II SA/Gl 428/21

WyrokWSA w Gliwicach2021-07-08

Skład orzekający: Rafał Wolnik, Edyta Kędzierska, Renata Siudyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, wydane na podstawie art. 50 Prawa budowlanego, może być uzasadnione stwierdzeniem prowadzenia robót bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, nawet jeśli samo wstrzymanie ma charakter zabezpieczający i nie rozstrzyga sprawy co do istoty?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych wydane na podstawie art. 50 Prawa budowlanego ma charakter zabezpieczający i nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Wystarczające jest ustalenie, że roboty budowlane są prowadzone bez wymaganego pozwolenia na budowę lub w sposób istotnie odbiegający od przepisów, aby organ mógł wydać takie postanowienie. Materiał dowodowy zgromadzony podczas oględzin, w tym protokół i dokumentacja fotograficzna, dawał podstawy do wydania postanowienia o wstrzymaniu robót i nałożeniu obowiązku przedstawienia oceny technicznej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki "A." sp. z o.o. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach, utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. o wstrzymaniu robót budowlanych związanych z przebudową budynku mieszkalnego wielorodzinnego. W budynku wykonano dodatkowe lokale mieszkalne, otwory wentylacyjne i drzwiowe bez wymaganego pozwolenia na budowę, naruszając przepisy techniczne. Organ I instancji wstrzymał roboty i nałożył obowiązek przedstawienia oceny technicznej. Organ II instancji utrzymał postanowienie w mocy, a spółka wniosła skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 lipca 2021 r. sprawy ze skargi "A." sp. z o.o. z siedzibą w L. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę. Pismem z dnia 15 września 2020 r. J. B. oraz M. B. wnieśli o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie wykonania otworów wentylacyjnych w ścianie budynku posadowionego na działce nr 1 graniczącej bezpośrednio z ich posesją przy ul. [...] w P. Pismem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. (dalej: PINB) zawiadomił strony, iż w dniu [...] r. zostaną przeprowadzone oględziny budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr 1 przy ul. [...] i [...] w P. Następnie w dniu [...] r. przeprowadził oględziny ww. budynku mieszkalnego wielorodzinnego, podczas których ustalono, iż: "1. Na nieruchomości zlokalizowane są dwa budynki mieszkalne wielorodzinne z pomieszczeniami użytkowymi. Są współwłasnością osób wskazanych w zawiadomieniu o oględzinach. 2. W budynku [...] przeprowadzone były oraz prowadzone są roboty związane z przebudową i modernizacją pomieszczeń. Wykonano: Parter: w części północnej istniał jeden lokal mieszkalny. Został on przebudowany w wyniku czego powstały trzy niezależne mieszkania, jedno dostępne z klatki schodowej oraz dwa z wejściami zewn. od strony północnej. Lokal od klatki schodowej składa się z pokoju z aneksem kuchennym, łazienki oraz pokoju w którym nie wykonano okna, istnieją jedynie przeszklone drzwi zewnętrzne prowadzące na niewielkie patio. Lokale od strony północnej posiadają wejście od zewnątrz. Wentylacja pomieszczeń zrealizowana prawdopodobnie przy wykonywaniu poziomych odcinków, przy zastosowaniu przewodów PCV. Wentylacja przykryta sufitem podwieszonym. I piętro: w miejsce dwóch mieszkań wydzielono pięć lokali mieszkalnych. II piętro: w miejsce dwóch lokali mieszkalnych wydzielono cztery, z czego w jednym z nich trwają roboty remontowe. Widoczne jest m. in. wykonywanie wentylacji pomieszczeń przy zastosowaniu rur PCV. 3. W ścianie szczytowej wschodniej istnieje 6 otworów wentylacyjnych PCV. Obecni współwłaściciele oświadczyli, że dwa z otworów istniały już w momencie nabycia nieruchomości, tj. co najmniej od 2019 r. 4. Roboty jak w pkt 2 rozpoczęto pod koniec 2019 r. Nie występowali o wydanie pozwolenia na budowę. 