II SA/Gl 42/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. H. i J.W. – H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu. W druku formularza strona podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze swoim mężem, zamieszkując w budynku o pow. 116 m2. Ani wnioskodawczyni ani jej małżonek nie posiadają żadnych oszczędności, środków pieniężnych, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 5.000 zł. Źródłem utrzymania się rodziny skarżącej są świadczenia emerytalne strony i jej małżonka uzyskiwane w łącznej wysokości 3624 zł netto miesięcznie. Wnioskodawczyni sporządziła zestawienie swoich stałych, miesięcznych wydatków z którego wynika, że spłata zaciągniętego kredytu hipotecznego wynosi 1900 zł; 160 zł to miesięczny koszt wykupu polisy ubezpieczeniowej; 150 zł wynoszą przeciętne, miesięczne koszty zakupu energii elektrycznej; 200 zł opróżnienie szamba; wykup niezbędnych lekarstw to łączna kwota 380 zł. Na wezwanie referendarza sądowego strona przesłała dokumenty obrazujące poziom oraz strukturę wydatków oraz źródła i wysokość dochodów. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. poz. 718 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. Mając na względzie sytuację materialną skarżących oraz ewentualne koszty, do poniesienia których mogą być oni zobowiązaniu, nie znaleziono podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że na obecnym etapie postępowania sądowego, jego koszty sprowadzają się w zasadzie do wpisu od skargi. Mając na względzie fakt, iż przedmiotem skargi jest postanowienie organu odwoławczego, utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji ustalające wysokość kosztów postępowania rozgraniczeniowego w kwocie 1845 zł, przy czym na skarżącego J. H. przypada jedynie część tej kwoty, tj. 922,50 zł (vide decyzja organu pierwszej instancji) uznać trzeba, ze wpis od skargi wynosi 100 zł – stosownie do treści § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193). Łączny dochód w rodzinie skarżących wynosi 3624 zł. Stałe wydatki kształtują się zaś na poziomie około 2500 zł. Nie można więc stwierdzić, że strona nie będzie w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. W świetle powołanych faktów nawet uiszczenie wpisu od skargi nie pogorszy radykalnie sytuacji materialnej stron. Konstatacji tej nie zmienia również ewentualna konieczność samodzielnego znalezienia środków na opłacenie wydatków na profesjonalnego pełnomocnika. W opisywanej sytuacji wymóg jego udziału nie wynika z przepisów prawa, zaś stan majątkowy wnioskodawców wyklucza wyłożenie ze środków publicznych kwot pieniężnych na ten cel, albowiem ich sytuacja materialna, niewątpliwie odległa od optymalnej, nie pozwala jednakże stwierdzić, że spełniają oni kryteria wskazane w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.