II SA/Gl 426/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędziowie WSA Iwona Bogucka Stanisław Nitecki /spr./ Protokolant st. ref. Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2005 r. sprawy ze skargi S.L. na postanowienie Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego uchyla zaskarżone postanowienie oraz orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. w dniu [...] wystawił Tytuł wykonawczy Nr [...] na rzecz R.G., I.L. oraz S.L. w związku z obowiązkiem rozbiórki samowolnie przebudowanego dachu na budynku nr [...] w I. wynikającym z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] Nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] organ ten nałożył na wyżej wymienionych grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł /[...] zł/ oraz obowiązek uiszczenia opłaty egzekucyjnej w wysokości [...] zł. Zażalenie na postanowienie to wnieśli R.G., I.L. i S.L. W następstwie wniesionego zażalenia Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 2, art. 123 § 1 i 2 oraz art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 119, art. 121 § 4 i 5 oraz art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm./, uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wydanym na podstawie art. 2 § 1 pkt 3, art. 5 § 1 pkt 1, art. 64a § 1 pkt 1, art. 119 i art. 121 § 5 oraz art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm./, nałożył solidarnie na R.G., I.L. i S.L. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł /[...] zł/ z powodu uchylania się od obowiązku określonego w tytule wykonawczym oraz obowiązek wniesienia opłaty egzekucyjnej za wydanie postanowienia w wysokości [...] zł. Jednocześnie wezwał do niezwłocznego wykonania określonego w tytule wykonawczym obowiązku z zagrożeniem podjęcia dalszych środków egzekucyjnych. Pismem procesowym z dnia [...] pełnomocnik S.L. adwokat J.S. zwrócił się do organu pierwszej instancji z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na wyżej wymienione postanowienie. W motywach wniosku wskazano, że S.L. w okresie przewidzianym na skorzystanie ze środka odwoławczego przebywał poza granicami kraju i nie miał możliwości zapoznania się z treścią postanowienia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. postanowieniem z dnia [...] nr [...] wydanym na podstawie art. 65 Kodeksu postępowania administracyjnego przekazał zgłoszony wniosek do Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. celem rozpatrzenia. Organ ten postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wydanym na podstawie art. 59 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu podjętego postanowienia organ ten stwierdził, że nie znajduje żadnych podstaw do uwzględnienia zgłoszonego wniosku. Zdaniem organu odwoławczego postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] zostało doręczone zgodnie z wymogami wynikającymi z treści art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ w imieniu S.L. pismo z tym rozstrzygnięciem odebrała matka skarżącego. Nadto organ zauważył, że skarżący nie poinformował organów nadzoru budowlanego o zmienionym adresie, choć był do tego zobowiązany i o obowiązku takim był pouczony oraz nie przedłożył wiarygodnych dowodów nieobecności w kraju, z tego też powodu organ ten nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających uwzględnienie wniesionego wniosku o przywrócenie terminu. Jednocześnie organ ten w pouczeniu o przysługujących środkach zaskarżenia pouczył skarżącego, że przysługuje mu zażalenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stosownie do pouczenia zamieszczonego w powyższym postanowieniu pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W motywach zażalenia przywołane zostały dotychczas podnoszone argumenty uzasadniające zdaniem skarżącego przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego od postanowienia organu pierwszej instancji z dnia [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] stwierdził niedopuszczalność wniesionego zażalenia i wskazał, że na postanowienie Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Pismem procesowym z dnia [...] skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]. W skardze tej zarzucił organowi administracji błędy w ustaleniach faktycznych mające istotny wpływ na treść wydanego postanowienia. W motywach skargi podniósł, że z uwagi na prowadzoną działalność gospodarczą często przebywa poza granicami kraju, a przedmiotowe pismo wysłane zostało na adres w I. w sytuacji, gdy jego miejsce zamieszkania jest w W., z tego też powodu nie miał możliwości zapoznania się z treścią wskazanego postanowienia. Skarżący podniósł także, że z brzmienia art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego wynika jedynie uprawdopodobnienie braku winy, a nie wykazanie braku takiej winy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację jaką posłużył się w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów niż podał skarżący. Stosownie do postanowień art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ wykazała, że zaskarżone postanowienie nie odpowiada wymogom prawa. W pierwszej kolejności przyjdzie wskazać, że stosownie do postanowień art. 41 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu, a w razie zaniedbania tego obowiązku, doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Zgodnie natomiast z treścią art. 42 § 1 wymienionego Kodeksu pisma doręcza się osobom fizycznym w miejscu ich zamieszkania lub miejscu pracy. W rozpatrywanej sprawie kluczowym zagadnieniem jest to, czy organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy doręczył postanowienie z dnia [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Organy administracji publicznej stoją na stanowisku prawidłowości dokonania tej czynności, natomiast skarżący wnosi o przywrócenie terminu i akcentuje fakt, że zamieszkuje w W. oraz że z uwagi na prowadzoną działalność gospodarczą często odbywa podróże poza granice kraju. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji doręczył skarżącemu pismo zawierające postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w sposób wadliwy. Otóż w aktach sprawy znajduje się zażalenie skarżącego z dnia [...] wniesione na postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...]. W piśmie tym skarżący R.G., I.L. i S.L. podali adres do korespondencji kierowanej do skarżących i podali K. ul. [...]. Tym samym skarżący wypełnili obowiązek wynikający z normy zamieszczonej w art. 41 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jak wynika z treści postanowienia organu odwoławczego z dnia [...] korespondencja została skierowana na ten adres. W tej sytuacji organ pierwszej instancji zobowiązany był doręczyć postanowienie z dnia [...] także na ten adres, jednakże jak wynika to z akt sprawy przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało wysłane na adres w I. i odebrane przez matkę skarżącego. Warto zauważyć, że organ pierwszej instancji wiedział o tym na jaki adres winien kierować korespondencję, ponieważ potwierdza to w postanowieniu z dnia [...]. W świetle przedstawionego stanu prawnego i faktycznego postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] nie zostało doręczone skarżącemu w sposób prawidłowy, a tym samym skarżący z tego powodu nie może ponosić negatywnych skutków nieprawidłowego działania organu administracji publicznej i okoliczność ta stanowi naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym wyczerpana została przesłanka uwzględnienia skargi przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Argumentacja skarżącego zamieszczona w skardze, a sprowadzająca się do uznania, że przesłanką uzasadniającą uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia są w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą częste wyjazdy poza granice kraju, nie może być uwzględniona, ponieważ jak zostało to powyżej zaznaczone przywrócenie terminu następuje wówczas, gdy zainteresowany uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, a wyjazd poza granice kraju nie jest okolicznością wyłączającą brak winy, ponieważ osoba taka ma możliwość poinformowania organu o adresie na jaki będzie przesyłana korespondencja. W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji winien doręczyć postanowienie zgodnie z obowiązującymi przepisami i informacjami przekazanymi przez skarżącego oraz pozostałych adresatów tegoż rozstrzygnięcia. Na marginesie powyższych rozważań należy zauważyć, że organ odwoławczy przekazał akta sprawy w takim stanie, który uniemożliwiał ustalenie podstawowych dla rozpatrywanej sprawy danych, a tym samym podjęcie rozstrzygnięcia. Kluczowe akta dla niniejszej sprawy Sąd otrzymał dopiero po odroczeniu rozprawy i wezwaniu organu odwoławczego o uzupełnienie akt. Sąd po myśli art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach postępowania Sąd nie orzekał, ponieważ stosownie do postanowień art. 210 § 1 wyżej wymienionej ustawy skarżący do zamknięcia rozprawy nie zgłosili wniosku o przyznanie należnych kosztów postępowania. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" wyżej wymienionej ustawy uchylono zaskarżone postanowienie. SJ/