5. J. B. wnosi o likwidację wszystkich otworów w ścianie wschodniej budynku". Dołączono dokumentację fotograficzną z przedstawionej przez strony dokumentacji. Pismem z dnia [...] r. PINB zawiadomił strony, iż zostało z urzędu wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie przebudowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w P. na działce nr 1. W dniu [...] r. PINB, na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i 4, art. 50 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 50 ust. 3 Prawa budowlanego, wydał postanowienie nr [...], znak: [...] w pkt 1 wstrzymujące roboty budowlane związane z przebudową budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w P. na działce nr 1, prowadzone bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, w pkt II nieustalające sposobu wykonania niezbędnych zabezpieczeń oraz w pkt III nakładające na współwłaścicieli budynku: "B" sp. z o.o., H. W., T. R., H. O., B. B., T. B., M. Z., J. P., B. P. i "A" sp. z o.o., obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, oceny technicznej określającej jakość oraz prawidłowość wykonanych robót budowlanych, szczególnie w zakresie dotyczącym zgodności z zasadami wiedzy technicznej oraz obowiązującymi przepisami, w tym: rozporządzenia Ministra Infrastruktury dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm.), z uwzględnieniem przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej; obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P. Przy czym ocena techniczna powinna zawierać inwentaryzację robót oraz określać zakres i sposób wykonania robót niezbędnych dla doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Pismem z dnia [...] r. organ I instancji zwrócił się do Urzędu Miasta w P., Wydział Gospodarki Przestrzennej, z prośbą o przekazanie informacji jakie decyzje o pozwoleniu na budowę były wydawane dla nieruchomości usytuowanej na działce nr 1 przy ul. [...] w P. oraz, czy były przyjmowane zgłoszenia robót i w jakim zakresie. Zwrócono się również z wnioskiem o wydanie wypisu aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla ww. nieruchomości wraz z częścią graficzną. Pismem z dnia [...] r. Urząd Miasta w P. przekazał organowi I instancji wypis i wyrys z ustaleń obowiązującego miejscowego planu dla przedmiotowej nieruchomości oraz poinformował, iż dla ww. nieruchomości została wydana w dniu [...] r. decyzja nr [...] dla inwestycji "Rozbiórka dwóch budynków gospodarczych. Inwestycja zlokalizowana przy ul. [...] w P., na działce numer 1". Ponadto wskazano, iż nie prowadzono żadnego postępowania w sprawie przebudowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr 1 przy ul. [...] w P. Pismem z dnia 2 listopada 2021 r. "B" sp. z o.o. reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata wniosła zażalenie na ww. postanowienie PINB, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 10, art. 77, art. 80 kpa oraz § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez: uchylenie się od wszechstronnego działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niezebranie pełnego materiału dowodowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo zarzucono naruszenie prawa materialnego , tj. art. 50 ust. 1 pkt 1 i 4, art. 50 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 50 ust. 3, art. 52 ustawy Prawo budowlane poprzez wydanie postanowienia mimo niedokonania ustalenia występowania przesłanek zastosowania przywołanych norm, a w szczególności braku określenia w jakim stanie znajdowała się nieruchomość przed rozpoczęciem w niej prac, zakresu wykonywanych prac oraz podmiotu, który wykonał prace. Zażalenie na ww. postanowienie organu I instancji złożyła również "A" sp. z o.o. reprezentowana przez tego samego pełnomocnika, pismem z dnia 10 listopada 2020 r., podnosząc w zasadzie identyczne zarzuty jak w zażaleniu "B" sp. z o.o. W kolejnym piśmie z dnia 10 listopada 2021 r. zatytułowanym "Zażalenie", "B" sp. z o.o. – domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia - zarzuciła: błędne przyjęcie, że skarżący wykonał uprzednio jakiekolwiek roboty budowlane, kiedy nabył on własność lokalu w takim stanie, w jakim znajduje się on w chwili obecnej, nadto błędne przyjęcie, że w nieruchomości należącej do skarżącego, tj. lokalu niemieszkalnym stanowiącym odrębną nieruchomość prowadzone są w dalszym ciągu roboty budowlane związane z przebudową i modernizacją, podczas gdy w lokalu stanowiącym własność skarżącego żadne prace nie są prowadzone, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że skarżący jest stroną