II SA/Gl 425/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka,, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2011 r. sprawy ze skargi M. S-M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości, 2. zasądza na rzecz skarżącej od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Burmistrz C. decyzją nr [...] z dnia [...] roku, na podstawie art. 95 ust. 7, art. 96 ust. 1 i 4, art. 97 ust. 1 i art. 99 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 roku, nr 102, poz. 651 ze zm.) – po rozpatrzeniu wniosku Prezydenta Miasta B. zatwierdził podział nieruchomości, polegający na wydzieleniu działek oznaczonych numerami: [...] o pow. 0,0643 ha i [...] o pow. 0,0852 ha z obrębu H., pozycja rejestru gruntów G.2253, objętej księgą wieczystą Nr [...] Sądu Rejonowego w B., stanowiącej własność Gminy B., zgodnie z wykazem zmian gruntowych zawartym w projekcie podziału, stanowiącym integralną część niniejszej decyzji. Decyzja ta, wobec nie wniesienia odwołania przez jedyną stronę postępowania w którym została wydana, a mianowicie Prezydenta Miasta B., stała się ostateczna w dniu 26 października 2010 roku. Pismem z dnia 16 lutego 2011 roku odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. S.-M. podnosząc, że w sytuacji dokonywania podziału na podstawie art. 95 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, organ nie jest zwolniony z przestrzegania przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych... Podział ten powoduje, że studzienka rewizyjna i część przyłącza znalazły się na działce nr [...], co narusza Prawo budowlane. W następstwie podziału doszło do wydzielenia działki wokół domu przy ul. [...] (w którym jest właścicielką lokalu nr [...] wraz z udziałem wynoszącym 345/1000 części w prawie własności nieruchomości oznaczonej nr [...], która przylega do objętej podziałem działki [...]), a B. domaga się od niej wykupienia 1/3 części wydzielonej działki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku, wydaną między innymi na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa w związku z art. 105 § 1 kpa umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...] roku stała się ostateczna w dniu 26 października 2010 roku. Decyzją tą został zatwierdzony podział nieruchomości stanowiących własność Gminy B. Odwołująca się nie była stroną postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] roku. Stronami postępowania w sprawie o podział nieruchomości są właściciele, współwłaściciele, użytkownicy wieczyści i współużytkownicy. Nie są stronami tego postępowania osoby, które nie mają do dzielonej nieruchomości żadnego tytułu prawnego. Skoro więc odwołująca nie posiada żadnego tytułu prawnego do nieruchomości, których podział został zatwierdzony decyzją z [...] roku to nie przysługuje jej prawo strony w postępowaniu w którym wydano tą decyzję, co oznacza że nie jest uprawniona do złożenia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. S.-M. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO z dnia [...] roku i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Z treści uzasadnienia wynika, że skarżąca uważa, że z przyczyn podanych w odwołaniu przysługuje jej przymiot strony w postępowaniu o podział nieruchomości zatwierdzony decyzją Burmistrza C. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, że roszczenie Gminy B. o wykup przez skarżącą części wydzielonej nieruchomości może być jedynie zrealizowane w drodze odrębnego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonych do niego między innymi decyzji pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływana jako ppsa). Oznacza to, że sąd dokonuje kontroli zgodności z prawem zaskarżonego do niego aktu z urzędu. Kierując się wyżej przedstawionymi regułami, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie niezależnie od zarzutów skargi. Zaskarżoną decyzją umorzono postępowanie odwoławcze z odwołania skarżącej, kwestionującej decyzję Burmistrza C. z dnia [...] roku. W dacie złożenia tego odwołania (16 luty 2011 roku) decyzja z dnia [...] roku była decyzją ostateczną, który to przymiot uzyskała w dniu 26 października 2010 roku. Skarżąca nie była stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] roku. Należy stwierdzić, że stosownie do art. 129 § 2 kpa prawo złożenia odwołania służy stronie i jest ograniczone czternastodniowym terminem od dnia doręczenia jej decyzji. Po przekazaniu odwołania (art. 133 kpa) przez organ I instancji organowi odwoławczemu jest on zobowiązany przeprowadzić postępowanie wstępne, które kończy się wydaniem jednego z postanowień o którym mowa w art. 134 kpa lub w przypadku braku przesłanek dla tych postanowień rozpoznaniem odwołania w sposób określony w art. 138 kpa. W postępowaniu wstępnym organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało złożone w terminie. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również podmiotowym. Dla niniejszej sprawy pierwszorzędne znaczenie miały przedmiotowe przyczyny niedopuszczalności odwołania. Odwołanie jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych, gdy przepis prawa wyłącza możliwość zaskarżenia decyzji w toku instancji. Zgodnie z art. 16 § 1 kpa decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Decyzja Burmistrza C. z dnia [...] roku, na skutek braku odwołań od niej stała się decyzją ostateczną z dniem 26 października 2010 roku. Przymiot ostateczności przysługiwał jej w dacie złożenia przez skarżącą odwołania, wydania zaskarżonej decyzji i przysługuje aktualnie. Oznacza to, że organ odwoławczy był zobowiązany dostrzec niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych i zakończyć postępowanie postanowieniem przewidzianym w art. 134 kpa. Orzeczenie zaskarżoną decyzją na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa nastąpiło z naruszeniem przede wszystkim art. 16 § 1 kpa i art. 134 kpa. Trzeba także wskazać, że skarżąca składająca odwołanie nie była stroną postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] roku, a samo odwołanie zostało złożone gdy decyzja ta była ostateczna. W tym zakresie orzecznictwo stoi na stanowisku, że osobie takiej, która twierdzi że przysługuje jej przymiot strony w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, przysługuje prawo żądania wznowienia postępowania przewidziane w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Oznacza to obowiązek organu pouczenia takiej osoby o przysługującym jej prawie wraz z możliwością żądania przywrócenia ewentualnie uchybionego terminu (art. 148 § 2 kpa). Dopiero w tym postępowaniu organ byłby uprawniony – po wznowieniu postępowania – do badania czy strona, a więc w niniejszej sprawie skarżąca, posiada istotnie przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] roku. Mając na uwadze powyższe na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w związku z art. 16 § 1 i art. 134 kpa oraz w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 152 ppsa orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ppsa. Stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji zwalnia Sąd od ustosunkowania się do poszczególnych zarzutów skargi, a wskazania co do dalszego postępowania wypływają wprost z niniejszego uzasadnienia. SW