II SA/Gl 422/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta B. (dalej PINB) decyzją [...] z [...] r., działając m.in. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm., dalej: p.b.) i § 28 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm., dalej: rozporządzenie, w.t.), nakazał M.W. - właścicielce posesji przy ul. [...] w B. (działka nr 1. obręb J.), wykonanie odprowadzenia wód opadowych z obiektów usytuowanych na ww. działce w sposób przewidziany w § 28 rozporządzenia, tj.: 1) do sieci kanalizacji deszczowej (po ustaleniu warunków przyłączenia i uzyskaniu zgody właściciela tej sieci), a w przypadku braku możliwości: 2) na własny teren nieutwardzony, z zachowaniem przepisu § 29 rozporządzenia, 3) do dołów chłonnych lub 4) do zbiornika retencyjnego, w terminie do [...] kwietnia 2021 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że 6 lipca 2020 r. wpłynął do niego wniosek z Urzędu Miejskiego w B. o przeprowadzenie kontroli prawidłowości odprowadzenia wód opadowych z posesji przy ul. [...]. Do pisma dołączony został protokół z [...] r. w sprawie zalewania nieruchomości przy ul. [...] w B. wodami opadowymi z nieruchomości przy ul. [...]. Wynikało z niego, że wody opadowe gromadzone w zbiorniku bezodpływowym oraz z terenu posesji przy ul. [...] przelewają się na teren posesji sąsiedniej. Organ [...] r. przeprowadzi! kontrolę odprowadzenia wód opadowych z dachu budynku przy ul. [...] i ustalił, że wody opadowe z dachu od strony południowej budynku mieszkalnego poprzez studzienki przepływowe (rewizyjne) odprowadzone są do studzienki położonej w narożniku działki (od strony zachodniej ww. posesji). Natomiast wody opadowe z dachu od strony północnej odprowadzane są na teren własny, nieutwardzony oraz do studzienki rewizyjnej i następnie do studzienki w narożniku działki. Obecnie wody opadowe ze studzienki w narożniku działki wpływają do trzech zbiorników szczelnych znajdujących się na terenie posesji, a następnie wypompowywane są do rowu przydrożnego ul. [...]. Na odprowadzenie wód opadowych do potoku przy ul. [...] właścicielka posesji nr [...] nie przedłożyła pozwolenia wodnoprawnego. Nie okazała również pozwolenia Miejskiego Zarządu Dróg w B. na odprowadzenie wód opadowych do rowu przydrożnego przy ul. [...]. Skarżąca nie zgodziła się z decyzją organu I instancji i wniosła odwołanie. Jej zdaniem nie dokonuje i nie dokonywała zmian naturalnego spływu wód w celu kierowania ich na sąsiednie nieruchomości. Wskazała, iż na jej działce występuje kanalizacja sanitarna, do której "A" nie zezwala wpuszczać wód opadowych. Pomimo braku takiego obowiązku, ma zabudowane szczelne zbiorniki bezodpływowe, które zbierają nadmiar deszczówki, a dopiero później przelewa się ona zgodnie z naturalnym kierunkiem spływu, tym samym nie narusza stosunków wodnych. Przepływ wód opadowych ma, zdaniem skarżącej, wynikać z naturalnego ukształtowania terenu. Nie naruszyła więc art. 234 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (obecnie t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 624 ze zm.). Decyzją z dnia [...] r., nr [...] , Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i w tym zakresie wyznaczył nowy termin - [...] czerwca 2021 r. W pozostałym zakresie utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu wskazano m.in., że nie ma wątpliwości, iż skarżąca nie prowadziła żadnych robót budowlanych, które spowodowałyby zmianę naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości. Faktem jednak jest, że w wyniku intensywnych opadów deszczu dochodzi do okresowego zalewania sąsiedniej działki wodami opadowymi z terenu działki należącej do skarżącej. Okoliczność ta ma świadczyć o wadliwej kanalizacji deszczowej na terenie działki objętej postępowaniem. Jednocześnie, zdaniem organu II instancji, skarżąca wykonała drenaże i zbiorniki, które nie są adekwatne do istniejących na jej działce potrzeb w zakresie odprowadzania wód opadowych. Odwodnienie nieruchomości ma służyć zapobieganiu zalewaniu nieruchomości sąsiednich nie tylko przy "zwykłych" opadach atmosferycznych, lecz także w przypadku wystąpienia intensywnych opadów deszczu, czy wód roztopowych po intensywnych opadach śniegu. Odwołująca się przedstawiła co prawda zgodę zarządcy drogi na okresowe odprowadzanie do rowu wód opadowych w przypadku wystąpienia intensywnych opadów deszczu, niemniej - zdaniem organu - zgodę tę należy ocenić w oparciu o przepisy ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz.U. z 2020 r., poz. 470 ze zm. – u.d.p.). Z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżąca traktuje to rozwiązanie jako stałe. Powyższa decyzja została zaskarżona przez skarżącą w całości, zarzucając