postępowania i może być do niego kierowany nakaz określonego działania polegający na przedstawieniu oceny technicznej. W dniu [...] r. PINB wydał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt Prawa budowlanego decyzję nr [...], znak: [...] nakładającą na współwłaścicieli budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w P., usytuowanego na działce nr 1: "B" sp. z o.o. z siedzibą w K., H. W., T. R., H. O., B. B., T. B., M. Z., J. P., B. P. i "A" sp. z o.o. z siedzibą w L., obowiązek wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem ww. inwestycji polegającej na przebudowie przedmiotowego budynku, tj. likwidację poprzez zamurowanie obsługujących wyodrębnione lokale mieszkalne otworów wentylacyjnych, wykonanych w stanowiącej część wspólną budynku zewnętrznej wschodniej ścianie obiektu (usytuowane w granicy nieruchomości), w terminie do dnia [...] r. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (zwany dalej ŚWINB) zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa oraz art.80 ust. 2 pkt 2, art. 81, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm. – zwanej dalej Prawem budowlanym) utrzymał orzeczenie organu pierwszej instancji w mocy. Uzasadniając to rozstrzygnięcie potwierdził ustalenia organu pierwszej instancji co do tego, że objęte postępowaniem roboty budowlane wymagały pozwolenia na budowę, którym inwestor nie dysponował. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 ww. ustawy. Jakkolwiek należy zgodzić z twierdzeniami podniesionymi w zażaleniu, iż zgodnie z treścią art. 29 ust. 4 pkt 1 lit a Prawa budowlanego nie wymaga jakichkolwiek zgód prawnobudowlanych przebudowa budynków, których budowa wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, oraz budynków mieszkalnych jednorodzinnych, z wyłączeniem przebudowy przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych, tak należy mieć na uwadze, iż przebudowa przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych budynków mieszkalnych wielorodzinnych, stanowiących część wspólną nieruchomości, nie została wymieniona w katalogu robót zwolnionych od uzyskania pozwolenia na budowę. W związku z czym obowiązkiem współwłaścicieli nieruchomości było, przed rozpoczęciem inwestycji, uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę ze wszelkimi tego dalszymi konsekwencjami, w tym wynikającymi z treści art. 50 w zw. z art. 51 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż wprawdzie sama przebudowa wykonywana wewnątrz budynku mieszkalnego wielorodzinnego nie wymagała ani uzyskania pozwolenia na budowę ani też zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, to wykonywane roboty budowlane, w myśl art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego muszą odpowiadać przepisom prawa, w tym spełniać wymogi przewidziane w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm.). W toku postępowania wyjaśniającego stwierdzono natomiast naruszenie m.in. następujących przepisów ww. rozporządzenia, tj. § 57, § 63, § 235 i § 267. W konsekwencji organ odwoławczy doszedł do wniosku, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w P. doszło do przebudowy obiektu budowlanego, gdyż uległy zmianie parametry techniczne i użytkowe obiektu budowlanego, tj. wydzielono dodatkowe lokale mieszkalne w budynku, we wschodniej ścianie zewnętrznej budynku (stanowiącej część wspólną budynku) wykonano dodatkowe otwory wentylacyjne, w północnej ścianie zewnętrznej (stanowiącej część wspólną budynku) wykonano zaś otwory drzwiowe. Inwestorzy wykonali przedmiotową przebudowę bez uzyskania pozwolenia na budowę. ŚWINB wskazał również, iż w przypadku, gdy obiekt budowlany jest przedmiotem współwłasności, a taka sytuacja zachodzi w przedmiotowej sprawie, obowiązek dostarczenia oceny technicznej ciąży na wszystkich współwłaścicielach niepodzielnie. Tym bardziej, iż przedmiotom oceny technicznej ma być poprawność wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową przegród zewnętrznych i elementów konstrukcyjnych należących do części wspólnej nieruchomości. Istotą współwłasności tej samej rzeczy jest bowiem to, że przysługuje ona niepodzielnie kilku osobom (art. 195 k.c.). Ponadto, nakładając obowiązek wynikający z art. 50 ust. 3 Prawa budowlanego na współwłaścicieli, organ nie może kierować się np. wielkością udziałów we współwłasności. Rozstrzygnięcie to nie może być również uzależnione od ustalenia, który ze współwłaścicieli obiektu budowlanego przyczynił się w większym lub mniejszym stopniu do określonego stanu obiektu w częściach wspólnych. Ewentualne rozstrzyganie sporu co do stopnia zawinienia poszczególnych współwłaścicieli i dochodzenie odszkodowania z tego tytułu może być poddane ocenie właściwego sądu powszechnego w postępowaniu cywilnym. Organ II instancji zwrócił również uwagę, iż wbrew zarzutom podniesionym w zażaleniu, organ I instancji określając datę rozpoczęcia przedmiotowej przebudowy budynku, zrobił to w prawidłowy sposób. Z wyjaśnień współwłaścicieli nieruchomości, uczestniczących w dniu [...] r. w oględzinach, jednoznacznie bowiem wynika, iż wszelkie roboty budowlane będące przedmiotem niniejszego postępowania, rozpoczęły się w 2019 r., tj. w momencie nabycia nieruchomości przez obecnych współwłaścicieli. Odnosząc się z kolei do zarzutów strony, iż organ I instancji nie zebrał w sposób dostateczny materiału dowodowego wskazuje, iż powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśnił, że postanowienie oparte na treści art 50 ust 1 pkt 1. ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane, ma częściowo charakter dowodowy i z tego też względu nie może rozstrzygać co do zasady o wszystkich kwestiach związanych z charakterem wstrzymanych robót budowlanych oraz ich następstwach. Zdaniem organu odwoławczego, wbrew twierdzeniom strony, to właśnie zaskarżone postanowienie pozwoli PINB zgromadzić w pełni materiał dowodowy, w tym ustalić jakie konkretnie roboty budowlane zostały wykonane oraz określić sposób wykonania robót niezbędnych dla doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że PINB prawidłowo orzekł o wstrzymaniu prowadzonych robót budowlanych związanych z przebudową budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w P. oraz nałożeniu na wszystkich współwłaścicieli budynku obowiązku przedstawienia oceny technicznej określającej jakość oraz prawidłowość wykonanych robót budowlanych, która z kolei umożliwi poczynienie dalszych ustaleń faktycznych i wydanie właściwych nakazów w myśl art. 51 Prawa budowlanego. W skardze do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego "A" sp. z o.o. w L. reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, w zasadzie podniosła zarzuty zawarte w odwołaniu domagając się uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego postanowienia, a nadto zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i jego uzasadnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności kwestionowanego postanowienia. Sprawa niniejsza została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na zasadzie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), wedle którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszym postępowaniu jest postanowienie wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych związanych z przebudową budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w P. na działce nr 1, prowadzone bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach; nieustalające sposobu wykonania niezbędnych zabezpieczeń oraz nakładające na współwłaścicieli budynku obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, oceny technicznej określającej jakość oraz prawidłowość wykonanych robót budowlanych, szczególnie w zakresie dotyczącym zgodności z zasadami wiedzy technicznej oraz obowiązującymi przepisami, Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 50 ust. 1 pkt 1 i 4, art. 50 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 50 ust. 3 i art. 52 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186, dalej "ustawa", "Prawo budowlane"). W myśl powyższej regulacji w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. W postanowieniu, zgodnie z art. 50 ust. 3 ustawy, organ może nałożyć obowiązek przedstawienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz. Następnie, w terminie dwóch miesięcy od dnia wydania postanowienia, podejmuje kolejne kroki proceduralne wskazane w art. 51 ustawy. W przedmiotowej sprawie przepis art. 50 ustawy zastosowano w związku z ustaleniem, że w budynku przy ul. [...] prowadzone były oraz w dalszym ciągu są prowadzone roboty budowlane związane z przebudową i modernizacją pomieszczeń. Z powyższego wynika, że postanowienie na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy zostało wydane w stosunku do prowadzonych robót budowlanych. Istotnie, co do zasady, wstrzymanie na podstawie tego przepisu robót budowlanych powinno mieć miejsce wtedy, kiedy roboty takie są prowadzone. Zdaniem Sądu zasadnie stwierdził organ odwoławczy, że postanowienie oparte na treści art. 50 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego ma częściowo charakter dowodowy i z tego też względu nie może rozstrzygać co do zasady o wszystkich kwestiach związanych z charakterem wstrzymanych robót budowlanych oraz ich następstwach. Podstawę do takich, ostatecznych w tym względzie ustaleń, ma stanowić co do zasady treść inwentaryzacji wykonanych robót oraz ich ocena techniczna lub ekspertyza. Co do zasady za taką interpretacją tych przepisów przemawia również treść art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego. W ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony podczas oględzin przeprowadzonych dnia [...] r. dawał wystarczające podstawy do poczynienia ustaleń niezbędnych do wydania postanowienia opartego na art. 50 ust. 1 pkt 1 i 4, art. 50 ust.2 pkt 1 i 2 i art. 50 ust. 3 Prawa budowlanego. Z protokołu oględzin oraz z dołączonych do niego fotografii wyraźnie wynika, że przeprowadzone były oraz prowadzone są roboty związane z przebudową i modernizacją pomieszczeń. Nie może budzić przy tym wątpliwości, że podstawę do wydania postanowienia opartego na treści art. 50 Prawa budowlanego stanowiło bezsporne ustalenie, iż objęte postępowaniem roboty budowlane były prowadzone bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach. Wskazać trzeba, że postanowienie wydane na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy, ma charakter incydentalny/wpadkowy, tj. nie kończy sprawy co do istoty, a dla jego wydania konieczne jest jedynie ustalenie, że wykonywane są roboty budowlane inne niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 ustawy, bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Wydając w takiej sytuacji postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, organ jest zobowiązany wskazać przyczynę wstrzymania robót, a także określić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń dotychczas wykonanych prac (art. 50 ust. 2 Prawa budowlanego). Postanowienie wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych ma charakter zabezpieczający, Wstrzymanie umożliwia przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia co do dalszych losów realizowanego przedsięwzięcia, jako że samo w sobie nie załatwia sprawy co do istoty. Przepis ten jest podstawą wstrzymania robót celem rozważenia, jakie względnie nakazy w odniesieniu do prowadzonej inwestycji powinny być wydane. Następnie zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 ustawy, właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Przepis art. 51 ust. 7 ustawy stanowi, że między innymi art. 51 ust. 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b ustawy zostały wykonane w sposób o którym mowa w art. 50 ust. 1 ustawy. W niniejszej sprawie na skutek tego postanowienia inwestor przedłożył ocenę stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego w P. przy ul. [...], na działce nr 1. Dokumentacja ta stanowiła podstawę do wydania przez PINB na podstawie art. 51 ust. 1 pkt Prawa budowlanego decyzji nr [...], znak: [...] nakładającej na współwłaścicieli ww. budynku, obowiązek wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem ww. inwestycji polegającej na przebudowie przedmiotowego budynku, tj. likwidację poprzez zamurowanie obsługujących wyodrębnione lokale mieszkalne otworów wentylacyjnych, wykonanych w stanowiącej część wspólną budynku zewnętrznej wschodniej ścianie obiektu (usytuowane w granicy nieruchomości), w terminie do dnia [...] r. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W art. 29 wymienione zostały enumeratywnie (wyliczenie stanowi listę zamkniętą) obiekty i roboty budowlane, które nie wymagają pozwolenia na budowę, a art. 30 tej ustawy określa, które z nich wymagają zgłoszenia zamiaru ich wykonania do organu administracji architektoniczno-budowlanej. Sąd podziela w tym miejscu stanowisko organów obydwu instancji, że w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w P. doszło do przebudowy obiektu budowlanego, gdyż uległy zmianie parametry techniczne i użytkowe obiektu budowlanego, tj. wydzielono dodatkowe lokale mieszkalne w budynku, we wschodniej ścianie zewnętrznej budynku (stanowiącej część wspólną budynku) wykonano dodatkowe otwory wentylacyjne, w północnej ścianie zewnętrznej (stanowiącej część wspólną budynku) wykonano zaś otwory drzwiowe. A zatem inwestorzy wykonali przedmiotową przebudowę bez uzyskania pozwolenia na budowę. Niewątpliwie przebudowa przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych budynków mieszkalnych wielorodzinnych, stanowiących część wspólną nieruchomości, nie została wymieniona w katalogu robót zwolnionych od uzyskania pozwolenia na budowę. W związku z czym obowiązkiem współwłaścicieli nieruchomości było, przed rozpoczęciem inwestycji, uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę ze wszelkimi tego dalszymi konsekwencjami, w tym wynikającymi z treści art. 50 w zw. z art. 51 Prawa budowlanego. Zdaniem Sadu słusznie organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż wprawdzie sama przebudowa wykonywana wewnątrz budynku mieszkalnego wielorodzinnego nie wymagała ani uzyskania pozwolenia na budowę ani też zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, jednakże wykonywane roboty budowlane, w myśl art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego muszą odpowiadać przepisom prawa, w tym spełniać wymogi przewidziane w powołanym rozporządzeniu Ministra Infrastruktury dnia 12 kwietnia 2002 r. W toku postępowania wyjaśniającego stwierdzono natomiast naruszenie m.in. następujących przepisów ww. rozporządzenia, tj. § 57, § 63, § 235 i § 267. W konsekwencji, Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie nie sposób zarzucić organom naruszenia art. 50 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy poprzez wydanie orzeczenia o wstrzymaniu wykonywania robót budowlanych, skoro realizowano je bez wymaganego pozwolenia. To musiało skutkować zastosowaniem postępowania naprawczego z art. 50-51 ustawy. Z tych też przyczyn, Sąd nie znalazł podstaw do podważenia postanowień wydanych w sprawie, uznając tym samym, że wykazano w nich konieczność przeprowadzenia postępowania naprawczego. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie uchybiono również przepisom prawa procesowego. Wydanie kwestionowanego postanowienia poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia. Zgromadzony materiał dowodowy okazał się wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie sądu, zaskarżone postanowienie zawiera wszystkie niezbędne elementy, w tym przytoczenie przepisów prawnych mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. Przytoczono w nim najistotniejsze dla rozstrzygnięcia sprawy konkluzje wynikające z materiału dowodowego oraz dokonano jego oceny zgodnie z zasadami: swobodnej oceny dowodów, prawdy obiektywnej oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, czego wyrazem są pisemne motywy zapadłego rozstrzygnięcia, w pełni oddające rzeczywisty stan rzeczy i zawierające przekonywującą argumentację, a więc odpowiadające warunkom opisanym w art. 107 § 3 kpa. Zdaniem sądu podniesione w skardze, zarzuty procesowe, mające w ocenie skarżącej świadczyć o nieprawidłowości zaskarżonego postanowienia, stanowią jedynie polemikę, z zapadłym rozstrzygnięciem. Podkreślić należy, że zasada prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, nie oznaczają nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla strony skarżącej, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z jej żądaniem, jeżeli zgromadzony i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia materiał dowodowy, przemawia za przyjęciem okoliczności przeciwnych. Reasumując stwierdzić należy, że Sąd nie doszukał się takich naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia, w związku z czym skargę oddalił, zgodnie z art. 151 p.p.s.a

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło