [...] i nieruchomością [...], przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji w przedmiocie kosztów postępowania winni być właściciele nieruchomości [...] oraz nieruchomości nr [...] i nieruchomości nr [...], to zgodnie z zasadą wynikającą z art. 152 k.c., że współwłaściciele tych nieruchomości ponoszą po połowie koszty tego postępowania rozdzielone wg zasad powyżej opisanych. Przywołał tu uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 grudnia 2006 r. (I OPS 5/06), zgodnie z którą organ może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożył J. H. reprezentowany przez Jadwigę W.-H. Nie precyzując żądania skargi zakwestionował w istocie tylko jedną okoliczność. Otóż jego wniosek rozgraniczeniowy dotyczył jednego (w jego ocenie) spornego punktu granicznego. W trakcie rozgraniczeń doszło zaś do ustalenia 4 punktów granicznych. W ocenie skarżącego powinien on ponosić koszty rozgraniczenia jedynie w odniesieniu do jednego punktu granicznego. Zakwestionował również stawkę wynagrodzenia za czynności geodezyjne oraz wskazał, iż część czynności geodezyjnych była wykonywana przez inną osobę niż upoważniony geodeta. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. Szeroko uzasadnił zajęte przez siebie stanowisko. Odnosząc się do zarzutu skargi stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w związku z toczącym się postępowaniem rozgraniczeniowym. Zaś jego przedmiotem było właśnie rozgraniczenie nieruchomości, których właścicielem jest skarżący. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629) rozstrzygnięcie sporu co do przebiegu granicy może nastąpić w dwojaki sposób. Pierwszy to ugoda właścicieli graniczących ze sobą nieruchomości. Druga możliwość – to ustalenie, w trybie art. 33 ust. 2 ustawy przebiegu granic na podstawie zebranych dowodów. W sytuacji, gdy przedstawione wyżej możliwości ustalenia przebiegu granicy nie odniosą skutku, organ jest zobowiązany do umorzenia postępowania i przekazania sprawy do rozpatrzenia sądowi powszechnemu (art. 34 ust. 1 i 2 ustawy). Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdza, iż ustalenia organów administracji są w sprawie prawidłowe. Bezspornie pomiędzy J. H. i J. W. – H. a właścicielami sąsiednich nieruchomości oznaczonych numerami [...] i [...]. J. H. sam wniósł o rozgraniczenie nieruchomości. Skarżący w swym pierwotnym wniosku domagał się weryfikacji jednego z punktów granicznych. Ustawa prawo geodezyjne i kartograficzne nie przewiduje jednak takich ustaleń w ramach rozgraniczenia nieruchomości. Ta ostatnia, wymagająca wiedzy specjalnej jest dokonywana przez uprawnionego geodetę. I nie obejmuje "weryfikacji" jednego ze znaków, ale rozgraniczenie jako procedurę ściśle określoną przepisami prawa. Zatem zarzuty co do ilości punktów granicznych podlegających weryfikacji Sąd uznaje za nieuzasadnione. Podobnie sytuacja wygląda w odniesieniu procedury rozgraniczenia. Skarżący podnosi, że niektóre czynności w terenie wykonywał jakiś "młody człowiek" i to nie był geodeta. Przede wszystkim J. H. nie popiera tych twierdzeń żadnymi dowodami. Niezależnie od tego wykonanie niektórych czynności technicznych przez osobę inną niż sam uprawniony geodeta (przez jego pomocnika) nie może być traktowane jako uchybienie. W ocenie składu orzekającego organy administracji prawidłowo ustaliły wysokość kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Uwzględniły tu treść art. 152 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeksu cywilnego. W tym zakresie powołały się na uchwałę 7 sędziów NSA z dn. 11 grudnia 2006 r. I OPS 5/06, zgodnie z którą organ administracji publicznej orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 §1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 poz. 23) może obciążyć kosztami rozgraniczenia strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.