II SA/Gl 43/08
WyrokWSA w Gliwicach2008-04-16
Skład orzekający: Maria Taniewska-Banacka, Iwona Bogucka, Ewa Krawczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca wydania prawa jazdy po jego zatrzymaniu na okres dłuższy niż rok, która została utrzymana w mocy decyzją organu odwoławczego, może zostać zmieniona w trybie art. 155 k.p.a. w sytuacji, gdy zmiana taka nie leży w interesie społecznym ani w słusznym interesie strony?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja odmawiająca wydania prawa jazdy po zatrzymaniu go na okres dłuższy niż rok nie może zostać zmieniona w trybie art. 155 k.p.a. Zmiana taka nie leży w interesie społecznym, ponieważ wymaga sprawdzenia kwalifikacji kierowcy po długiej przerwie w prowadzeniu pojazdów. Ponadto, nie można uznać, że zmiana leży w słusznym interesie strony, gdyż wydanie dokumentu bez egzaminu kontrolnego, mimo znacznej przerwy, narażałoby ją i osoby trzecie na niebezpieczeństwo.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty odmawiającą wydania prawa jazdy kategorii B, C, BE skarżącemu do czasu zdania egzaminu państwowego, ze względu na zatrzymanie dokumentu na okres ponad 1 roku. Skarżący wniósł o zmianę decyzji w trybie art. 154 k.p.a., argumentując, że nie jest osobą, której zatrzymano prawo jazdy w trybie art. 144 ustawy. Po przekazaniu wniosku do SKO, organ ten odmówił zmiany decyzji, uznając, że nie zachodzą przesłanki z art. 155 k.p.a. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując błędne stosowanie art. 114 ustawy.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Protokolant st. sekr. Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją nr [...] z dnia [...] roku utrzymało w mocy decyzję Starosty Powiatowego w C. nr [...] z dnia [...] roku odmawiającą wydania prawa jazdy kategorii B, C, BE G. W. do czasu zdania przez niego odpowiedniego do rodzaju posiadanego uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikację.
W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał na bezsporny fakt zatrzymania dokumentu prawa jazdy G. W. postanowieniem Prokuratora Rejonowego w K. w dniu [...] roku oraz uchylenie powyższego postanowienia przez Sąd Rejonowy w K. w dniu [...] roku. W związku z zatrzymaniem prawa jazdy na okres ponad 1 roku jego wydanie może stosownie do art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b i 114 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908) dalej "ustawa" nastąpić dopiero po zdaniu przez stronę odpowiedniego do rodzaju uprawnień egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikację. Skarga na powyższą decyzję została odrzucona przez Sąd w dniu 15 stycznia 2007 roku w sprawie IV SA/Gl 1504/06.
G. W., działając przez pełnomocnika adw. E. K. wystąpił o zmianę decyzji Starosty Powiatowego w C. z dnia [...] roku o odmowie wydania mu prawa jazdy w trybie art. 154 kpa podnosząc (we wcześniejszym piśmie z [...] roku), iż nie jest on osobą, której zatrzymano prawo jazdy w trybie "art. 144" ustawy.
Powyższy wniosek strony został przekazany (postanowieniem z dnia [...] roku) do rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w B., jako organowi, który wydał ostateczną decyzję w sprawie odmowy wydania prawa jazdy (opisaną na wstępie).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] roku nr [...] odmówiło zmiany ostatecznej decyzji o odmowie wydania prawa jazdy z dnia [...] roku.
Zdaniem Kolegium decyzja o odmowie zwrotu prawa jazdy jest decyzją – w rozumieniu kpa – na mocy której strona nabyła uprawnienie, właśnie dlatego, że go odmówiono.
Zmiana tej decyzji może nastąpić w trybie art. 155 kpa. Warunki do zmiany przewidziane tym przepisem nie zaistniały bowiem za zmianą nie przemawia interes społeczny ani nie można uznać słusznego interesu strony. W decyzji z dnia [...] roku wskazując na art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b i 114 ust. 4 ustawy wyraźnie uzależniono wydanie prawa jazdy od kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji strony. Zachowanie tego trybu leży w interesie społecznym.
We wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy G. W. wniósł o uchylenie powyższej decyzji i orzeczenie o zmianie decyzji Starosty C. z [...] roku o odmowie wydania prawa jazdy.
Zdaniem strony w jej przypadku nie zachodzą przesłanki określone w "art. 144" ustawy wymagające od niego zdania egzaminu sprawdzającego kwalifikację. Nie został bowiem orzeczony prawomocnym wyrokiem zakaz prowadzenia pojazdów, a wręcz przeciwnie Sąd Rejonowy w sprawie [...] postanowieniem z dnia
[...] roku uchylił postanowienie Prokuratora z dnia [...] roku, akta [...] o zatrzymaniu prawa jazdy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] roku.
W podstawie prawnej decyzji powołano art. 127 § 3, 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 155 kpa oraz art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b i art. 114 ust. 4 ustawy.
Zdaniem Kolegium obecne postępowanie ma na celu zbadanie istnienia przesłanek do zmiany w trybie art. 155 kpa decyzji SKO z dnia [...] roku, a nie ponowne merytoryczne rozstrzyganie sprawy już rozstrzygniętej decyzją ostateczną Kolegium z [...] roku.
Przesłanki do zmiany tej ostatniej decyzji nie zaistniały. Strona przez około [...] lata miała zatrzymane prawo jazdy. W interesie społecznym leży więc sprawdzenie kwalifikacji strony do kierowania pojazdami. Natomiast mimo interesu strony niezasadna byłaby zmiana decyzji, bowiem strona może odzyskać uprawnienia zdając stosowny egzamin.
Nadto organ odwoławczy podkreślił, że powoływany przez pełnomocnika strony art. 144 ustawy nie ma żadnego związku ze sprawą, a nadto został on skreślony.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego G. W. wniósł o uchylenie decyzji ostatecznej Kolegium oraz decyzji ją poprzedzającej. Argumentację swojego żądania ograniczył do zarzutów zgłoszonych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z tym, iż wskazał na błędne stosowanie przez organ odwoławczy art. 114 ustawy.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem dokonując kontroli zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej zgodności z prawem Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.), dalej ppsa, które uzasadniają uchylenie kwestionowanej decyzji.
Stan faktyczny sprawy jest bezsporny, wynika z akt administracyjnych.
Spór sprowadza się do uznania decyzji SKO z dnia [...] roku utrzymującej w mocy decyzję Starosty C. z dnia [...] roku o odmowie wydania skarżącemu prawa jazdy za decyzję na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa lub decyzję na mocy której strona nabyła prawo, a w związku z tym możliwości zmiany tej decyzji w trybie art. 154 lub 155 kpa.
Rozstrzygnięcie powyższego sporu dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie ma jednak istotnego znaczenia (brak innych oprócz skarżącego stron decyzji objętej wnioskiem o zmianę) natomiast pozostałe przesłanki zmiany decyzji ostatecznej określone w art. 154 § 1 i art. 155 kpa są identyczne: interes społeczny i słuszny interes strony.
W ocenie tych przesłanek uzasadniających zmianę decyzji z dnia [...] roku o odmowie wydania prawa jazdy, skład orzekający podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Z akt sprawy wynika, że prawo jazdy skarżącego było zatrzymane w okresie od [...] roku do [...] roku, co uzasadniło odmowę wydania prawa jazdy do czasu zdania przez skarżącego stosownego egzaminu sprawdzającego.
W tym miejscu należy wyraźnie stwierdzić, że kontrolą zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu nie jest objęta decyzja SKO z dnia [...] roku, ale możliwość zmiany tej decyzji w trybie art. 154 lub 155 kpa, co zrealizowało się w zaskarżonej decyzji.
Zdaniem Sądu niewątpliwie w interesie społecznym nie leży zmiana decyzji z [...] roku, która sprowadzałaby się do wydania prawa jazdy – mimo prawie [...] letniego ich zatrzymania – bez zdania stosownego egzaminu sprawdzającego. Przerwa w prowadzeniu pojazdu przez tak znaczny okres niewątpliwie wpływa na wiedzę i umiejętności kierującego. Dlatego też Sąd nie podziela stanowiska skarżącego i organu orzekającego, że zmiana decyzji leży w interesie skarżącego. Te same okoliczności, które wykluczają interes społeczny (wiedza, umiejętności) – w ocenie składu orzekającego – przemawiają za przyjęciem w rzeczywistości braku interesu strony.
Interes ten bowiem musi być słuszny, a nie jakikolwiek. Trudno uznać za słuszny interes strony, który sprowadza się do wydania jej dokumentów uprawniających do prowadzenia pojazdów bez egzaminu kontrolnego mimo znacznej przerwy wywołanej zatrzymaniem prawa jazdy. Strona bowiem wobec znacznej przerwy w prowadzeniu pojazdów naraża zarówno siebie jak i osoby trzecie, a także mienie na niebezpieczeństwo, co zawsze w konsekwencji godzi w interes strony.
Dlatego też nie można uznać, iż za zmianą decyzji o odmowie wydania prawa jazdy przed zdaniem egzaminu sprawdzającego kwalifikację przemawia interes społeczny lub interes strony.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ppsa skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło