II SA/Gl 426/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie NSA Bonifacy Bronkowski, WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Beata Malcharek, po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości. Wnioskiem z dnia [...] 2003 r. N. Z. w imieniu inwestora "A" SA z siedzibą w W. wystąpiła o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na przebudowie istniejących budynków [...] na Kompleks [...] "[...]" wraz z zagospodarowaniem terenu i infrastrukturą techniczną w postaci sieci i przyłączy, na działkach położonych w T. przy ulicy A. Po przeprowadzeniu stosownego postępowania, uzyskaniu stosownych uzgodnień, Prezydent Miasta T. decyzją z dnia [...]r. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji pod nazwą: Zagospodarowanie terenu dla kompleksu [...] "[...]" wraz z infrastrukturą techniczną ([...]) na parcelach nr A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K położonych przy ulicy B w T.. W podstawie prawnej tej decyzji przywołał przepisy art. 59 ust. 1, art. 86, art. 87 ust. 3 oraz art. 60 ust. 1, ust. 4, art. 61 ust. 1 pkt 2-5, ust. 3, ust. 5, art. 64 ust.1, art. 52, art. 53 ust. 3-5, art. 54, art. 55 i art. 56 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717). W uzasadnieniu wyjaśnił, że wnioskowana zmiana zagospodarowania terenu związana jest z realizacją Kompleksu [...] "[...]". zgodnie z obowiązującym ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego, uchwalonym przed dniem 1 stycznia 1995 r., przedmiotowy teren przeznaczony do zabudowy mieści się w dwóch strefach – strefie śródmiejskiej ([...]) oraz obszarze centrum miasta ([...]), dla których wiodącą funkcją jest funkcja "usługowa, obejmująca usługi publiczne i komercyjne na poziomie miejskim i ponadmiejskim". Nie stwierdzając podstaw do odmowy, wobec zgodności zamierzenia inwestycyjnego z obowiązującymi przepisami i uzyskując (zgodnie z zapisem art. 64 ust. 1 odsyłającym do art. 53 ust. 4 pkt 9 oraz 62 ust. 2) pozytywne uzgodnienie zamierzenia – z Miejskim Zarządem Ulic i Mostów w T. oraz Wojewodą [...], rozstrzygnięto jak w sentencji. Osobne odwołania od tej decyzji wnieśli J. Z. i K. M.. W jednobrzmiących odwołaniach zarzucając tej decyzji naruszenie przepisu art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nie uwzględnienie w procesie wydawania decyzji zgłaszanych dowodów, faktów i twierdzeń, wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wyjaśnili, że w trakcie przeprowadzonego postępowania uwzględnione zostały tylko interesy jednej strony, strony wnioskującej, natomiast pomimo zgłoszonego wniosku z dnia [...] 2003 r., w którym proponowali inny przebieg planowanej drogi dojazdowej, sprawa ta w ogóle nie została rozpatrzona. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r., powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 59 ust. 1, art. 86 i art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyjaśniło, że zamierzona inwestycja, zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta T., zatwierdzonym uchwałą Miasta T. nr [...] z dnia [...] r., położona jest w strefie śródmiejskiej ([...]) i obszarze centrum miasta ([...]), dla której ustalono równorzędne wiodące funkcje, a mianowicie, usługową (...), administracyjną i mieszkaniową (...) wraz z usługami na poziomie podstawowym. Obszar centrum według planu przeznaczony został na cele rozwoju usług komercyjnych oraz usług publicznych. Kolegium, po analizie przedłożonych akt administracyjnych stwierdziło, że organ pierwszej instancji prawidłowo interpretował zapisy planu, uzyskał wymagane uzgodnienia oraz uwzględnił wnioski zgłaszane przez Spółdzielnię Mieszkaniową [...] w T. w zakresie zmiany aktualnego sposobu zagospodarowania terenu (przesunięcie piaskownicy wraz z placem zabaw). W zakresie zarzutów podnoszonych przez skarżących Kolegium wyjaśniło, że w wymienionym piśmie z dnia [...] 2003 r. przedstawiają własną, subiektywną propozycję przebiegu drogi w związku z hipotetycznym zamiarem zabudowy ich działki nr B, co jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym. Podkreśliło, że przedmiotowa decyzja zawiera niezbędne informacje dotyczące warunków realizacji inwestycji oraz ochrony praw osób trzecich, dodając, że działka skarżących posiada dostęp do drogi publicznej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożył tylko J. Z.. Zarzucając decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. naruszenie przepisów art. 107 oraz art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego wniósł o jej zmianę poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W skardze tej powtórzył zarzuty zgłaszane już w odwołaniu, dodając, że przystąpił do zrealizowania swojej zamierzonej inwestycji, zatem jego plany nie są "hipotetyczne, przyszłe i niepewne". Wskazał, że prosty i łatwy dojazd do jego działki to sprawa niezwykle ważna dla jego przyszłych klientów, niestety organy rozpatrujące sprawę nie uwzględniły w tym zakresie jego interesów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując w całej rozciągłości stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. W zakresie zarzutów wskazanych w skardze Kolegium wyjaśniło, że tylko w ocenie skarżącego kwestionowana decyzja sprzeczna jest z interesem mieszkańców T.. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem nie do odparcia pozostaje zarzut wydania jej z naruszeniem prawa. W rozpatrywanej sprawie wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy terenu wystąpiono w dniu [...] 2003 r., a zatem już w okresie obowiązywania ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (od dnia 1 lipca 2003 r.). Ustawa ta wprowadza zasadę, że przesłanką wydania decyzji o warunkach zabudowy jest przede wszystkim brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 59 ust. 1 cyt. ustawy. Z kolei art. 86 stanowi, że ustalenia w drodze decyzji warunków zabudowy wymaga zmiana sposobu zagospodarowania terenu, o której mowa w art. 59 ust.1, jeżeli na tym terenie obowiązuje plan uchwalony przed dniem 1 stycznia 1995 r. Zatem, artykuł ten wprowadził ograniczony czasowo wyjątek od zasady, że na obszarze, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, decyzje o pozwoleniu na budowę wydaje się bezpośrednio na podstawie planu, z pominięciem etapu ustalania warunków zabudowy w drodze decyzji administracyjnej. Potrzeba przyjęcia takiego rozwiązania uzasadniona była faktem, że tzw. "stare plany" czyli uchwalone przed 1 stycznia 1995 r. nie określały warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, a zatem nie mogły tworzyć podstawy merytorycznej do uzyskiwania bezpośrednio pozwolenia na budowę. Dlatego też do czasu utraty mocy obowiązującej tych planów – utrzymano obowiązek ustalenia warunków zabudowy w drodze decyzji administracyjnej, ale bez zastosowania warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – czyli bez konieczności spełnienia tzw. dobrego sąsiedztwa. W rozpatrywanej sprawie spotykamy się właśnie z taką sytuacją, wniosek o ustalenie warunków wniesiony został w dniu [...] 2003 r., a zatem w czasie obowiązywania ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz w czasie obowiązywania Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Miasta T. zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w T. nr [...] z dnia [...] r. Dlatego też organ pierwszej instancji zgodnie z zacytowanym art. 59 ust. 1 w związku z art. 86 i 87 ust. 3 decyzją z dnia [...] r. ustalił warunki zabudowy dla wnioskowanej inwestycji. Jednakże przywołana powyżej ustawa nie przewiduje do spraw wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną, możliwości stosowania przepisu art. 86 po utracie mocy obowiązującej planów zagospodarowania przestrzennego sprzed 1995 r. Na podstawie zaś art. 87 ust. 3 cytowanej ustawy, Miejscowy Plan Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Miasta T. z dnia [...] r. utracił moc obowiązującą w dniu 31 grudnia 2003 r. Zatem w sytuacji, gdy wniosek o ustalenie warunków zabudowy złożono w czasie obowiązywania takiego planu lecz organ nie zdążył wydać decyzji przed utratą mocy obowiązującej tego planu, to decyzję wydaje się bez zastosowania art. 86. W zależności zaś od sytuacji czy od 1 stycznia 2004 r. obowiązuje na danym terenie nowy plan zagospodarowania przestrzennego czy też nie, organ może wydać bądź decyzję umarzającą postępowanie, jako bezprzedmiotowe, gdy obowiązuje nowy plan – wówczas bowiem wydawane jest pozwolenie na budowę na podstawie tego planu z pominięciem ustalenia warunków w drodze odrębnej decyzji, bądź – kiedy nie obowiązuje nowy plan – decyzję na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie bowiem z zapisem art. 85 ust. 3 omawianej ustawy, obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego uchwalone przed dniem 1 stycznia 1995 r. zachowują moc do czasu uchwalenia nowych planów, nie dłużej jednak niż do dnia 31 stycznia 2003 r., co oznacza, że nawet wówczas, gdy postępowanie wszczęto w okresie obowiązywania planu sprzed 1995 r., ale ostateczna decyzja nie zapadła przed 31 grudnia 2003 r., to powstaje obowiązek zastosowania w sprawie nowego planu, a na obszarach pozbawionych planu – obowiązek wydania decyzji o warunkach zabudowy z zastosowaniem cytowanego powyżej art. 61 ust. 1 tej ustawy. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania należy wskazać, że w rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie uczestnika postępowania dokonał jej oceny w aspekcie zgodności z miejscowym ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego miasta T. z dnia [...] r., podczas, gdy w dacie rozpoznania, plan ten, zgodnie z zapisem zacytowanego powyżej art. 87 ust. 3 wymienionej ustawy, utracił moc obowiązywania. Mając powyższe na uwadze, zaskarżoną decyzję należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Uwzględniając skargę Sąd orzekł o niewykonalności zaskarżonej decyzji stosownie do art. 152 przywołanej powyżej ustawy.