jej naruszenie art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.) poprzez: 1) pominięcie całości materiału dowodowego zaoferowanego przez skarżącą, tj. nieuwzględnienie informacji, że skarżąca miała wykonaną instalację odprowadzającą wody opadowe, która została uszkodzona w trakcie prac na terenie posesji przy ul. [...] ; 2) pominięcie i nie włączenie do postępowania administracyjnego właścicieli posesji przy ul. [...] ; 3) pominięcie całości materiału dowodowego zaoferowanego przez skarżącą, tj. nieuwzględnienie informacji o tym, iż teren jest w spadku i posesje powyżej (w tym pas drogowy ul. [...]) nie posiadają instalacji do odwodnienia, co potęguje zalewanie posesji skarżącej, uniemożliwiając skuteczne odprowadzenie wód opadowych. Ponadto organy I i II instancji nie uwzględniły faktu, że właściciel posesji przy ul. [...] naruszył stosunki wodne, poprzez wykonanie podniesienia terenu i skierowanie wody ze swojej posesji na teren posesji skarżącej; 4) brak sporządzenia opinii biegłego w zakresie analizy terenu pod kątem chłonności gruntu i jego zdolności do absorpcji wody, zarówno z terenu istniejącego, jak również wykonania dołu chłonnego. Fakt o braku chłonności gruntu w obrębie J., gdzie znajduje się posesja przy ul. [...], został całkowicie pominięty; 5) pominięcie całości materiału dowodowego zaoferowanego przez skarżącą, tj. nieuwzględnienie informacji o tym, że skarżąca posiada zbiornik retencyjny przyjmujący wodę opadową, wypełniając tym samym wymagania określone w § 28 rozporządzenia. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania przed sądem. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Organ I instancji przywołał jako podstawę decyzji m. in. §28 ust. 1 w.t. Zgodnie z tym przepisem działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. Według ust. 2 tego przepisu w przypadku budynków niskich lub budynków, dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Jest oczywiste, że powinna to być instalacja taka, by spełniała swe funkcje. Nie chodzi zatem o jej istnienie w ogóle, ale o to, by realnie była w stanie odprowadzać nadmiar wody. Wykazano jednocześnie, że ww. instalacja na posesji skarżącej nie spełnia swoich podstawowych funkcji, do czego nie potrzeba opinii biegłego. Wystarczą tu ustalenia wyspecjalizowanego organu nadzoru budowlanego. Nie ma znaczenia przyczyna takiego stanu rzeczy. Skarżąca wykonała drenaże i zbiorniki, które nie są adekwatne do istniejących w tym zakresie na jej działce potrzeb w zakresie odprowadzania wód. Posadowienie jakiegokolwiek budynku na działce powoduje, że w tym miejscu wody opadowe i roztopowe nie mogą być wchłaniane do ziemi, przez co prawodawca wymaga w zamian przeprowadzenia inwestycji skutecznie zabezpieczających interesy właścicieli nieruchomości sąsiednich. Przy tym odwodnienie nieruchomości ma służyć zapobieganiu zalewaniu nieruchomości sąsiednich nie tylko przy "zwykłych" opadach atmosferycznych lecz także w przypadku wystąpienia intensywnych opadów deszczu, bądź wód roztopowych po opadach śniegu. Przepisy ustawy – Prawo budowlane oraz norm techniczno-budowlanych nie przewidują w tym zakresie wyjątku i jako zasadę ustanawiają takie zabezpieczenie użytkowanego obiektu budowlanego, by nie stanowiło ono uciążliwości dla właścicieli i użytkowników nieruchomości sąsiednich. Chodzi także o należyte zabezpieczenie ich mienia (art. 50 ust. 1 pkt 2 p.b. w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b.). Skarżąca przedstawiła co prawda zgodę Zarządu Dróg z dnia [...]r. na okresowe odprowadzanie do rowu wód opadowych w przypadku wystąpienia intensywnych opadów deszczu, niemniej zgoda ta nie niweczy obowiązków wynikających z przepisów budowlanych. Należy ją oceniać w oparciu o przepisy ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (por. jednak art. 39 ust. 1 pkt 9 u.d.p.). Nie może ono w szczególności podważać obowiązków skarżącej wynikających z przepisów budowlanych, skonkretyzowanych w kontrolowanych tu decyzjach. Skarżąca może być stroną w postępowaniu jedynie w zakresie swego własnego interesu prawnego, a zatem nie może prowadzić czynności w imieniu właścicieli innych posesji i za nich formułować zarzuty procesowe. Jeśli jakakolwiek osoba została w niniejszej sprawie pominięta, to przepisy przewidują dla niej stosowne środki ochrony prawnej. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, 28, 77 §1, 80, 107 §1 i 3, 138 §1 pkt 2 k.p.a., § 28 w.t., art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., ani też innych przepisów uzasadniających uwzględnienie skargi. Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd orzekał na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.).